स्वरोजगार लघुवित्त वित्तीय संस्था लिमिटेड – चौथो त्रैमासिक विश्लेषण, आ.व. २०८२/८३
३२ असार २०८३ मा समाप्त त्रैमासको लेखापरीक्षण नभएको अन्तरिम विवरण, अघिल्लो वर्षको अन्त्यसँग तुलना गरिएको।
सारांश
स्वरोजगारले आ.व. २०८२/८३ मा रु ३१.१७ करोड खुद नाफा कमाएको छ, जुन अघिल्लो वर्षको रु २२.०६ करोडभन्दा ४१.२९% ले बढी हो। प्रति शेयर आम्दानी रु २८.१४ बाट रु ३४.८० पुगेको छ र इक्विटीमा प्रतिफल २०.३३% रहेको छ।
यस त्रैमासका धेरै लघुवित्त संस्थाहरूभन्दा यो नतिजा फरक हुनुको कारण नाफा कहाँबाट आयो भन्ने कुरा हो। धेरै संस्थाहरूले पहिले गरेको कर्जा नोक्सानी व्यवस्था फिर्ता लिएर मात्र ठूलो नाफा देखाएका छन्। स्वरोजगारले भने उल्टो गर्यो – यसले अझै रु १.७२ करोड कर्जा नोक्सानी व्यवस्था खर्च गरेको छ। अर्थात् नाफा सञ्चालनबाटै आएको हो।
| सूचक | असार २०८३ | असार २०८२ | परिवर्तन |
| खुद नाफा | रु ३१.१७ करोड | रु २२.०६ करोड | +४१.२९% |
| प्रति शेयर आम्दानी | रु ३४.८० | रु २८.१४ | +२३.६७% |
| प्रति शेयर नेटवर्थ | रु १७१.२३ | रु १५७.७२ | +८.५७% |
| इक्विटीमा प्रतिफल | २०.३३% | १७.८४% | सुधार |
| सम्पत्तिमा प्रतिफल | २.६३% | २.१७% | सुधार |
| खराब कर्जा (कुल) | ६.६५% | ७.५९% | सुधार |
| पुँजीकोष अनुपात | १२.६७% | ११.७२% | सुधार |
१. नाफा कसरी कमाइयो
मुख्य कर्जा कारोबारले नै काम गर्यो। ब्याज आम्दानी ११.२७% ले बढ्यो भने ब्याज खर्च उल्टै ०.९३% ले घट्यो, जसले खुद ब्याज आम्दानी २४.५०% ले बढायो। बजारभरि निक्षेपको ब्याजदर घटेकाले कोषको लागत ८.१८% बाट ७.२४% मा झर्यो, तर संस्थाले कर्जाको ब्याजदर लगभग स्थिर राख्यो। यही अन्तर नै वर्षभरिको सबैभन्दा ठूलो कारण हो।
| विवरण (रु करोडमा) | आ.व. २०८२/८३ | आ.व. २०८१/८२ | परिवर्तन |
| ब्याज आम्दानी | १४१.३२ | १२७.०० | +११.२७% |
| ब्याज खर्च | ६५.४५ | ६६.०६ | −०.९३% |
| खुद ब्याज आम्दानी | ७५.८७ | ६०.९४ | +२४.५०% |
| खुद शुल्क तथा कमिसन आम्दानी | ११.१२ | ९.५० | +१७.०३% |
| कुल सञ्चालन आम्दानी | ८६.९९ | ७०.५८ | +२३.२५% |
| कर्जा नोक्सानी व्यवस्था | १.७२ | ४.९४ | −६५.१३% |
| खुद सञ्चालन आम्दानी | ८५.२७ | ६५.६४ | +२९.९०% |
| कर्मचारी खर्च | ३०.३५ | २५.५८ | +१८.६७% |
| अन्य सञ्चालन खर्च | ९.०० | ८.२८ | +८.६७% |
| ह्रास तथा परिशोधन | २.३२ | २.१६ | +७.५०% |
| सञ्चालन नाफा | ४३.६० | २९.६३ | +४७.१५% |
| कर अघिको नाफा | ४५.०६ | ३३.१२ | +३६.०५% |
| चालु कर | १३.८९ | ११.२१ | +२३.९३% |
| अवधिको खुद नाफा | ३१.१७ | २२.०६ | +४१.२९% |
आम्दानीको गुणस्तर किन महत्त्वपूर्ण छ। कुनै संस्थाले पहिले राखेको कर्जा नोक्सानी व्यवस्था फिर्ता लिँदा नयाँ व्यापार नगरीकनै नाफा बढ्छ, र त्यो नाफा फेरि दोहोरिँदैन। स्वरोजगारको कर्जा नोक्सानी व्यवस्था रु ४.९४ करोडबाट रु १.७२ करोडमा झरे पनि यो खर्च नै रह्यो। आम्दानी २३.२५% र सञ्चालन नाफा ४७.१५% ले बढेको छ। यो दोहोरिन सक्ने नतिजा हो, एक पटकको लेखा परिवर्तन होइन।
खर्च भने चिन्ताजनक गतिमा बढ्दैछ। कर्मचारी खर्च १८.६७% ले बढ्यो, जबकि सञ्चालन आम्दानी २३.२५% ले बढ्यो। अहिलेसम्म अनुकूल छ, तर अन्तर साँघुरो छ। आउँदो वर्ष आम्दानी वृद्धि सुस्त हुँदा कर्मचारी खर्च यही गतिमा बढ्यो भने नाफामा तुरुन्तै दबाब पर्छ।
२. वासलात तथा स्रोत व्यवस्थापन
कर्जा लगानी १५.६९% ले बढेर रु १,०७२.२० करोड पुग्यो। निक्षेप त्योभन्दा छिटो २४.८१% ले बढेर रु ५६१.३१ करोड पुग्यो, जबकि सापटी ५.९५% मात्र बढ्यो। यो सकारात्मक परिवर्तन हो – बैंकबाट लिने थोक सापटीभन्दा निक्षेप सस्तो र स्थिर हुन्छ, र कोषको लागत घट्नुको मुख्य कारण यही हो।
| विवरण (रु करोडमा) | असार २०८३ | असार २०८२ | परिवर्तन |
| नगद तथा नगद सरह | ९४.६५ | ६७.४३ | +४०.३७% |
| ग्राहकलाई कर्जा तथा सापट | १,०७२.२० | ९२६.७७ | +१५.६९% |
| कुल सम्पत्ति | १,१८६.३८ | १,०१४.९७ | +१६.८९% |
| ग्राहकबाट निक्षेप | ५६१.३१ | ४४९.७३ | +२४.८१% |
| सापटी | ४४४.२२ | ४१९.२९ | +५.९५% |
| कुल दायित्व | १,०३३.०२ | ८९१.३३ | +१५.९०% |
| शेयर पुँजी | ८९.५६ | ७८.३९ | +१४.२५% |
| जगेडा कोष | ३४.९० | २८.१७ | +२३.९३% |
| सञ्चित नाफा | २८.८९ | १७.०९ | +६९.१०% |
| कुल इक्विटी | १५३.३६ | १२३.६४ | +२४.०३% |
जोखिम भारित सम्पत्तिमा पुँजीकोष ११.७२% बाट १२.६७% पुग्यो, जुन नियामकीय न्यूनतम ११% भन्दा सहज रूपमा माथि छ। संस्थाले कर्जा १५.६९% ले बढाउँदा पनि पुँजी बलियो बनायो, किनभने सञ्चित नाफा सम्पत्तिभन्दा छिटो बढ्यो।
३. सम्पत्तिको गुणस्तर – मुख्य सावधानी
कुल खराब कर्जा ७.५९% बाट ६.६५% मा सुधार भयो। दिशा ठीक छ। तर ती खराब कर्जाविरुद्ध राखिएको नोक्सानी व्यवस्थाले ३६.६७% मात्र समेट्छ।
| सम्पत्ति गुणस्तर | असार २०८३ | असार २०८२ |
| कुल कर्जामा खराब कर्जा | ६.६५% | ७.५९% |
| खराब कर्जामा नोक्सानी व्यवस्था | ३६.६७% | ३४.७५% |
सरल भाषामा यसको अर्थ। कर्जा लगानीमध्ये करिब रु ७१ करोड खराब कर्जा हो। त्यसविरुद्ध करिब रु २६ करोडको व्यवस्था मात्र छ। बाँकी रु ४५ करोडमध्ये उल्लेख्य हिस्सा असुल नभएमा त्यो भविष्यको नाफाबाट काट्नुपर्छ। ३४.७५% बाट सुधार त भयो, तर सुरक्षा घेरा पातलो नै छ। आउँदो वर्षको आम्दानीमा असर पार्न सक्ने सबैभन्दा ठूलो विषय यही हो।
व्यवस्थापनले यसका कारणहरू स्पष्ट उल्लेख गरेको छ – सदस्यहरूले एकभन्दा बढी संस्थाबाट कर्जा लिने दोहोरोपना, अत्यधिक ऋणभार, दक्ष कर्मचारीको विदेश पलायन, र लघुवित्तविरुद्ध सङ्गठित समूहहरूको गतिविधिले कर्जा असुलीमा अनुशासन कमजोर बनाएको छ।
४. शेयरधनीलाई प्रतिफल
संस्थाले यस वर्ष वास्तविक प्रतिफल वितरण गर्यो – रु ११.१७ करोडको बोनस शेयर र रु ०.५९ करोडको नगद लाभांश, जुन अघिल्लो वर्षको आम्दानीबाट दिइएको हो। फलस्वरूप शेयर पुँजी १४.२५% ले बढ्यो।
अहिले कुल वितरणयोग्य नाफा रु २८.८९ करोड अर्थात् प्रति शेयर रु ३२.२६ छ, जुन गत वर्षको रु २१.८० भन्दा बढी हो। आगामी लाभांश निर्णयका लागि उपलब्ध रकम यही हो।
| वितरणयोग्य नाफा (रु करोडमा) | आ.व. २०८२/८३ | आ.व. २०८१/८२ |
| वर्षको खुद नाफा | ३१.१७ | २२.०६ |
| घटाउ: कोषहरूमा विनियोजन | (७.३४) | (५.२८) |
| नियामकीय समायोजन अघिको नाफा | २३.८३ | १६.७८ |
| नियामकीय समायोजन | (०.२८) | ०.१९ |
| यस वर्ष वितरणयोग्य | २३.५५ | १६.९७ |
| जोड: सुरुको सञ्चित नाफा | १७.०९ | ९.९८ |
| घटाउ: बोनस शेयर | (११.१७) | (९.३२) |
| घटाउ: नगद लाभांश | (०.५९) | (०.४९) |
| वर्षान्तमा कुल वितरणयोग्य | २८.८९ | १७.०९ |
५. त्रैमासिक गति
चौथो त्रैमासमा मात्रै रु १०.१५ करोड नाफा भयो, जबकि गत वर्षको सोही त्रैमासमा रु ६.०४ करोड थियो। वार्षिक अंक बलियो देखाए पनि चौथो त्रैमासमा नोक्सान बेहोरेका धेरै लघुवित्त संस्थाहरूभन्दा फरक, स्वरोजगारको आम्दानी अन्तिम त्रैमाससम्म कायम रह्यो।
निष्कर्ष
बलियो पक्षहरू। ४१.२९% को नाफा वृद्धि वास्तविक र सञ्चालनगत हो। कोषको लागत घट्दा कर्जाको दर स्थिर रहेकाले ब्याज मार्जिन फराकिलो भयो। महँगो सापटीको ठाउँमा निक्षेप बढ्दैछ। पुँजीकोष नियामकीय सीमाभन्दा माथि छ र बढ्दो छ। संस्थाले वास्तविक लाभांश दिन्छ र अझै प्रति शेयर रु ३२.२६ वितरणयोग्य नाफा बाँकी छ। चौथो त्रैमास कमजोर भएन।
ध्यान दिनुपर्ने पक्षहरू। ३६.६७% को नोक्सानी व्यवस्था नै मुख्य कमजोरी हो – खराब कर्जाको करिब दुई तिहाइमा कुनै व्यवस्था छैन। कर्मचारी खर्च १८.६७% ले बढेको छ र आम्दानी वृद्धि सुस्त भए मार्जिनमा दबाब पर्नेछ। ७.५२% को ब्याज अन्तर बजारभरि निक्षेप दर घटेकाले प्राप्त भएको हो, जुन व्यवस्थापनको नियन्त्रणबाहिर छ र फेरि उल्टिन सक्छ।
आ.व. २०८३/८४ को पहिलो त्रैमासमा हेर्नुपर्ने विषयहरू:
- नोक्सानी व्यवस्था ५०% तर्फ बढ्दै जान्छ कि जाँदैन
- कोषको लागत ७.२४% कै हाराहारीमा रहन्छ कि फेरि बढ्न थाल्छ
- कर्मचारी खर्चको वृद्धि आम्दानी वृद्धिभन्दा तल आउँछ कि आउँदैन
- कुल खराब कर्जा ६.६५% भन्दा तल झर्दै जान्छ कि जाँदैन
स्रोत: स्वरोजगार लघुवित्त वित्तीय संस्था लिमिटेड, ३२ असार २०८३ मा समाप्त त्रैमासको लेखापरीक्षण नभएको अन्तरिम वित्तीय विवरण, धितोपत्र दर्ता तथा निष्काशन नियमावली २०७३ को नियम २६ को उपनियम (१) अनुसार अनुसूची-१४ मा प्रकाशित। अंकहरू लेखापरीक्षण नभएका हुन् र नियामक वा वैधानिक लेखापरीक्षकको निर्देशनअनुसार परिवर्तन हुन सक्छन्। यो विश्लेषण जानकारीका लागि मात्र हो, लगानी सल्लाह होइन।


