कर्पोरेट डेभलपमेन्ट बैंक लिमिटेड – प्रथम त्रैमासिक विश्लेषण, आ.व. २०८३/८४
असोज मसान्त २०८३ सम्मको लेखापरीक्षण नभएको विवरण, गत वर्षको सोही त्रैमास (असोज मसान्त २०८२) र आर्थिक वर्षको अन्त्य (असार मसान्त २०८३) सँग तुलना गरिएको।

सारांश
कर्पोरेट डेभलपमेन्ट बैंक ले यस पहिलो त्रैमासमा रु ६१.४२ लाख खुद नाफा कमाएको छ, जुन गत वर्षको सोही त्रैमासको रु २९.१५ लाख भन्दा ११०.७५% ले बढी हो। प्रति शेयर आम्दानी (EPS) रु ४.६८ छ, गत वर्ष रु ०.५६ थियो।
गत वर्षको तुलनामा सबैभन्दा ठूलो सहयोग कर्जा नोक्सानी व्यवस्था (+रु १.५३ करोड) र शुल्क तथा कमिशन (+रु १३.७८ लाख) बाट भयो, भने सबैभन्दा ठूलो असर खुद ब्याज आम्दानी (−रु ९४.७० लाख) ले पार्यो।
कर्पोरेट डेभलपमेन्ट बैंकले पहिलो त्रैमासमा रु ६१.४२ लाख नाफा कमायो, जुन रु २९.१५ लाख बाट ११०.७५% ले बढी हो। तर मुख्य कारोबार कमजोर भयो: ब्याज आम्दानी १३.३८% ले घट्यो भने ब्याज खर्च ५.५५% ले बढ्यो, त्यसैले खुद ब्याज आम्दानी ४०.३८% ले घटेर रु १.४० करोड मा झर्यो। शुल्क आम्दानी दोब्बरभन्दा बढी (+१२७.०३%) भएर रु २४.६३ लाख पुग्यो, तर कुल सञ्चालन आम्दानी ३२.८९% ले घट्यो। नाफाको सबै वृद्धि कर्जा नोक्सानी व्यवस्थाबाट आयो: बैंकले यस त्रैमास रु ४८.१६ लाख व्यवस्था फिर्ता (write-back) गर्यो, जबकि गत वर्ष रु १.०५ करोड खर्च गरेको थियो। कर्मचारी खर्च १६.६२% र अन्य सञ्चालन खर्च १४.६९% ले बढ्यो। यो write-back नभएको भए बैंकको कर अघिको नाफा निकै सानो हुने थियो।
| सूचक | प्रथम त्रैमास २०८३/८४ | प्रथम त्रैमास २०८२/८३ | परिवर्तन |
| खुद नाफा | रु ६१,४२,३३१ | रु २९,१४,५३४ | +११०.७५% |
| खुद ब्याज आम्दानी | रु १,३९,८२,३८१ | रु २,३४,५२,१६४ | −४०.३८% |
| खुद शुल्क तथा कमिशन आम्दानी | रु २४,६३,२६५ | रु १०,८४,९९८ | +१२७.०३% |
| कर्जा नोक्सानी व्यवस्था/(फिर्ता) | −रु ४८,१५,६३९ | रु १,०४,९०,८४३ | – |
| सञ्चालन नाफा | रु ८७,७४,७५८ | रु ४१,६३,६२० | +११०.७५% |
| प्रति शेयर आम्दानी | रु ४.६८ | रु ०.५६ | – |
| प्रति शेयर नेटवर्थ | रु १३४.८६ | रु १३९.७३ | −३.४९% |
| NPL (खराब कर्जा) | ६.५९% | ११.७७% | −५.१८ अंक |
| पुँजी पर्याप्तता | ३१.७६% | ३५.८१% | −४.०५ अंक |
१. नाफा कहाँबाट आयो

ब्रिज चार्टले गत वर्षको रु २९.१५ लाख बाट यस वर्षको रु ६१.४२ लाख सम्म नतिजा कसरी पुग्यो भन्ने देखाउँछ:
- कर्जा नोक्सानी व्यवस्था (+रु १.५३ करोड): बैंकले पहिले छुट्याएको रु ४८.१६ लाख कर्जा नोक्सानी व्यवस्था फिर्ता (reversal) गर्यो, गत वर्ष रु १.०५ करोड छुट्याइएको थियो।
- खुद ब्याज आम्दानी (−रु ९४.७० लाख): ब्याज आम्दानी १३.३८% ले घट्यो भने ब्याज खर्च ५.५५% ले बढ्यो।
- अन्य खर्च (−रु १५.६० लाख): अन्य सञ्चालन खर्च, ह्रास कट्टी र गैर-सञ्चालन शीर्षक मिलाएर।
- आयकर (−रु १३.८३ लाख): कर रु २६.३२ लाख रह्यो, गत वर्ष रु १२.४९ लाख थियो।
- शुल्क तथा कमिशन (+रु १३.७८ लाख): खुद शुल्क आम्दानी रु २४.६३ लाख रह्यो, गत वर्ष रु १०.८५ लाख थियो।
- कर्मचारी खर्च (−रु १०.३६ लाख): कर्मचारी खर्च १६.६२% ले बढेर रु ७२.७३ लाख पुग्यो।
- ट्रेडिङ तथा अन्य आम्दानी (−रु ७,२७९): ट्रेडिङ आम्दानी र अन्य सञ्चालन आम्दानी मिलाएर।
सजिलो भाषामा: सञ्चालन खर्चले सञ्चालन आम्दानीको ७६.०% लियो, गत वर्ष ४०.५% थियो।
२. वर्षभरिको नाफा

हरेक त्रैमासलाई छुट्टाछुट्टै हेर्दा (वर्षको सुरुदेखिको नाफाबाट अघिल्लो त्रैमाससम्मको नाफा घटाएर): प्रथम त्रैमास २०८२/८३: रु २९.१५ लाख; दोस्रो त्रैमास २०८२/८३: रु १.०० करोड; तेस्रो त्रैमास २०८२/८३: रु ३.५३ करोड; चौथो त्रैमास २०८२/८३: रु १८.४१ लाख; प्रथम त्रैमास २०८३/८४: रु ६१.४२ लाख।
Share Hub का रेकर्ड अनुसार २०८२/८३ मा त्रैमासिक नाफा पहिलोमा रु २९.१५ लाख दोस्रोमा रु १.०० करोड तेस्रोमा रु ३.५३ करोड र चौथोमा रु १८.४१ लाख थियो। नाफा सानो र उतारचढावयुक्त छ; तेस्रो त्रैमास मात्र बलियो थियो।
३. निक्षेप, कर्जा र तरलता
| विवरण | असोज २०८३ | असार २०८३ | परिवर्तन |
| ग्राहकको निक्षेप | रु २,६६,७९,८१,६०२ | रु २,५४,८८,६०,६९९ | +४.६७% |
| ग्राहकलाई कर्जा तथा सापटी | रु १,५६,६३,८९,८४६ | रु १,४०,६०,३८,५५५ | +११.४०% |
| नगद तथा नगद सरह | रु १२,७३,६३,९६४ | रु १८,७३,४८,१९६ | −३२.०२% |
| नेपाल राष्ट्र बैंकमा मौज्दात | रु ५०,३८,६६,९२७ | रु २८,१९,२३,५०१ | +७८.७२% |
| लगानी | रु ९०,००,००,००० | रु १,१०,००,००,००० | −१८.१८% |
| कुल सम्पत्ति | रु ३,४६,३१,९०,२४६ | रु ३,३३,६१,६०,३१९ | +३.८१% |
| कुल इक्विटी | रु ७०,७९,९५,७६० | रु ७३,३६,०६,९१३ | −३.४९% |
यस त्रैमासमा निक्षेप ४.६७% ले बढ्यो र ग्राहक कर्जा ११.४०% ले बढ्यो। कर्जा-निक्षेप अनुपात (CD ratio) ६१.१३% छ (गत वर्ष ६७.०५%)।
ब्याजदर: कोषको लागत ५.१४% (गत वर्ष ६.६९%), आधार दर ७.४५% (गत वर्ष ९.२८%), ब्याजदर अन्तर ४.५५% (गत वर्ष ४.५८%)।
निक्षेप ४.६७% ले बढेर रु २.६७ अर्ब र ग्राहक कर्जा ११.४०% ले बढेर रु १.५७ अर्ब पुग्यो, कर्जा वृद्धि राम्रो छ, तर कर्जा-निक्षेप अनुपात अझै कम (६१.१३%) छ। लगानी १८.१८% ले घटेर रु ९०.०० करोड भयो र राष्ट्र बैंकमा रहेको मौज्दात ७८.७२% ले बढ्यो; तरलता धेरै उच्च ५७.३९% छ। नाफा भए पनि जगेडा रु २.७२ करोड ले घटेकाले इक्विटी ३.४९% ले घटेर रु ७०.८० करोड भयो; प्रतिवेदनले यो कमीको कारण खुलाएको छैन। प्रति शेयर नेटवर्थ रु १३४.८६ हुन्छ (प्रतिवेदनको खुलासामा १४६.८६ देखाइएको)।
४. खराब कर्जा र पुँजी

- NPL ६.५९% छ, असार मसान्तमा ६.२४% थियो र गत वर्ष ११.७७%। कर्जा नोक्सानी व्यवस्थाले खराब कर्जाको ८४.६३% ढाकेको छ (गत वर्ष १०७.८३%)।
- पुँजी पर्याप्तता ३१.७६% छ, असार मसान्तमा ३९.७३% थियो र गत वर्ष ३५.८१%। NRB को न्यूनतम सीमा ११% हो, त्यसैले २०.७६ अंकको फरक छ।
- NPL ६.५९% छ, असार मसान्तको ६.२४% भन्दा अलि बढी, तर गत वर्षको ११.७७% भन्दा धेरै राम्रो। व्यवस्थाले अब खराब कर्जाको ८४.६३% मात्र ढाकेको छ (गत वर्ष १०७.८३%), आंशिक रूपमा यस त्रैमास व्यवस्था फिर्ता गरिएकाले। पुँजी धेरै बलियो छ: पुँजी पर्याप्तता ३१.७६% छ, ११% न्यूनतमको लगभग तीन गुणा, यद्यपि असार मसान्तको ३९.७३% बाट घटेको छ।
५. वितरणयोग्य नाफा
| विवरण (रु) | रकम |
| यस त्रैमासको खुद नाफा | ६१,४२,३३१ |
| घटाउ: साधारण जगेडा, CSR र तालिम कोष | (१४,७८,८२१) |
| घटाउ: नियामकीय जगेडा | (३०,४१,३००) |
| पहिलो त्रैमासको वितरणयोग्य नाफा | १६,२२,२१० |
| सुरुको सञ्चित नोक्सानी | (३,१४,१८,९४७) |
| असोज मसान्तको वितरणयोग्य नोक्सानी | (२,९७,९६,७३८) |
अझै वितरणयोग्य नाफा छैन। साधारण जगेडा, CSR र तालिम कोषमा रु १४.७९ लाख र नियामकीय जगेडामा रु ३०.४१ लाख छुट्याएपछि पहिलो त्रैमासको नाफाबाट रु १६.२२ लाख मात्र बाँकी रह्यो। यसले सञ्चित नोक्सानी रु ३.१४ करोड बाट रु २.९८ करोड (प्रति शेयर करिब रु ५.६८) मा झार्यो। यो नोक्सानी पूर्ति नभएसम्म लाभांश सम्भव छैन।
६. प्रति शेयर सूचक तथा मूल्याङ्कन
| सूचक | मान |
| प्रति शेयर आम्दानी (प्रतिवेदन अनुसार) | रु ४.६८ |
| प्रति शेयर नेटवर्थ | रु १३४.८६ |
| प्रति शेयर वितरणयोग्य नाफा | रु -५.६८ |
| असोज मसान्त २०८३ को अन्तिम मूल्य | रु ७७३.०० |
| त्रैमासभरिको मूल्य दायरा | रु ७२५.०० – रु १६४०.०० |
| P/E (वार्षिकीकृत EPS मा) | १६५.२ गुणा |
| मूल्य/बुक भ्यालु (P/B) | ५.७३ गुणा |
शेयर अन्तिममा रु ७७३ मा कारोबार भयो, त्रैमासमा रु ७२५ देखि रु १,६४० सम्म उतारचढाव भएपछि। यो P/E १६५.१८ गुणा र प्रति शेयर नेटवर्थको ५.७३ गुणा हो। बैंकको कमाइको तुलनामा मूल्य धेरै उच्च छ; यसले अहिलेको नतिजा होइन, बजारको अनुमान (speculation) देखाउँछ।
निष्कर्ष
सकारात्मक पक्ष: नाफा ११०.७५% ले बढ्यो, शुल्क आम्दानी दोब्बरभन्दा बढी, कर्जा ११.४०% ले बढ्यो, NPL गत वर्षको ११.७७% भन्दा धेरै कम, धेरै बलियो पुँजी (३१.७६%) र उच्च तरलता।
ध्यान दिनुपर्ने पक्ष: खुद ब्याज आम्दानी ४०.३८% ले घटेको, व्यवस्था फिर्तामा निर्भर नाफा, १००% भन्दा कम कभरसहित फेरि बढ्दो NPL, कारण नखुलेको रु २.७२ करोड जगेडा कमी, सञ्चित नोक्सानी, र अत्यधिक उच्च P/E।
कर्पोरेट डेभलपमेन्ट बैंकको नाफा दोब्बर देखिए पनि यो व्यवस्था फिर्ताबाट आएको हो, जबकि मुख्य कर्जा आम्दानी धेरै घट्यो। बलियो पुँजी र तरलताले ठाउँ दिन्छ, तर नाफामा भरोसा गर्न ब्याज आम्दानी फेरि बढाउनुपर्छ।
कम्पनीको लेखापरीक्षण नभएको पहिलो त्रैमासिक प्रतिवेदनमा आधारित। लेखापरीक्षण वा नियामकको निर्देशनपछि अङ्क परिवर्तन हुन सक्छन्। यो लगानी सल्लाह होइन।


