गुराँस लघुवित्त वित्तीय संस्था लिमिटेड – प्रथम त्रैमासिक विश्लेषण, आ.व. २०८३/८४
असोज मसान्त २०८३ सम्मको लेखापरीक्षण नभएको विवरण, गत वर्षको सोही त्रैमास (असोज मसान्त २०८२) र आर्थिक वर्षको अन्त्य (असार मसान्त २०८३) सँग तुलना गरिएको।

सारांश
गुराँस लघुवित्त ले यस पहिलो त्रैमासमा रु १.४९ करोड खुद नाफा कमाएको छ, जुन गत वर्षको सोही त्रैमासको रु १.४५ करोड भन्दा २.७४% ले बढी हो। प्रति शेयर आम्दानी (EPS) रु ४१.०९ छ, गत वर्ष रु ४३.७९ थियो।
गत वर्षको तुलनामा सबैभन्दा ठूलो सहयोग कर्जा नोक्सानी व्यवस्था (+रु ६०.६३ लाख) र खुद ब्याज आम्दानी (+रु ११.०८ लाख) बाट भयो, भने सबैभन्दा ठूलो असर कर्मचारी खर्च (−रु ५५.२७ लाख) ले पार्यो।
गुराँस लघुवित्तले पहिलो त्रैमासमा रु १.४९ करोड नाफा कमायो, जुन रु १.४५ करोड बाट २.७४% ले बढी हो। ब्याज आम्दानी लगभग स्थिर (+०.३७%) रह्यो र ब्याज खर्च २.६६% ले घट्यो, त्यसैले खुद ब्याज आम्दानी २.५८% ले बढेर रु ४.४१ करोड पुग्यो; ब्याजदर अन्तर ८.७३% छ। संस्थाले रु ७०.५५ लाख कर्जा नोक्सानी व्यवस्था फिर्ता (write-back) गर्यो (गत वर्ष रु ९.९३ लाख), जसले कर्मचारी खर्चमा भएको २६.८१% वृद्धि (रु २.६१ करोड) भन्दा बढी ढाक्यो। सञ्चालन नाफा ५.०२% ले बढेर रु २.१३ करोड पुग्यो र आयकर १०.७४% ले बढ्यो।
| सूचक | प्रथम त्रैमास २०८३/८४ | प्रथम त्रैमास २०८२/८३ | परिवर्तन |
| खुद नाफा | रु १,४८,८६,५४४ | रु १,४४,८८,९७४ | +२.७४% |
| खुद ब्याज आम्दानी | रु ४,४०,५४,६१३ | रु ४,२९,४६,७५५ | +२.५८% |
| खुद शुल्क तथा कमिशन आम्दानी | रु १,४२,४४९ | रु ३,२४,१५७ | −५६.०६% |
| कर्जा नोक्सानी व्यवस्था/(फिर्ता) | −रु ७०,५५,३६२ | −रु ९,९२,६६५ | – |
| सञ्चालन नाफा | रु २,१२,६६,४९२ | रु २,०२,५०,२९९ | +५.०२% |
| प्रति शेयर आम्दानी | रु ४१.०९ | रु ४३.७९ | – |
| प्रति शेयर नेटवर्थ | रु १६३.०६ | रु १५२.७१ | +६.७८% |
| NPL (खराब कर्जा) | ६.८४% | ३.१३% | +३.७१ अंक |
| पुँजी पर्याप्तता | ८.३८% | ८.८०% | −०.४२ अंक |
१. नाफा कहाँबाट आयो

ब्रिज चार्टले गत वर्षको रु १.४५ करोड बाट यस वर्षको रु १.४९ करोड सम्म नतिजा कसरी पुग्यो भन्ने देखाउँछ:
- कर्जा नोक्सानी व्यवस्था (+रु ६०.६३ लाख): बैंकले पहिले छुट्याएको रु ७०.५५ लाख कर्जा नोक्सानी व्यवस्था फिर्ता (reversal) गर्यो, गत वर्ष रु ९.९३ लाख फिर्ता थियो।
- कर्मचारी खर्च (−रु ५५.२७ लाख): कर्मचारी खर्च २६.८१% ले बढेर रु २.६१ करोड पुग्यो।
- खुद ब्याज आम्दानी (+रु ११.०८ लाख): ब्याज आम्दानी ०.३७% ले बढ्यो भने ब्याज खर्च २.६६% ले घट्यो।
- अन्य खर्च (−रु ८.०२ लाख): अन्य सञ्चालन खर्च, ह्रास कट्टी र गैर-सञ्चालन शीर्षक मिलाएर।
- आयकर (−रु ६.१९ लाख): कर रु ६३.८० लाख रह्यो, गत वर्ष रु ५७.६१ लाख थियो।
- ट्रेडिङ तथा अन्य आम्दानी (+रु ३.५६ लाख): ट्रेडिङ आम्दानी र अन्य सञ्चालन आम्दानी मिलाएर।
- शुल्क तथा कमिशन (−रु १.८२ लाख): खुद शुल्क आम्दानी रु १.४२ लाख रह्यो, गत वर्ष रु ३.२४ लाख थियो।
सजिलो भाषामा: सञ्चालन खर्चले सञ्चालन आम्दानीको ७१.१% लियो, गत वर्ष ५९.८% थियो।
२. वर्षभरिको नाफा

हरेक त्रैमासलाई छुट्टाछुट्टै हेर्दा (वर्षको सुरुदेखिको नाफाबाट अघिल्लो त्रैमाससम्मको नाफा घटाएर): प्रथम त्रैमास २०८२/८३: रु १.४५ करोड; दोस्रो त्रैमास २०८२/८३: रु १.२१ करोड; तेस्रो त्रैमास २०८२/८३: रु १.३७ करोड; चौथो त्रैमास २०८२/८३: रु ८.५३ लाख; प्रथम त्रैमास २०८३/८४: रु १.४९ करोड।
Share Hub का रेकर्ड अनुसार २०८२/८३ मा त्रैमासिक नाफा पहिलोमा रु १.४५ करोड दोस्रोमा रु १.२१ करोड तेस्रोमा रु १.३७ करोड र चौथोमा रु ८.५३ लाख मात्र थियो। धेरै कमजोर चौथो त्रैमासपछि यो पहिलो त्रैमास सामान्य स्तरमा फर्किएको छ।
३. निक्षेप, कर्जा र तरलता
| विवरण | असोज २०८३ | असार २०८३ | परिवर्तन |
| ग्राहकको निक्षेप | रु ६८,००,०२,०१३ | रु ६३,८२,९३,०७५ | +६.५३% |
| ग्राहकलाई कर्जा तथा सापटी | रु २,२९,९६,७२,७९६ | रु २,२१,७१,८७,६३६ | +३.७२% |
| नगद तथा नगद सरह | रु ५,८१,०६,१२७ | रु ३,९२,९६,१८९ | +४७.८७% |
| नेपाल राष्ट्र बैंकमा मौज्दात | रु ७५,८७४ | रु ७५,८७४ | +०.००% |
| लगानी | रु ० | रु ० | – |
| कुल सम्पत्ति | रु २,४८,१८,२९,७२७ | रु २,३१,५८,६४,९०६ | +७.१७% |
| कुल इक्विटी | रु २३,६३,३३,१०० | रु २२,१३,२९,२३५ | +६.७८% |
यस त्रैमासमा निक्षेप ६.५३% ले बढ्यो र ग्राहक कर्जा ३.७२% ले बढ्यो। कर्जा-निक्षेप अनुपात (CD ratio) १०७.७२% छ।
ब्याजदर: कोषको लागत ५.८५% (गत वर्ष ६.६३%), आधार दर ११.२२% (गत वर्ष १२.६५%), ब्याजदर अन्तर ८.७३% (गत वर्ष ८.३६%)।
सदस्यलाई दिइएको कर्जा ३.७२% ले बढेर रु २.३० अर्ब पुग्यो। निक्षेप ६.५३% ले बढेर रु ६८.०० करोड र सापटी ५.२३% ले बढेर रु १.४५ अर्ब पुग्यो, त्यसैले संस्थाले अझै कर्जाको करिब दुई तिहाइ सापटीबाट चलाउँछ। कर्जा निक्षेप र सापटीको जोडको करिब १०७.७२% छ। तरलता ८.५६% मात्र छ। अन्य सम्पत्ति रु ६५.५७ लाख बाट रु ७.६० करोड पुग्यो। इक्विटी ६.७८% ले बढेर रु २३.६३ करोड भयो र बोनसपछि प्रति शेयर नेटवर्थ रु १६३.०६ छ।
४. खराब कर्जा र पुँजी

- NPL ६.८४% छ, असार मसान्तमा ८.०९% थियो र गत वर्ष ३.१३%। कर्जा नोक्सानी व्यवस्थाले खराब कर्जाको ५५.८३% ढाकेको छ (गत वर्ष ५३.९६%)।
- पुँजी पर्याप्तता ८.३८% छ, असार मसान्तमा ८.४७% थियो र गत वर्ष ८.८०%। NRB को न्यूनतम सीमा ८% हो, त्यसैले ०.३८ अंकको फरक छ।
- NPL ६.८४% छ, असार मसान्तको ८.०९% भन्दा राम्रो तर गत वर्षको ३.१३% को दोब्बरभन्दा बढी। व्यवस्थाले खराब कर्जाको ५५.८३% मात्र ढाकेको छ, तैपनि यस त्रैमास व्यवस्था फिर्ता गरियो। ठूलो चिन्ता पुँजी हो: पुँजी पर्याप्तता ८.३८% छ, लघुवित्तको ८% न्यूनतमभन्दा ०.३८ अंक मात्र माथि, र घट्दै छ। खराब कर्जा अलिकति बढे पनि यो सीमाभन्दा तल जान सक्छ।
५. वितरणयोग्य नाफा
| विवरण (रु) | रकम |
| यस त्रैमासको खुद नाफा | १,४८,८६,५४४ |
| घटाउ: साधारण जगेडा | (२९,७७,३०९) |
| घटाउ: CSR र ग्राहक संरक्षण कोष | (४,४६,५९६) |
| घटाउ: नियामकीय जगेडा | (१३,५४,७९८) |
| पहिलो त्रैमासको वितरणयोग्य नाफा | १,०१,०७,८४१ |
| सुरुको सञ्चित नाफा | ३,१०,७७,०१० |
| घटाउ: बोनस शेयर | (१,२५,७४,०१५) |
| घटाउ: नगद लाभांश (बोनसको कर) | (६,६१,७९०) |
| असोज मसान्तको वितरणयोग्य नाफा | २,७९,४९,०४६ |
रु १.४९ करोड नाफामध्ये साधारण जगेडा (रु २९.७७ लाख), CSR र ग्राहक संरक्षण कोष (रु ४.४७ लाख) र नियामकीय जगेडा (रु १३.५५ लाख) पछि रु १.०१ करोड वितरणयोग्य भयो। गत वर्षको नाफाबाट बोनस शेयर (रु १.२६ करोड) र बोनसको कर (रु ६.६२ लाख) दिएपछि वितरणयोग्य नाफा रु २.७९ करोड छ (प्रतिवेदन अनुसार वार्षिक प्रति शेयर रु ४०.२१)।
६. प्रति शेयर सूचक तथा मूल्याङ्कन
| सूचक | मान |
| प्रति शेयर आम्दानी (प्रतिवेदन अनुसार) | रु ४१.०९ |
| प्रति शेयर नेटवर्थ | रु १६३.०६ |
| प्रति शेयर वितरणयोग्य नाफा | रु ४०.२१ |
| असोज मसान्त २०८३ को अन्तिम मूल्य | रु १५१०.०० |
| त्रैमासभरिको मूल्य दायरा | रु १५००.०० – रु १९००.०० |
| P/E (वार्षिकीकृत EPS मा) | ३६.७ गुणा |
| मूल्य/बुक भ्यालु (P/B) | ९.२६ गुणा |
शेयर अन्तिममा रु १,५१० मा कारोबार भयो (त्रैमासको दायरा रु १,५०० देखि रु १,९००), P/E ३६.७५ गुणा र प्रति शेयर नेटवर्थको ९.२६ गुणा। यो धेरै महँगो हो, बजारमा थोरै शेयर भएका साना लघुवित्तमा प्रायः यस्तै देखिन्छ, र न्यूनतमको नजिकको पुँजी अनुपातले यसलाई साथ दिँदैन।
निष्कर्ष
सकारात्मक पक्ष: स्थिर नाफा (+२.७४%), फराकिलो ब्याजदर अन्तर (८.७३%), घटेको कोषको लागत (६.६३% बाट ५.८५%), असार मसान्तको ८.०९% बाट घटेको NPL, र बलियो ROE (करिब २६%)।
ध्यान दिनुपर्ने पक्ष: ८% न्यूनतमभन्दा अलिकति मात्र माथिको पुँजी पर्याप्तता, कम व्यवस्था कभरसहित गत वर्षको दोब्बरभन्दा बढी NPL, व्यवस्था फिर्ताले सहयोग गरेको नाफा, २६.८१% ले बढेको कर्मचारी खर्च, सापटीमा धेरै निर्भरता, र धेरै उच्च शेयर मूल्य।
गुराँस लघुवित्तको नाफा स्थिर छ र कर्जा मार्जिन राम्रो छ, तर पुँजी नियामकीय सीमाको किनारमा छ र खराब कर्जा गत वर्षभन्दा धेरै बढी छ। सुरक्षित रूपमा कर्जा बढाउन पहिले पुँजी बलियो बनाउनुपर्छ (नाफा राखेर वा शेयर जारी गरेर)।
कम्पनीको लेखापरीक्षण नभएको पहिलो त्रैमासिक प्रतिवेदनमा आधारित। लेखापरीक्षण वा नियामकको निर्देशनपछि अङ्क परिवर्तन हुन सक्छन्। यो लगानी सल्लाह होइन।


