गणपति लघुवित्त वित्तीय संस्था लिमिटेड – प्रथम त्रैमासिक विश्लेषण, आ.व. २०८३/८४
असोज मसान्त २०८३ सम्मको लेखापरीक्षण नभएको विवरण, गत वर्षको सोही त्रैमास (असोज मसान्त २०८२) र आर्थिक वर्षको अन्त्य (असार मसान्त २०८३) सँग तुलना गरिएको।

सारांश
गणपति लघुवित्त ले यस पहिलो त्रैमासमा रु ४८.०२ लाख खुद नाफा कमाएको छ, जुन गत वर्षको सोही त्रैमासको रु १.१६ करोड भन्दा ५८.६८% ले कम हो। प्रति शेयर आम्दानी (EPS) रु १२.६७ छ, गत वर्ष रु ३०.६७ थियो।
गत वर्षको तुलनामा सबैभन्दा ठूलो सहयोग आयकर (+रु २९.२३ लाख) र कर्मचारी खर्च (+रु १९.९० लाख) बाट भयो, भने सबैभन्दा ठूलो असर कर्जा नोक्सानी व्यवस्था (−रु ६८.७० लाख) ले पार्यो।
गणपति लघुवित्तको पहिलो त्रैमासको खुद नाफा गत वर्षको रु १.१६ करोडबाट ५८.६८% ले घटेर रु ४८.०२ लाखमा झर्यो। कर्जाको ब्याजदर घटेकाले ब्याज आम्दानी ११.९७% घट्यो, त्यसैले ब्याज खर्च १५.१९% घटे पनि खुद ब्याज आम्दानी ९.४९% ले घटेर रु ४.४४ करोड भयो। ठूलो असर कर्जा नोक्सानी व्यवस्थाको हो: गत वर्ष रु २०.५९ लाख फिर्ता भएकोमा यसपटक रु ४८.११ लाख खर्च लेखियो। कर्मचारी खर्च ६.५३% ले घटेर रु २.८५ करोड भयो।
| सूचक | प्रथम त्रैमास २०८३/८४ | प्रथम त्रैमास २०८२/८३ | परिवर्तन |
| खुद नाफा | रु ४८,०२,०५२ | रु १,१६,२१,७७० | −५८.६८% |
| खुद ब्याज आम्दानी | रु ४,४३,८९,४५७ | रु ४,९०,४१,९०७ | −९.४९% |
| खुद शुल्क तथा कमिशन आम्दानी | रु २,३५,३१७ | रु ७३,४२४ | +२२०.४९% |
| कर्जा नोक्सानी व्यवस्था/(फिर्ता) | रु ४८,११,४८० | −रु २०,५८,५३८ | – |
| सञ्चालन नाफा | रु ६८,६१,७९७ | रु १,६५,८९,३०३ | −५८.६४% |
| प्रति शेयर आम्दानी | रु १२.६७ | रु ३०.६७ | – |
| प्रति शेयर नेटवर्थ | रु १६१.३६ | रु १९५.३२ | −१७.३९% |
| NPL (खराब कर्जा) | १४.२७% | ४.७९% | +९.४८ अंक |
| पुँजी पर्याप्तता | ८.५२% | ९.६८% | −१.१६ अंक |
१. नाफा कहाँबाट आयो

ब्रिज चार्टले गत वर्षको रु १.१६ करोड बाट यस वर्षको रु ४८.०२ लाख सम्म नतिजा कसरी पुग्यो भन्ने देखाउँछ:
- कर्जा नोक्सानी व्यवस्था (−रु ६८.७० लाख): बैंकले कर्जा नोक्सानीका लागि रु ४८.११ लाख छुट्यायो, गत वर्ष रु २०.५९ लाख फिर्ता थियो।
- खुद ब्याज आम्दानी (−रु ४६.५२ लाख): ब्याज आम्दानी ११.९७% ले घट्यो भने ब्याज खर्च १५.१९% ले घट्यो।
- आयकर (+रु २९.२३ लाख): कर रु २०.५८ लाख रह्यो, गत वर्ष रु ४९.८१ लाख थियो।
- कर्मचारी खर्च (+रु १९.९० लाख): कर्मचारी खर्च ६.५३% ले घटेर रु २.८५ करोड पुग्यो।
- अन्य खर्च (−रु ५.५२ लाख): अन्य सञ्चालन खर्च, ह्रास कट्टी र गैर-सञ्चालन शीर्षक मिलाएर।
- ट्रेडिङ तथा अन्य आम्दानी (+रु १.८१ लाख): ट्रेडिङ आम्दानी र अन्य सञ्चालन आम्दानी मिलाएर।
- शुल्क तथा कमिशन (+रु १.६२ लाख): खुद शुल्क आम्दानी रु २.३५ लाख रह्यो, गत वर्ष रु ७३,४२४ थियो।
सजिलो भाषामा: सञ्चालन खर्चले सञ्चालन आम्दानीको ७५.१% लियो, गत वर्ष ७१.६% थियो। कर्जा नोक्सानी व्यवस्थाले सञ्चालन आम्दानीको १०.३% लियो।
२. वर्षभरिको नाफा

हरेक त्रैमासलाई छुट्टाछुट्टै हेर्दा (वर्षको सुरुदेखिको नाफाबाट अघिल्लो त्रैमाससम्मको नाफा घटाएर): प्रथम त्रैमास २०८२/८३: रु १.१६ करोड; दोस्रो त्रैमास २०८२/८३: −रु १.५२ करोड; तेस्रो त्रैमास २०८२/८३: रु ६.४६ करोड; चौथो त्रैमास २०८२/८३: −रु १.७६ करोड; प्रथम त्रैमास २०८३/८४: रु ४८.०२ लाख।
Share Hub का रेकर्ड अनुसार २०८२/८३ मा त्रैमासिक नतिजा पहिलोमा रु १.१६ करोड नाफा, दोस्रोमा रु १.५२ करोड नोक्सान, तेस्रोमा रु ६.४६ करोड नाफा र चौथोमा रु १.७६ करोड नोक्सान थियो (पूरा वर्ष रु ४.३५ करोड)। कर्जा नोक्सानी व्यवस्थाका कारण नाफा त्रैमासपिच्छे धेरै घटबढ हुन्छ।
३. निक्षेप, कर्जा र तरलता
| विवरण | असोज २०८३ | असार २०८३ | परिवर्तन |
| ग्राहकको निक्षेप | रु ५३,५६,५९,९०० | रु ५२,५९,३१,७४० | +१.८५% |
| ग्राहकलाई कर्जा तथा सापटी | रु २,३२,३६,१८,७५० | रु २,२८,९३,३३,४५१ | +१.५०% |
| नगद तथा नगद सरह | रु १३,४२,८१,६५० | रु ५,३७,९६,५४८ | +१४९.६१% |
| नेपाल राष्ट्र बैंकमा मौज्दात | रु १,२३,००,००० | रु ८,७३,००,००० | −८५.९१% |
| लगानी | रु ० | रु ० | – |
| कुल सम्पत्ति | रु २,५३,३०,७०,६८६ | रु २,४९,५०,६९,०९५ | +१.५२% |
| कुल इक्विटी | रु २४,४५,५१,५१५ | रु २३,९४,५०,०१८ | +२.१३% |
यस त्रैमासमा निक्षेप १.८५% ले बढ्यो र ग्राहक कर्जा १.५०% ले बढ्यो। कर्जा-निक्षेप अनुपात (CD ratio) १०६.०४% छ (गत वर्ष १०३.७०%)।
ब्याजदर: कोषको लागत ५.९७% (गत वर्ष ६.८०%), आधार दर ११.८७% (गत वर्ष १३.५७%), ब्याजदर अन्तर ८.६६% (गत वर्ष ८.२०%)।
यस त्रैमासमा कर्जा १.५०% ले बढेर रु २.३२ अर्ब र निक्षेप १.८५% ले बढेर रु ५३.५७ करोड पुग्यो; सापटी १.२४% ले बढेर रु १.६६ अर्ब भयो। नगद बढेर रु १३.४३ करोड पुग्यो भने नेपाल राष्ट्र बैंकमा रहेको मौज्दात घटेर रु १.२३ करोड भयो। कोषको लागत गत वर्षको ६.८०% बाट ५.९७% र आधार दर ११.८७% मा झर्यो; ब्याजदर अन्तर ८.६६% छ।
४. खराब कर्जा र पुँजी

- NPL १४.२७% छ, असार मसान्तमा १३.७९% थियो र गत वर्ष ४.७९%। कर्जा नोक्सानी व्यवस्थाले खराब कर्जाको ४२.१७% ढाकेको छ (गत वर्ष ६२.८८%)।
- पुँजी पर्याप्तता ८.५२% छ, असार मसान्तमा ८.६५% थियो र गत वर्ष ९.६८%। NRB को न्यूनतम सीमा ८% हो, त्यसैले ०.५२ अंकको फरक छ।
- खराब कर्जा नै मुख्य समस्या हो। NPL १४.२७% छ, जुन असार मसान्तको १३.७९% भन्दा बढी र गत वर्षको ४.७९% को करिब तीन गुणा हो, र व्यवस्थाले यस्तो कर्जाको ४२.१७% मात्र ढाकेको छ। पुँजी पर्याप्तता ८.५२% छ, जुन ८% न्यूनतमभन्दा ०.५२ अंक मात्र माथि हो, त्यसैले थप नोक्सानी सहने ठाउँ कम छ।
५. वितरणयोग्य नाफा
| विवरण (रु) | रकम |
| यस त्रैमासको खुद नाफा | ४८,०२,०५२ |
| घटाउ: साधारण जगेडा | (९,६०,४११) |
| घटाउ: संस्थागत सामाजिक उत्तरदायित्व कोष | (४८,०२१) |
| घटाउ: ग्राहक संरक्षण कोष | (१,४४,०६२) |
| घटाउ: नियामकीय जगेडा | (६५,५५,९१६) |
| पहिलो त्रैमासको वितरणयोग्य नाफा (नोक्सान) | (२९,०६,३५७) |
| अघिल्लो वर्षबाट सारिएको नोक्सान | (६७,८०,४०६) |
| असोज मसान्तको वितरणयोग्य नाफा (नोक्सान) | (९६,८६,७६३) |
जगेडा कोष र रु ६५.५६ लाख नियामकीय जगेडामा (मुख्यतः नउठेको ब्याजका लागि) सारेपछि यस त्रैमासले रु २९.०६ लाख वितरणयोग्य नोक्सान थप्यो। असोज मसान्तमा वितरणयोग्य नाफा रु ९६.८७ लाख ऋणात्मक छ, त्यसैले अहिले लाभांशको ठाउँ छैन।
६. प्रति शेयर सूचक तथा मूल्याङ्कन
| सूचक | मान |
| प्रति शेयर आम्दानी (प्रतिवेदन अनुसार) | रु १२.६७ |
| प्रति शेयर नेटवर्थ | रु १६१.३६ |
| प्रति शेयर वितरणयोग्य नाफा | रु -६.३९ |
| असोज मसान्त २०८३ को अन्तिम मूल्य | रु १०७१.९० |
| त्रैमासभरिको मूल्य दायरा | रु १००७.०० – रु १३१३.०० |
| P/E (वार्षिकीकृत EPS मा) | ८४.६ गुणा |
| मूल्य/बुक भ्यालु (P/B) | ६.६४ गुणा |
रु १०७१.९० मा शेयर वार्षिक EPS को ८४.५७ गुणा र प्रति शेयर नेटवर्थको ६.६४ गुणामा कारोबार भइरहेको छ, जुन उच्च खराब कर्जा र कमजोर पुँजी भएको सानो लघुवित्तका लागि धेरै महँगो हो।
निष्कर्ष
सकारात्मक पक्ष: अझै नाफामा रहनु, घटेको कोषको लागत, कर्जा र निक्षेपमा स्थिर वृद्धि, र बढेको नगद मौज्दात।
ध्यान दिनुपर्ने पक्ष: ४२% मात्र व्यवस्था भएको १४.२७% NPL, न्यूनतमभन्दा थोरै मात्र माथिको पुँजी, घट्दो ब्याज आम्दानी, ऋणात्मक वितरणयोग्य नाफा, र धेरै उच्च P/E तथा P/B।
गणपति नाफामा भए पनि कमजोर छ: खराब कर्जा धेरै छ, व्यवस्था र पुँजी पातलो छ, र वितरण गर्न केही बाँकी छैन। आगामी त्रैमासमा कर्जा असुली नै हेर्नुपर्ने मुख्य कुरा हो।
कम्पनीको लेखापरीक्षण नभएको पहिलो त्रैमासिक प्रतिवेदनमा आधारित। लेखापरीक्षण वा नियामकको निर्देशनपछि अङ्क परिवर्तन हुन सक्छन्। यो लगानी सल्लाह होइन।


