गोर्खाज फाइनान्स लिमिटेड – प्रथम त्रैमासिक विश्लेषण, आ.व. २०८३/८४
असोज मसान्त २०८३ सम्मको लेखापरीक्षण नभएको विवरण, गत वर्षको सोही त्रैमास (असोज मसान्त २०८२) र आर्थिक वर्षको अन्त्य (असार मसान्त २०८३) सँग तुलना गरिएको।

सारांश
गोर्खाज फाइनान्स ले यस पहिलो त्रैमासमा रु ६.७५ करोड खुद नाफा कमाएको छ, जबकि गत वर्षको सोही त्रैमासमा रु ४.२४ करोड नोक्सान थियो। प्रति शेयर आम्दानी (EPS) रु ३१.०९ छ, गत वर्ष रु -१९.५५ थियो।
गत वर्षको तुलनामा सबैभन्दा ठूलो सहयोग कर्जा नोक्सानी व्यवस्था (+रु १३.७४ करोड) र खुद ब्याज आम्दानी (+रु १.७४ करोड) बाट भयो, भने सबैभन्दा ठूलो असर आयकर (−रु ३.२२ करोड) ले पार्यो।
गोर्खाज फाइनान्सले पहिलो त्रैमासमा रु ६.७५ करोड नाफा कमायो, जबकि गत वर्ष रु ४.२४ करोड नोक्सानी थियो। मुख्य आम्दानी सुधारियो: ब्याज खर्च ३३.२४% ले घट्यो, ब्याज आम्दानी (−१०.७९%) भन्दा धेरै छिटो, त्यसैले खुद ब्याज आम्दानी २१.७४% ले बढेर रु ९.७५ करोड पुग्यो, र शुल्क आम्दानी ४३.४०% ले बढ्यो। कुल सञ्चालन आम्दानी २३.६०% ले बढ्यो। तर सबैभन्दा ठूलो फरक कर्जा नोक्सानी व्यवस्थाबाट आयो: कम्पनीले यस त्रैमास रु ८.२१ करोड व्यवस्था फिर्ता गर्यो, जबकि गत वर्ष रु ५.५२ करोड खर्च गरेको थियो। कर्मचारी खर्च ३४.२७% ले बढ्यो, गैर-सञ्चालन खर्च रु ३.१३ करोड (गत वर्ष रु १.१५ करोड) भयो, र आयकर रु ३.२२ करोड तिरियो।
| सूचक | प्रथम त्रैमास २०८३/८४ | प्रथम त्रैमास २०८२/८३ | परिवर्तन |
| खुद नाफा | रु ६,७४,६९,३९३ | −रु ४,२४,१५,१३१ | नोक्सानबाट नाफामा |
| खुद ब्याज आम्दानी | रु ९,७४,७८,२५८ | रु ८,००,७१,०६९ | +२१.७४% |
| खुद शुल्क तथा कमिशन आम्दानी | रु ८९,६६,३७३ | रु ६२,५२,८५८ | +४३.४०% |
| कर्जा नोक्सानी व्यवस्था/(फिर्ता) | −रु ८,२१,१०,४११ | रु ५,५२,४१,६०४ | – |
| सञ्चालन नाफा | रु १२,४७,२६,८१६ | −रु ३,१२,१६,५१० | नोक्सानबाट नाफामा |
| प्रति शेयर आम्दानी | रु ३१.०९ | रु -१९.५५ | – |
| प्रति शेयर नेटवर्थ | रु १७४.११ | रु १६६.३२ | +४.६८% |
| NPL (खराब कर्जा) | १३.४५% | २०.९४% | −७.४९ अंक |
| पुँजी पर्याप्तता | १७.५१% | १०.७८% | +६.७३ अंक |
१. नाफा कहाँबाट आयो

ब्रिज चार्टले गत वर्षको −रु ४.२४ करोड बाट यस वर्षको रु ६.७५ करोड सम्म नतिजा कसरी पुग्यो भन्ने देखाउँछ:
- कर्जा नोक्सानी व्यवस्था (+रु १३.७४ करोड): बैंकले पहिले छुट्याएको रु ८.२१ करोड कर्जा नोक्सानी व्यवस्था फिर्ता (reversal) गर्यो, गत वर्ष रु ५.५२ करोड छुट्याइएको थियो।
- आयकर (−रु ३.२२ करोड): कर रु ३.२२ करोड रह्यो, गत वर्ष रु ० थियो।
- खुद ब्याज आम्दानी (+रु १.७४ करोड): ब्याज आम्दानी १०.७९% ले घट्यो भने ब्याज खर्च ३३.२४% ले घट्यो।
- कर्मचारी खर्च (−रु १.०६ करोड): कर्मचारी खर्च ३४.२७% ले बढेर रु ४.१३ करोड पुग्यो।
- अन्य खर्च (−रु ५२.६६ लाख): अन्य सञ्चालन खर्च, ह्रास कट्टी र गैर-सञ्चालन शीर्षक मिलाएर।
- शुल्क तथा कमिशन (+रु २७.१४ लाख): खुद शुल्क आम्दानी रु ८९.६६ लाख रह्यो, गत वर्ष रु ६२.५३ लाख थियो।
- ट्रेडिङ तथा अन्य आम्दानी (+रु ४.३६ लाख): ट्रेडिङ आम्दानी र अन्य सञ्चालन आम्दानी मिलाएर।
सजिलो भाषामा: सञ्चालन खर्चले सञ्चालन आम्दानीको ६०.४% लियो, गत वर्ष ७२.४% थियो।
२. वर्षभरिको नाफा

हरेक त्रैमासलाई छुट्टाछुट्टै हेर्दा (वर्षको सुरुदेखिको नाफाबाट अघिल्लो त्रैमाससम्मको नाफा घटाएर): प्रथम त्रैमास २०८२/८३: −रु ४.२४ करोड; दोस्रो त्रैमास २०८२/८३: रु १०.४१ करोड; तेस्रो त्रैमास २०८२/८३: रु ६.७८ करोड; चौथो त्रैमास २०८२/८३: रु ८.९९ करोड; प्रथम त्रैमास २०८३/८४: रु ६.७५ करोड।
Share Hub का रेकर्ड अनुसार २०८२/८३ मा त्रैमासिक नतिजा पहिलोमा रु ४.२४ करोड नोक्सानी, अनि दोस्रोमा रु १०.४१ करोड तेस्रोमा रु ६.७८ करोड र चौथोमा रु ८.९९ करोड नाफा थियो। कम्पनी अब लगातार चार त्रैमास नाफामा छ।
३. निक्षेप, कर्जा र तरलता
| विवरण | असोज २०८३ | असार २०८३ | परिवर्तन |
| ग्राहकको निक्षेप | रु ९,२४,९१,६५,३१९ | रु ९,३८,१८,२२,६०४ | −१.४१% |
| ग्राहकलाई कर्जा तथा सापटी | रु ६,१४,४२,०९,९४९ | रु ५,९८,८९,३४,३३९ | +२.५९% |
| नगद तथा नगद सरह | रु ५३,६८,२६,५०८ | रु ७३,६१,७७,२२६ | −२७.०८% |
| नेपाल राष्ट्र बैंकमा मौज्दात | रु १,९७,६६,७२,५८४ | रु १,९७,०२,५६,४९४ | +०.३३% |
| लगानी | रु १,२८,००,०२,२०० | रु १,२८,५६,१५,८२५ | −०.४४% |
| कुल सम्पत्ति | रु ११,००,७५,६२,१२८ | रु ११,१६,६०,२३,६८६ | −१.४२% |
| कुल इक्विटी | रु १,५१,७२,७०,५०२ | रु १,४५,३२,४१,२२४ | +४.४१% |
यस त्रैमासमा निक्षेप १.४१% ले घट्यो र ग्राहक कर्जा २.५९% ले बढ्यो। कर्जा-निक्षेप अनुपात (CD ratio) ७३.६७% छ (गत वर्ष ७१.३०%)।
ब्याजदर: कोषको लागत ३.२४% (गत वर्ष ४.६४%), आधार दर ६.१०%, ब्याजदर अन्तर ४.३६% (गत वर्ष ४.५५%)।
निक्षेप १.४१% ले घटेर रु ९.२५ अर्ब भयो भने ग्राहक कर्जा २.५९% ले बढेर रु ६.१४ अर्ब पुग्यो; कर्जा-निक्षेप अनुपात ७३.६७% छ। अन्य वित्तीय संस्थालाई दिएको कर्जा ६२.५१% र नगद २७.०८% ले घट्यो, तर धेरै रकम राष्ट्र बैंकमा (रु १.९८ अर्ब) छ र तरलता उच्च ३७.८२% छ। लगानी सम्पत्ति (गैर-बैंकिङ सम्पत्ति) ५.१८% ले बढेर रु ५९.४५ करोड पुग्यो। इक्विटी ४.४१% ले बढेर रु १.५२ अर्ब भयो र प्रति शेयर नेटवर्थ रु १७४.११ छ।
४. खराब कर्जा र पुँजी

- NPL १३.४५% छ, असार मसान्तमा १३.३२% थियो र गत वर्ष २०.९४%। कर्जा नोक्सानी व्यवस्थाले खराब कर्जाको ८७.५७% ढाकेको छ (गत वर्ष ८४.९६%)।
- पुँजी पर्याप्तता १७.५१% छ, असार मसान्तमा १३.५३% थियो र गत वर्ष १०.७८%। NRB को न्यूनतम सीमा ११% हो, त्यसैले ६.५१ अंकको फरक छ।
- खराब कर्जा नै मुख्य समस्या हो: NPL १३.४५% छ, असार मसान्तको १३.३२% सँग लगभग बराबर, यद्यपि गत वर्षको २०.९४% भन्दा धेरै राम्रो। व्यवस्थाले खराब कर्जाको ८७.५७% ढाकेकाले खुद NPL ३.३५% छ। NPL यति उच्च हुँदा व्यवस्था फिर्ता गर्नु जोखिम हो। पुँजी बलियो छ: पुँजी पर्याप्तता असार मसान्तको १३.५३% बाट बढेर १७.५१% (Tier 1 १४.२८%) पुग्यो।
५. वितरणयोग्य नाफा
| विवरण (रु) | रकम |
| यस त्रैमासको खुद नाफा | ६,७४,६९,३९३ |
| घटाउ: साधारण जगेडा र CSR (खुद) | (१,३१,९०,५७२) |
| घटाउ: पाउनुपर्ने ब्याज | (४०,२६,२१६) |
| घटाउ: गैर-बैंकिङ सम्पत्तिको व्यवस्था | (१,४५,७९,९८३) |
| घटाउ: स्थगन कर सम्पत्ति र अन्य (खुद) | (१७,३२,४५०) |
| पहिलो त्रैमासको वितरणयोग्य नाफा | ३,३९,४०,१७२ |
| सुरुको सञ्चित नोक्सानी | (४४,८४,३१,०३५) |
| असोज मसान्तको वितरणयोग्य नोक्सानी | (४१,४४,९०,८६२) |
रु ६.७५ करोड नाफामध्ये जगेडा (खुद रु १.३२ करोड), पाउनुपर्ने ब्याज (रु ४०.२६ लाख), गैर-बैंकिङ सम्पत्तिको व्यवस्था (रु १.४६ करोड) र अन्य पछि रु ३.३९ करोड वितरणयोग्य भयो। यसले सञ्चित वितरणयोग्य नोक्सानी रु ४४.८४ करोड बाट रु ४१.४५ करोड (प्रति शेयर करिब रु ४७.७५) मा झार्यो। यो नोक्सानी पूर्ति नभएसम्म लाभांश सम्भव छैन।
६. प्रति शेयर सूचक तथा मूल्याङ्कन
| सूचक | मान |
| प्रति शेयर आम्दानी (प्रतिवेदन अनुसार) | रु ३१.०९ |
| प्रति शेयर नेटवर्थ | रु १७४.११ |
| प्रति शेयर वितरणयोग्य नाफा | रु -४७.७५ |
| असोज मसान्त २०८३ को अन्तिम मूल्य | रु ४९०.५० |
| त्रैमासभरिको मूल्य दायरा | रु ४६०.०० – रु ५८४.०० |
| P/E (वार्षिकीकृत EPS मा) | १५.८ गुणा |
| मूल्य/बुक भ्यालु (P/B) | २.८२ गुणा |
अन्तिम मूल्य रु ४९०.५० (त्रैमासको दायरा रु ४६० देखि रु ५८४) मा P/E १५.७८ गुणा र मूल्य प्रति शेयर नेटवर्थको २.८२ गुणा छ। P/E कम देखिन्छ, तर यो एकपटकको व्यवस्था फिर्तामा आधारित छ, र कम्पनीमा अझै ठूलो सञ्चित नोक्सानी छ।
निष्कर्ष
सकारात्मक पक्ष: नाफामा फर्कियो, खुद ब्याज आम्दानी २१.७४% ले बढ्यो, शुल्क आम्दानी ४३.४०% ले बढ्यो, कोषको लागत धेरै घट्यो (४.६४% बाट ३.२४%), पुँजी पर्याप्तता १७.५१% पुग्यो, उच्च तरलता, र NPL गत वर्षको २०.९४% भन्दा धेरै कम।
ध्यान दिनुपर्ने पक्ष: रु ८.२१ करोड व्यवस्था फिर्तामा आधारित नाफा, अझै १३.४५% NPL, बढ्दो गैर-बैंकिङ सम्पत्ति, ३४.२७% ले बढेको कर्मचारी खर्च, घट्दो निक्षेप, र ठूलो सञ्चित वितरणयोग्य नोक्सानी।
गोर्खाज फाइनान्स सुधारको बाटोमा छ: मुख्य आम्दानी बढेको छ, पुँजी बलियो भएको छ र एक वर्षदेखि नाफामा छ। तर यस त्रैमासको नाफा NPL १३% भन्दा माथि हुँदा व्यवस्था फिर्ता गरेर आएको हो, त्यसैले दिगो सुधारका लागि कर्जा असुली नै मुख्य हो।
कम्पनीको लेखापरीक्षण नभएको पहिलो त्रैमासिक प्रतिवेदनमा आधारित। लेखापरीक्षण वा नियामकको निर्देशनपछि अङ्क परिवर्तन हुन सक्छन्। यो लगानी सल्लाह होइन।


