लक्ष्मी लघुवित्त वित्तीय संस्था लिमिटेड – प्रथम त्रैमासिक विश्लेषण, आ.व. २०८३/८४
असोज मसान्त २०८३ सम्मको लेखापरीक्षण नभएको विवरण, गत वर्षको सोही त्रैमास (असोज मसान्त २०८२) र आर्थिक वर्षको अन्त्य (असार मसान्त २०८३) सँग तुलना गरिएको।

सारांश
लक्ष्मी लघुवित्त ले यस पहिलो त्रैमासमा रु ३.३३ करोड खुद नाफा कमाएको छ, जुन गत वर्षको सोही त्रैमासको रु ३.०९ करोड भन्दा ७.६३% ले बढी हो। प्रति शेयर आम्दानी (EPS) रु ३०.१३ छ, गत वर्ष रु २७.९९ थियो।
गत वर्षको तुलनामा सबैभन्दा ठूलो सहयोग कर्जा नोक्सानी व्यवस्था (+रु १.९१ करोड) र ट्रेडिङ तथा अन्य आम्दानी (+रु ३,९६०) बाट भयो, भने सबैभन्दा ठूलो असर खुद ब्याज आम्दानी (−रु १.०८ करोड) ले पार्यो।
लक्ष्मी लघुवित्तको पहिलो त्रैमासको खुद नाफा गत वर्षको रु ३.०९ करोडबाट ७.६३% ले बढेर रु ३.३३ करोड पुग्यो। मुख्य आम्दानी भने कमजोर भयो: ब्याज आम्दानी ७.०४% र खुद ब्याज आम्दानी ७.६५% ले घटेर रु १३.०० करोडमा झर्यो, भने कर्मचारी खर्च ४.९९% ले बढ्यो। नाफा बढ्नुको कारण कर्जा नोक्सानी व्यवस्था हो: संस्थाले पहिले छुट्याएको रु ८३.५१ लाख व्यवस्था फिर्ता (write-back) गर्यो, जबकि गत वर्ष रु १.०८ करोड खर्च गरेको थियो।
| सूचक | प्रथम त्रैमास २०८३/८४ | प्रथम त्रैमास २०८२/८३ | परिवर्तन |
| खुद नाफा | रु ३,३२,६७,५७२ | रु ३,०९,०९,०२९ | +७.६३% |
| खुद ब्याज आम्दानी | रु १२,९९,७२,९५२ | रु १४,०७,४०,७२३ | −७.६५% |
| खुद शुल्क तथा कमिशन आम्दानी | रु १,३२,९६,४८४ | रु १,३३,५१,५६१ | −०.४१% |
| कर्जा नोक्सानी व्यवस्था/(फिर्ता) | −रु ८३,५०,५९२ | रु १,०७,७५,८०९ | – |
| सञ्चालन नाफा | रु ४,७५,०६,६०० | रु ४,४१,५५,७५६ | +७.५९% |
| प्रति शेयर आम्दानी | रु ३०.१३ | रु २७.९९ | – |
| प्रति शेयर नेटवर्थ | रु २११.५६ | रु १७९.४७ | +१७.८८% |
| NPL (खराब कर्जा) | १२.१२% | ११.७९% | +०.३३ अंक |
| पुँजी पर्याप्तता | ११.०३% | १०.१८% | +०.८५ अंक |
१. नाफा कहाँबाट आयो

ब्रिज चार्टले गत वर्षको रु ३.०९ करोड बाट यस वर्षको रु ३.३३ करोड सम्म नतिजा कसरी पुग्यो भन्ने देखाउँछ:
- कर्जा नोक्सानी व्यवस्था (+रु १.९१ करोड): बैंकले पहिले छुट्याएको रु ८३.५१ लाख कर्जा नोक्सानी व्यवस्था फिर्ता (reversal) गर्यो, गत वर्ष रु १.०८ करोड छुट्याइएको थियो।
- खुद ब्याज आम्दानी (−रु १.०८ करोड): ब्याज आम्दानी ७.०४% ले घट्यो भने ब्याज खर्च ६.१३% ले घट्यो।
- कर्मचारी खर्च (−रु ४१.३३ लाख): कर्मचारी खर्च ४.९९% ले बढेर रु ८.६९ करोड पुग्यो।
- आयकर (−रु १०.११ लाख): कर रु १.४३ करोड रह्यो, गत वर्ष रु १.३२ करोड थियो।
- अन्य खर्च (−रु ८.०५ लाख): अन्य सञ्चालन खर्च, ह्रास कट्टी र गैर-सञ्चालन शीर्षक मिलाएर।
- शुल्क तथा कमिशन (−रु ५५,०७७): खुद शुल्क आम्दानी रु १.३३ करोड रह्यो, गत वर्ष रु १.३४ करोड थियो।
- ट्रेडिङ तथा अन्य आम्दानी (+रु ३,९६०): ट्रेडिङ आम्दानी र अन्य सञ्चालन आम्दानी मिलाएर।
सजिलो भाषामा: सञ्चालन खर्चले सञ्चालन आम्दानीको ७२.७% लियो, गत वर्ष ६४.४% थियो।
२. वर्षभरिको नाफा

हरेक त्रैमासलाई छुट्टाछुट्टै हेर्दा (वर्षको सुरुदेखिको नाफाबाट अघिल्लो त्रैमाससम्मको नाफा घटाएर): प्रथम त्रैमास २०८२/८३: रु ३.०९ करोड; दोस्रो त्रैमास २०८२/८३: रु २९.०६ लाख; तेस्रो त्रैमास २०८२/८३: रु २.३५ करोड; चौथो त्रैमास २०८२/८३: रु ४.९६ करोड; प्रथम त्रैमास २०८३/८४: रु ३.३३ करोड।
Share Hub का रेकर्ड अनुसार २०८२/८३ मा त्रैमासिक नाफा पहिलोमा रु ३.०९ करोड, दोस्रोमा रु २९.०६ लाख, तेस्रोमा रु २.३५ करोड र चौथोमा रु ४.९६ करोड थियो (पूरा वर्ष रु १०.६९ करोड)। यो पहिलो त्रैमास गत वर्षको पहिलो त्रैमासभन्दा राम्रो छ, तर चौथोभन्दा कम।
३. निक्षेप, कर्जा र तरलता
| विवरण | असोज २०८३ | असार २०८३ | परिवर्तन |
| ग्राहकको निक्षेप | रु २,८५,६८,९३,५२६ | रु २,८५,६८,२९,८७६ | +०.००% |
| ग्राहकलाई कर्जा तथा सापटी | रु ६,११,१४,३५,५१२ | रु ६,०७,९३,६७,६१९ | +०.५३% |
| नगद तथा नगद सरह | रु ७,६५,११,२८८ | रु १,०१,७३,७५,४३६ | −९२.४८% |
| नेपाल राष्ट्र बैंकमा मौज्दात | रु २,७४,८३,००० | रु २,७४,८३,००० | +०.००% |
| लगानी | रु ११,९५,६०० | रु ११,९५,६०० | +०.००% |
| कुल सम्पत्ति | रु ६,४५,९०,३४,७२९ | रु ७,३६,६४,५५,०७६ | −१२.३२% |
| कुल इक्विटी | रु ९३,४३,९८,३९३ | रु ९०,१७,००,९२१ | +३.६३% |
यस त्रैमासमा निक्षेप ०.००% ले बढ्यो र ग्राहक कर्जा ०.५३% ले बढ्यो। कर्जा-निक्षेप अनुपात (CD ratio) १९५.०१% छ (गत वर्ष १९६.९०%)।
ब्याजदर: कोषको लागत ६.५२% (गत वर्ष ७.२८%), आधार दर १४.२८% (गत वर्ष १४.९२%), ब्याजदर अन्तर ६.६२% (गत वर्ष ७.७२%)।
यस त्रैमासको ठूलो परिवर्तन स्रोततर्फ भयो: संस्थाले रु ९४.०९ करोड नगद प्रयोग गरेर सापटी तिर्यो, जसले सापटी २७.२०% ले घटेर रु २५२.२८ करोडमा झर्यो। नगद रु १०१.७४ करोडबाट रु ७.६५ करोडमा झर्यो र कुल सम्पत्ति १२.३२% ले घटेर रु ६.४६ अर्ब भयो। कर्जा ०.५३% मात्र बढेर रु ६.११ अर्ब पुग्यो र निक्षेप रु २.८६ अर्बमा स्थिर रह्यो। कोषको लागत ७.२८% बाट ६.५२% मा झर्यो, तर ब्याजदर अन्तर (spread) पनि ७.७२% बाट ६.६२% मा साँघुरियो।
४. खराब कर्जा र पुँजी

- NPL १२.१२% छ, असार मसान्तमा ११.९३% थियो र गत वर्ष ११.७९%। कर्जा नोक्सानी व्यवस्थाले खराब कर्जाको ७१.८९% ढाकेको छ (गत वर्ष ७७.२३%)।
- पुँजी पर्याप्तता ११.०३% छ, असार मसान्तमा १०.३९% थियो र गत वर्ष १०.१८%। NRB को न्यूनतम सीमा ८% हो, त्यसैले ३.०३ अंकको फरक छ।
- NPL १२.१२% मा उच्च छ र असार मसान्तको ११.९३% बाट अलिकति बढ्यो; व्यवस्थाले खराब कर्जाको ७१.८९% मात्र ढाकेको छ (गत वर्ष ७७.२३%)। पुँजी पर्याप्तता सुधार भएर ११.०३% पुग्यो, जुन ८% न्यूनतमभन्दा ३.०३ अंक माथि हो। प्रतिवेदनले बाढी, आर्थिक मन्दी र लघुवित्तविरुद्धका गतिविधिलाई कर्जा असुली कमजोर हुनुको कारण बताएको छ।
५. वितरणयोग्य नाफा
| विवरण (रु) | रकम |
| यस त्रैमासको खुद नाफा | ३,३२,६७,५७२ |
| घटाउ: साधारण जगेडा | (६६,५३,५१४) |
| घटाउ: संस्थागत सामाजिक उत्तरदायित्व कोष | (३,३२,६७६) |
| घटाउ: ग्राहक संरक्षण कोष | (६,६५,३५१) |
| जोड: पहिले पाउन बाँकी ब्याज प्राप्त | ९,०५,५२४ |
| पहिलो त्रैमासको वितरणयोग्य नाफा | २,६५,२१,५५५ |
| सुरुको सञ्चित नाफा | ८,९०,३७,४४० |
| असोज मसान्तको वितरणयोग्य नाफा | ११,५५,५८,९९५ |
साधारण जगेडा, CSR र ग्राहक संरक्षण कोषमा छुट्याएपछि र पहिले पाउन बाँकी रहेको रु ९.०६ लाख ब्याज प्राप्त भएकाले थपेपछि त्रैमासको नाफामध्ये रु २.६५ करोड वितरणयोग्य भयो। असोज मसान्तमा वितरणयोग्य नाफा रु ११.५६ करोड, अर्थात् प्रति शेयर रु २६.१६ छ।
६. प्रति शेयर सूचक तथा मूल्याङ्कन
| सूचक | मान |
| प्रति शेयर आम्दानी (प्रतिवेदन अनुसार) | रु ३०.१३ |
| प्रति शेयर नेटवर्थ | रु २११.५६ |
| प्रति शेयर वितरणयोग्य नाफा | रु २६.१६ |
| असोज मसान्त २०८३ को अन्तिम मूल्य | रु ८१४.०० |
| त्रैमासभरिको मूल्य दायरा | रु ७७१.४० – रु ९५७.०० |
| P/E (वार्षिकीकृत EPS मा) | २७.० गुणा |
| मूल्य/बुक भ्यालु (P/B) | ३.८५ गुणा |
रु ८१४ मा शेयर वार्षिकीकृत EPS को २७.०२ गुणा र प्रति शेयर नेटवर्थको ३.८५ गुणामा कारोबार भइरहेको छ। यस त्रैमासको नाफाको केही भाग एकपटकको व्यवस्था फिर्ताबाट आएकाले मुख्य आम्दानीमा P/E अझ बढी हुन्छ।
निष्कर्ष
सकारात्मक पक्ष: ७.६३% ले बढेको नाफा, व्यवस्था फिर्ता, ११.०३% पुगेको पुँजी पर्याप्तता, २७.२०% ले घटेको सापटी, कम कोषको लागत र प्रति शेयर रु २६.१६ वितरणयोग्य नाफा।
ध्यान दिनुपर्ने पक्ष: ७.६५% ले घटेको खुद ब्याज आम्दानी, साँघुरिएको spread, ७१.८९% मात्र व्यवस्था कभरसहित १२% भन्दा माथिको NPL, सुस्त कर्जा वृद्धि, र सापटी तिरेपछि धेरै घटेको नगद।
लक्ष्मी लघुवित्तको नाफा बढेको छ, तर ब्याज आम्दानी घट्दै गएका बेला मुख्यतः व्यवस्था फिर्ताका कारण। बाँकी वर्षका लागि NPL घटाउनु र फेरि कर्जा बढाउनु नै सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण छ।
कम्पनीको लेखापरीक्षण नभएको पहिलो त्रैमासिक प्रतिवेदनमा आधारित। लेखापरीक्षण वा नियामकको निर्देशनपछि अङ्क परिवर्तन हुन सक्छन्। यो लगानी सल्लाह होइन।


