साना किसान विकास लघुवित्त वित्तीय संस्था लिमिटेड – प्रथम त्रैमासिक विश्लेषण, आ.व. २०८३/८४
असोज मसान्त २०८३ सम्मको लेखापरीक्षण नभएको विवरण, गत वर्षको सोही त्रैमास (असोज मसान्त २०८२) र आर्थिक वर्षको अन्त्य (असार मसान्त २०८३) सँग तुलना गरिएको।

सारांश
साना किसान विकास लघुवित्त ले यस पहिलो त्रैमासमा रु १८.३६ करोड खुद नाफा कमाएको छ, जुन गत वर्षको सोही त्रैमासको रु २२.८५ करोड भन्दा १९.६४% ले कम हो। प्रति शेयर आम्दानी (EPS) रु १४.९१ छ, गत वर्ष रु २१.१९ थियो।
गत वर्षको तुलनामा सबैभन्दा ठूलो सहयोग आयकर (+रु १.१७ करोड) र कर्जा नोक्सानी व्यवस्था (+रु ६८.८१ लाख) बाट भयो, भने सबैभन्दा ठूलो असर खुद ब्याज आम्दानी (−रु ६.९२ करोड) ले पार्यो।
साना किसान थोक कर्जा दिने संस्था हो: यसले मुख्यतः सापटी लिएर लघुवित्त संस्था र सहकारीलाई कर्जा दिन्छ। कर्जाको ब्याजदर स्रोतको लागतभन्दा छिटो घटेकाले नाफा १९.६४% ले घट्यो: ब्याज आम्दानी १४.७९% ले घट्दा ब्याज खर्च ६.५०% ले मात्र घट्यो, त्यसैले खुद ब्याज आम्दानी २०.२५% ले घटेर रु २७.२५ करोड मा झर्यो र ब्याजदर अन्तर ३.५५% बाट २.७३% मा साँघुरियो। रु ८.७० करोड कर्जा नोक्सानी व्यवस्था फिर्ता (गत वर्ष रु ८.०१ करोड) र ८.०५% ले घटेको कर्मचारी खर्चले गिरावट केही कम गर्यो।
| सूचक | प्रथम त्रैमास २०८३/८४ | प्रथम त्रैमास २०८२/८३ | परिवर्तन |
| खुद नाफा | रु १८,३६,१५,१३७ | रु २२,८४,९८,३६७ | −१९.६४% |
| खुद ब्याज आम्दानी | रु २७,२५,२३,४४६ | रु ३४,१७,१३,०२६ | −२०.२५% |
| खुद शुल्क तथा कमिशन आम्दानी | रु ० | रु ० | – |
| कर्जा नोक्सानी व्यवस्था/(फिर्ता) | −रु ८,७०,१५,४६२ | −रु ८,०१,३४,४३३ | – |
| सञ्चालन नाफा | रु २६,९८,२४,७९० | रु ३२,६४,२६,२३८ | −१७.३४% |
| प्रति शेयर आम्दानी | रु १४.९१ | रु २१.१९ | – |
| प्रति शेयर नेटवर्थ | रु २२५.२४ | रु २२१.७६ | +१.५७% |
| NPL (खराब कर्जा) | ३.१९% | ३.०७% | +०.१२ अंक |
| पुँजी पर्याप्तता | १७.१४% | १८.२०% | −१.०६ अंक |
१. नाफा कहाँबाट आयो

ब्रिज चार्टले गत वर्षको रु २२.८५ करोड बाट यस वर्षको रु १८.३६ करोड सम्म नतिजा कसरी पुग्यो भन्ने देखाउँछ:
- खुद ब्याज आम्दानी (−रु ६.९२ करोड): ब्याज आम्दानी १४.७९% ले घट्यो भने ब्याज खर्च ६.५०% ले घट्यो।
- आयकर (+रु १.१७ करोड): कर रु ८.६२ करोड रह्यो, गत वर्ष रु ९.७९ करोड थियो।
- कर्जा नोक्सानी व्यवस्था (+रु ६८.८१ लाख): बैंकले पहिले छुट्याएको रु ८.७० करोड कर्जा नोक्सानी व्यवस्था फिर्ता (reversal) गर्यो, गत वर्ष रु ८.०१ करोड फिर्ता थियो।
- कर्मचारी खर्च (+रु ६१.९२ लाख): कर्मचारी खर्च ८.०५% ले घटेर रु ७.०७ करोड पुग्यो।
- अन्य खर्च (−रु ४.६८ लाख): अन्य सञ्चालन खर्च, ह्रास कट्टी र गैर-सञ्चालन शीर्षक मिलाएर।
- ट्रेडिङ तथा अन्य आम्दानी (−रु १६,३६१): ट्रेडिङ आम्दानी र अन्य सञ्चालन आम्दानी मिलाएर।
सजिलो भाषामा: सञ्चालन खर्चले सञ्चालन आम्दानीको ३२.९% लियो, गत वर्ष २७.९% थियो।
२. वर्षभरिको नाफा

हरेक त्रैमासलाई छुट्टाछुट्टै हेर्दा (वर्षको सुरुदेखिको नाफाबाट अघिल्लो त्रैमाससम्मको नाफा घटाएर): प्रथम त्रैमास २०८२/८३: रु २२.८५ करोड; दोस्रो त्रैमास २०८२/८३: रु १५.२५ करोड; तेस्रो त्रैमास २०८२/८३: रु १०.२३ करोड; चौथो त्रैमास २०८२/८३: रु १६.९९ करोड; प्रथम त्रैमास २०८३/८४: रु १८.३६ करोड।
Share Hub का रेकर्ड अनुसार २०८२/८३ मा त्रैमासिक नाफा पहिलोमा रु २२.८५ करोड दोस्रोमा रु १५.२५ करोड तेस्रोमा रु १०.२३ करोड र चौथोमा रु १६.९९ करोड थियो। यो पहिलो त्रैमास पछिल्ला तीन त्रैमासभन्दा राम्रो तर गत वर्षको पहिलो त्रैमासभन्दा कम छ।
३. निक्षेप, कर्जा र तरलता
| विवरण | असोज २०८३ | असार २०८३ | परिवर्तन |
| ग्राहकको निक्षेप | रु ६,८०,४८,३८,०५६ | रु ६,६२,६५,११,६३४ | +२.६९% |
| ग्राहकलाई कर्जा तथा सापटी | रु ८,४७,७४,१७४ | रु ८,४८,७४,९८५ | −०.१२% |
| नगद तथा नगद सरह | रु ५,९९,०८,३७,९०२ | रु ३,५८,८८,८६,७४९ | +६६.९३% |
| नेपाल राष्ट्र बैंकमा मौज्दात | रु २०,८९,९४,०४२ | रु २०,८९,९४,०४२ | +०.००% |
| लगानी | रु ३,४१,९३,०३४ | रु ३,४१,९३,०३४ | +०.००% |
| कुल सम्पत्ति | रु ४१,९२,२९,२२,५०३ | रु ४१,९९,६२,४३,७०५ | −०.१७% |
| कुल इक्विटी | रु ११,०९,७८,०१,१६० | रु १०,९२,६७,१५,५०८ | +१.५७% |
यस त्रैमासमा निक्षेप २.६९% ले बढ्यो र ग्राहक कर्जा ०.१२% ले घट्यो। कर्जा-निक्षेप अनुपात (CD ratio) ११४.४३% छ (गत वर्ष ११४.१५%)।
ब्याजदर: कोषको लागत २.६७% (गत वर्ष २.९०%), आधार दर ३.४९% (गत वर्ष ३.७४%), ब्याजदर अन्तर २.७३% (गत वर्ष ३.५५%)।
यस त्रैमासमा लघुवित्त संस्था र सहकारीलाई दिइएको कर्जा ६.६६% ले घटेर रु ३३.०४ अर्ब मा झर्यो, भने नगद ६६.९३% ले बढेर रु ५.९९ अर्ब पुग्यो, अर्थात् कम्पनीसँग थन्किएको रकम बढेको छ। सापटी ३.७९% ले बढेर रु २०.५० अर्ब र निक्षेप २.६९% ले बढेर रु ६.८० अर्ब पुग्यो, भने बैंकलाई तिर्नुपर्ने रकम ३४.८८% ले घट्यो। कर्जा निक्षेप र सापटीको ११४.४३% छ।
४. खराब कर्जा र पुँजी

- NPL ३.१९% छ, असार मसान्तमा २.९६% थियो र गत वर्ष ३.०७%। कर्जा नोक्सानी व्यवस्थाले खराब कर्जाको १३३.२३% ढाकेको छ (गत वर्ष १५१.४२%)।
- पुँजी पर्याप्तता १७.१४% छ, असार मसान्तमा १७.३१% थियो र गत वर्ष १८.२०%। NRB को न्यूनतम सीमा ८% हो, त्यसैले ९.१४ अंकको फरक छ।
- जोखिम कम छ। NPL ३.१९% छ (असार मसान्तमा २.९६%, गत वर्ष ३.०७%) र व्यवस्थाले खराब कर्जाको १३३.२३% ढाकेको छ। पुँजी पर्याप्तता १७.१४% छ, यस वर्गका लघुवित्तका लागि तोकिएको ८% न्यूनतमको दोब्बरभन्दा बढी।
५. वितरणयोग्य नाफा
| विवरण (रु) | रकम |
| यस त्रैमासको खुद नाफा | १८,३६,१५,१३७ |
| घटाउ: साधारण जगेडा | (३,६७,२३,०२७) |
| घटाउ: ग्राहक संरक्षण कोष | (५५,०८,४५४) |
| घटाउ: पुनर्निर्माण तथा संस्थागत सुदृढीकरण कोष | (१,१०,१६,९०८) |
| घटाउ: CSR कोष | (१८,३६,१५२) |
| पहिलो त्रैमासको वितरणयोग्य नाफा | १२,८५,३०,५९६ |
| सुरुको सञ्चित नाफा | १,६४,८४,५४,८६६ |
| असोज मसान्तको वितरणयोग्य नाफा | १,७७,६९,८५,४६२ |
रु १८.३६ करोड नाफामध्ये आवश्यक कोष तथा जगेडा (ग्राहक संरक्षण, पुनर्निर्माण र संस्थागत सुदृढीकरण कोषसहित रु ५.५१ करोड) छुट्याएपछि रु १२.८५ करोड वितरणयोग्य भयो। कुनै नियामकीय कट्टी भएन। अहिले वितरणयोग्य नाफा रु १.७८ अर्ब छ, अर्थात् वार्षिकीकृत प्रति शेयर रु ३६.०७ (गत वर्ष रु ४६.३२), जुन लाभांशका लागि बलियो आधार हो।
६. प्रति शेयर सूचक तथा मूल्याङ्कन
| सूचक | मान |
| प्रति शेयर आम्दानी (प्रतिवेदन अनुसार) | रु १४.९१ |
| प्रति शेयर नेटवर्थ | रु २२५.२४ |
| प्रति शेयर वितरणयोग्य नाफा | रु ३६.०७ |
| असोज मसान्त २०८३ को अन्तिम मूल्य | रु ७६०.०० |
| त्रैमासभरिको मूल्य दायरा | रु ७३५.०० – रु ८०३.२० |
| P/E (वार्षिकीकृत EPS मा) | ५१.० गुणा |
| मूल्य/बुक भ्यालु (P/B) | ३.३७ गुणा |
रु ७६० मा शेयर वार्षिकीकृत EPS को ५०.९९ गुणा र प्रति शेयर नेटवर्थको ३.३७ गुणामा कारोबार भइरहेको छ। घट्दो नाफालाई हेर्दा यो महँगो हो; मूल्यले बलियो वितरणयोग्य जगेडा र लाभांशको इतिहास झल्काउँछ।
निष्कर्ष
सकारात्मक पक्ष: उच्च व्यवस्था कभरसहित न्यून NPL, बलियो पुँजी (१७.१४%), व्यवस्था फिर्ता, घटेको कर्मचारी खर्च र ठूलो वितरणयोग्य नाफा।
ध्यान दिनुपर्ने पक्ष: साँघुरिँदो ब्याजदर अन्तरसहित २०.२५% ले घटेको खुद ब्याज आम्दानी, लघुवित्त संस्थालाई दिइएको घट्दो कर्जा, धेरै थन्किएको नगद, र उच्च P/E।
साना किसान सुरक्षित, बलियो पुँजी भएको र प्रशस्त वितरणयोग्य नाफा भएको थोक कर्जा संस्था हो। तर घटेको ब्याजदर र लघुवित्त संस्थाबाट कर्जाको माग कमजोर भएकाले आम्दानीमा दबाब छ।
कम्पनीको लेखापरीक्षण नभएको पहिलो त्रैमासिक प्रतिवेदनमा आधारित। लेखापरीक्षण वा नियामकको निर्देशनपछि अङ्क परिवर्तन हुन सक्छन्। यो लगानी सल्लाह होइन।


