समता घरेलु लघुवित्त वित्तीय संस्था लिमिटेड – प्रथम त्रैमासिक विश्लेषण, आ.व. २०८३/८४
असोज मसान्त २०८३ सम्मको लेखापरीक्षण नभएको विवरण, गत वर्षको सोही त्रैमास (असोज मसान्त २०८२) र आर्थिक वर्षको अन्त्य (असार मसान्त २०८३) सँग तुलना गरिएको।

सारांश
समता घरेलु लघुवित्त ले यस पहिलो त्रैमासमा रु २५.२६ लाख खुद नोक्सानी बेहोरेको छ, गत वर्ष रु १.९७ करोड नाफा थियो। प्रति शेयर आम्दानी (EPS) रु -१.५२ छ, गत वर्ष रु १२.५४ थियो।
गत वर्षको तुलनामा सबैभन्दा ठूलो सहयोग आयकर (+रु ८४.५० लाख) र खुद ब्याज आम्दानी (+रु ८०.२८ लाख) बाट भयो, भने सबैभन्दा ठूलो असर कर्जा नोक्सानी व्यवस्था (−रु ४.१७ करोड) ले पार्यो।
समता घरेलु लघुवित्तले आव २०८३/८४ को पहिलो त्रैमासमा रु २५.२६ लाख खुद नोक्सानी गर्यो, जबकि गत वर्ष यही अवधिमा रु १.९७ करोड नाफा थियो। कर्जा कारोबार भने बढेको छ: खुद ब्याज आम्दानी ७.४३% बढेर रु ११.६० करोड पुग्यो र अन्य सञ्चालन आम्दानी ३७.४०% बढ्यो। तर खराब कर्जा ह्वात्तै बढ्दा कर्जा नोक्सानी व्यवस्थामा रु ६.७५ करोड छुट्याउनुपर्यो, जुन गत वर्षभन्दा १६१.६८% बढी हो, र यसले सञ्चालन नाफा नै सखाप पार्यो। NPL अहिले २०.५०% (गत वर्ष ११.१४%) पुगेको छ, र रु १.२९ करोड नियामकीय समायोजनपछि यस त्रैमासमा रु १.५४ करोड वितरणयोग्य नोक्सानी देखिन्छ। पुँजी पर्याप्तता भने १२.६९% मा स्वस्थ छ।
| सूचक | प्रथम त्रैमास २०८३/८४ | प्रथम त्रैमास २०८२/८३ | परिवर्तन |
| खुद नाफा | −रु २५,२६,२१० | रु १,९७,१६,३२० | नोक्सानमा |
| खुद ब्याज आम्दानी | रु ११,६०,०८,०८० | रु १०,७९,८०,०५० | +७.४३% |
| खुद शुल्क तथा कमिशन आम्दानी | रु ६,२०,६८० | रु ४,१७,९०० | +४८.५२% |
| कर्जा नोक्सानी व्यवस्था/(फिर्ता) | रु ६,७५,११,५१० | रु २,५७,९९,१७० | +१६१.६८% |
| सञ्चालन नाफा | −रु २५,९४,५०० | रु २,८१,६६,१७० | नोक्सानमा |
| प्रति शेयर आम्दानी | रु -१.५२ | रु १२.५४ | – |
| प्रति शेयर नेटवर्थ | रु १४४.२० | रु १४७.३० | −२.१०% |
| NPL (खराब कर्जा) | २०.५०% | ११.१४% | +९.३६ अंक |
| पुँजी पर्याप्तता | १२.६९% | १४.४७% | −१.७८ अंक |
१. नाफा कहाँबाट आयो

ब्रिज चार्टले गत वर्षको रु १.९७ करोड बाट यस वर्षको −रु २५.२६ लाख सम्म नतिजा कसरी पुग्यो भन्ने देखाउँछ:
- कर्जा नोक्सानी व्यवस्था (−रु ४.१७ करोड): बैंकले कर्जा नोक्सानीका लागि रु ६.७५ करोड छुट्यायो, गत वर्ष रु २.५८ करोड थियो।
- आयकर (+रु ८४.५० लाख): कर रु ० रह्यो, गत वर्ष रु ८४.५० लाख थियो।
- खुद ब्याज आम्दानी (+रु ८०.२८ लाख): ब्याज आम्दानी ७.२९% ले बढ्यो भने ब्याज खर्च ७.११% ले बढ्यो।
- ट्रेडिङ तथा अन्य आम्दानी (+रु ४७.११ लाख): ट्रेडिङ आम्दानी र अन्य सञ्चालन आम्दानी मिलाएर।
- कर्मचारी खर्च (−रु २६.७६ लाख): कर्मचारी खर्च ५.४५% ले बढेर रु ५.१८ करोड पुग्यो।
- अन्य खर्च (+रु ७.५४ लाख): अन्य सञ्चालन खर्च, ह्रास कट्टी र गैर-सञ्चालन शीर्षक मिलाएर।
- शुल्क तथा कमिशन (+रु २.०३ लाख): खुद शुल्क आम्दानी रु ६.२१ लाख रह्यो, गत वर्ष रु ४.१८ लाख थियो।
सजिलो भाषामा: सञ्चालन खर्चले सञ्चालन आम्दानीको ५१.५% लियो, गत वर्ष ५५.४% थियो। कर्जा नोक्सानी व्यवस्थाले सञ्चालन आम्दानीको ५०.४% लियो।
२. वर्षभरिको नाफा

हरेक त्रैमासलाई छुट्टाछुट्टै हेर्दा (वर्षको सुरुदेखिको नाफाबाट अघिल्लो त्रैमाससम्मको नाफा घटाएर): प्रथम त्रैमास २०८२/८३: रु १.९७ करोड; दोस्रो त्रैमास २०८२/८३: रु ३.६८ करोड; तेस्रो त्रैमास २०८२/८३: रु २.५८ करोड; चौथो त्रैमास २०८२/८३: रु ३.६९ करोड; प्रथम त्रैमास २०८३/८४: −रु २५.२६ लाख।
Share Hub का रेकर्ड अनुसार २०८२/८३ मा त्रैमासिक नाफा पहिलोमा रु १.९७ करोड दोस्रोमा रु ३.६८ करोड तेस्रोमा रु २.५८ करोड र चौथोमा रु ३.६९ करोड (वर्षभरि रु ११.९२ करोड) थियो। यो पहिलो त्रैमास पछिल्ला पाँच त्रैमासमा पहिलो नोक्सानी हो।
३. निक्षेप, कर्जा र तरलता
| विवरण | असोज २०८३ | असार २०८३ | परिवर्तन |
| ग्राहकको निक्षेप | रु १,९४,२७,९८,४२० | रु १,८४,६३,८९,१५० | +५.२२% |
| ग्राहकलाई कर्जा तथा सापटी | रु ६,८६,८९,४४,२४० | रु ६,७०,८७,८०,२४० | +२.३९% |
| नगद तथा नगद सरह | रु ३१,६३,३९,४५० | रु ५२,९३,६१,८३० | −४०.२४% |
| नेपाल राष्ट्र बैंकमा मौज्दात | रु ३,१३,५५,२५० | रु ३,१३,५५,२५० | +०.००% |
| लगानी | रु ५,००,००० | रु ५,००,००० | +०.००% |
| कुल सम्पत्ति | रु ७,३५,४३,३२,३३० | रु ७,३७,३४,२३,६५० | −०.२६% |
| कुल इक्विटी | रु ९५,२४,५३,४२० | रु ९५,८४,६९,५२० | −०.६३% |
यस त्रैमासमा निक्षेप ५.२२% ले बढ्यो र ग्राहक कर्जा २.३९% ले बढ्यो। कर्जा-निक्षेप अनुपात (CD ratio) १११.१८% छ (गत वर्ष १०९.१७%)।
ब्याजदर: कोषको लागत ५.८२% (गत वर्ष ६.७४%), आधार दर ९.९३% (गत वर्ष १२.०४%), ब्याजदर अन्तर ८.०८% (गत वर्ष ८.०८%)।
असार मसान्तदेखि ग्राहक कर्जा २.३९% बढेर रु ६.८७ अर्ब र ग्राहक निक्षेप ५.२२% बढेर रु १.९४ अर्ब पुग्यो, भने सापटी २.७२% घटेर रु ४.२४ अर्ब भयो। कोषको लागत ६.७४% बाट ५.८२% र आधार दर १२.०४% बाट ९.९३% मा झर्यो। नगद ४०.२४% घटेर रु ३१.६३ करोड भयो (तरलता अनुपात ३०.००%)। पुँजी ०.६३% घटेर रु ९५.२५ करोड भयो; यो गिरावट त्रैमासको नोक्सानीभन्दा रु ३४.९० लाख बढी हो, र प्रतिवेदनमा त्यसको कारण खुलाइएको छैन। संस्था अझै सापटीमा धेरै निर्भर छ: सापटी ग्राहक निक्षेपको दोब्बरभन्दा बढी छ।
४. खराब कर्जा र पुँजी

- NPL २०.५०% छ, असार मसान्तमा १३.२२% थियो र गत वर्ष ११.१४%। कर्जा नोक्सानी व्यवस्थाले खराब कर्जाको २४.२६% ढाकेको छ (गत वर्ष २४.२०%)।
- पुँजी पर्याप्तता १२.६९% छ, असार मसान्तमा १२.६८% थियो र गत वर्ष १४.४७%। NRB को न्यूनतम सीमा ८% हो, त्यसैले ४.६९ अंकको फरक छ।
- जोखिम उच्च छ। NPL कुल कर्जाको २०.५०% छ (असार मसान्तमा १३.२२%, गत वर्ष ११.१४%), र प्रतिवेदन अनुसार कुल कर्जा नोक्सानी व्यवस्था खराब कर्जाको २४.२६% मात्र छ, त्यसैले थप व्यवस्था गर्नुपर्ने हुन सक्छ। पुँजी पर्याप्तता १२.६९% छ, जुन ८% न्यूनतमभन्दा धेरै माथि छ, त्यसैले नोक्सानी थेग्ने केही क्षमता छ। आर्थिक मन्दी, लघुवित्तविरोधी समूहका गतिविधि र दक्ष कर्मचारीको अभावले कर्जा असुलीमा असर परेको व्यवस्थापनले जनाएको छ।
५. वितरणयोग्य नाफा
| विवरण (रु) | रकम |
| यस त्रैमासको खुद नोक्सानी | (२५,२६,२१०) |
| घटाउ: नियामकीय समायोजन | (१,२९,०९,४२०) |
| पहिलो त्रैमासको वितरणयोग्य नोक्सानी | (१,५४,३५,६३०) |
| सुरुको सञ्चित नाफा (साउन १) | ९,१३,८७,११० |
| कुल वितरणयोग्य नाफा (असोज मसान्त) | ७,५९,५१,४८० |
त्रैमासको रु २५.२६ लाख नोक्सानीमा रु १.२९ करोड नियामकीय समायोजन थप्दा यस त्रैमासमा रु १.५४ करोड वितरणयोग्य नोक्सानी भयो। वर्षको सुरुमा रु ९.१४ करोड सञ्चित नाफा भएकाले असोज मसान्तमा कुल वितरणयोग्य नाफा अझै रु ७.६० करोड छ, तर यो घट्दै छ।
६. प्रति शेयर सूचक तथा मूल्याङ्कन
| सूचक | मान |
| प्रति शेयर आम्दानी (प्रतिवेदन अनुसार) | रु -१.५२ |
| प्रति शेयर नेटवर्थ | रु १४४.२० |
| प्रति शेयर वितरणयोग्य नाफा | रु -९.३५ |
| असोज मसान्त २०८३ को अन्तिम मूल्य | रु ६९२.०० |
| त्रैमासभरिको मूल्य दायरा | रु ६५८.०० – रु ७७६.९० |
| मूल्य/बुक भ्यालु (P/B) | ४.८० गुणा |
रु ६९२ मा शेयर प्रति शेयर नेटवर्थको ४.८० गुणामा छ। यस त्रैमास नोक्सानी भएकाले P/E (छापिएको −४५५.२६) अर्थपूर्ण छैन। २०% भन्दा बढी NPL र घट्दो नाफा भएको लघुवित्तका लागि यो मूल्य उच्च हो।
निष्कर्ष
सकारात्मक पक्ष: खुद ब्याज आम्दानी ७.४३% र अन्य सञ्चालन आम्दानी ३७.४०% बढ्यो, कोषको लागत घट्यो (५.८२%), निक्षेप ५.२२% बढ्यो, सापटी घट्यो, पुँजी पर्याप्तता १२.६९% छ, र अझै रु ७.६० करोड वितरणयोग्य नाफा बाँकी छ।
ध्यान दिनुपर्ने पक्ष: तीव्र रूपमा बढ्दो २०.५०% NPL, २४.२६% मात्र व्यवस्था, १६१.६८% ले बढेको कर्जा नोक्सानी खर्च, पहिलो त्रैमासमै नोक्सानी, ४०.२४% ले घटेको नगद, कारण नखुलेको रु ३४.९० लाख पुँजी गिरावट, र संस्थाले आफैं भनेको कर्जा असुलीको समस्या।
कर्जा कारोबारले अझै बढी ब्याज कमाइरहेको छ, तर खराब कर्जाले यो त्रैमास नोक्सानीमा पुर्यायो। NPL घट्छ कि घट्दैन, थप कति व्यवस्था चाहिन्छ, र दोस्रो त्रैमासमा नाफा फर्किन्छ कि फर्किँदैन भन्ने हेर्नुपर्छ।
कम्पनीको लेखापरीक्षण नभएको पहिलो त्रैमासिक प्रतिवेदनमा आधारित। लेखापरीक्षण वा नियामकको निर्देशनपछि अङ्क परिवर्तन हुन सक्छन्। यो लगानी सल्लाह होइन।


