सम्पदा लघुवित्त वित्तीय संस्था लिमिटेड – प्रथम त्रैमासिक विश्लेषण, आ.व. २०८३/८४
असोज मसान्त २०८३ सम्मको लेखापरीक्षण नभएको विवरण, गत वर्षको सोही त्रैमास (असोज मसान्त २०८२) र आर्थिक वर्षको अन्त्य (असार मसान्त २०८३) सँग तुलना गरिएको।

सारांश
सम्पदा लघुवित्त ले यस पहिलो त्रैमासमा रु २.८८ करोड खुद नाफा कमाएको छ, जुन गत वर्षको सोही त्रैमासको रु ५.४३ करोड भन्दा ४६.९९% ले कम हो। प्रति शेयर आम्दानी (EPS) रु १६.४२ छ, गत वर्ष रु ३०.९८ थियो।
गत वर्षको तुलनामा सबैभन्दा ठूलो सहयोग आयकर (+रु १.०९ करोड) र शुल्क तथा कमिशन (+रु १९.९४ लाख) बाट भयो, भने सबैभन्दा ठूलो असर कर्जा नोक्सानी व्यवस्था (−रु १.६१ करोड) ले पार्यो।
सम्पदा लघुवित्तले पहिलो त्रैमासमा रु २.८८ करोड नाफा कमायो, जुन गत वर्षको रु ५.४३ करोड भन्दा ४६.९९% कम हो। ब्याज आम्दानी ९.४६% घटे पनि ब्याज खर्च झन् बढी (१७.४९%) घटेकाले खुद ब्याज आम्दानी १.७९% मात्र घटेर रु १६.५१ करोड भयो। ठूलो असर कर्जा नोक्सानी खर्चले पार्यो, जुन गत वर्षको रु ७९.६७ लाख बाट तेब्बर भएर रु २.४० करोड पुग्यो; साथै कर्मचारी खर्च १७.४६% र अन्य सञ्चालन खर्च ४५.०३% बढ्यो।
| सूचक | प्रथम त्रैमास २०८३/८४ | प्रथम त्रैमास २०८२/८३ | परिवर्तन |
| खुद नाफा | रु २,८७,७१,०३९ | रु ५,४२,७६,४९२ | −४६.९९% |
| खुद ब्याज आम्दानी | रु १६,५०,६७,७२७ | रु १६,८०,६९,०४२ | −१.७९% |
| खुद शुल्क तथा कमिशन आम्दानी | रु २,४८,९१,६७८ | रु २,२८,९७,७७४ | +८.७१% |
| कर्जा नोक्सानी व्यवस्था/(फिर्ता) | रु २,४०,३९,०३९ | रु ७९,६६,५७३ | +२०१.७५% |
| सञ्चालन नाफा | रु ४,११,०१,४८५ | रु ७,७५,३७,८४६ | −४६.९९% |
| प्रति शेयर आम्दानी | रु १६.४२ | रु ३०.९८ | – |
| प्रति शेयर नेटवर्थ | रु १७७.१४ | रु १८६.५८ | −५.०६% |
| NPL (खराब कर्जा) | १४.३८% | ६.८२% | +७.५६ अंक |
| पुँजी पर्याप्तता | ९.७८% | ९.६२% | +०.१६ अंक |
१. नाफा कहाँबाट आयो

ब्रिज चार्टले गत वर्षको रु ५.४३ करोड बाट यस वर्षको रु २.८८ करोड सम्म नतिजा कसरी पुग्यो भन्ने देखाउँछ:
- कर्जा नोक्सानी व्यवस्था (−रु १.६१ करोड): बैंकले कर्जा नोक्सानीका लागि रु २.४० करोड छुट्यायो, गत वर्ष रु ७९.६७ लाख थियो।
- कर्मचारी खर्च (−रु १.३० करोड): कर्मचारी खर्च १७.४६% ले बढेर रु ८.७४ करोड पुग्यो।
- आयकर (+रु १.०९ करोड): कर रु १.२३ करोड रह्यो, गत वर्ष रु २.३३ करोड थियो।
- अन्य खर्च (−रु ६३.६९ लाख): अन्य सञ्चालन खर्च, ह्रास कट्टी र गैर-सञ्चालन शीर्षक मिलाएर।
- खुद ब्याज आम्दानी (−रु ३०.०१ लाख): ब्याज आम्दानी ९.४६% ले घट्यो भने ब्याज खर्च १७.४९% ले घट्यो।
- शुल्क तथा कमिशन (+रु १९.९४ लाख): खुद शुल्क आम्दानी रु २.४९ करोड रह्यो, गत वर्ष रु २.२९ करोड थियो।
सजिलो भाषामा: सञ्चालन खर्चले सञ्चालन आम्दानीको ६५.७% लियो, गत वर्ष ५५.२% थियो। कर्जा नोक्सानी व्यवस्थाले सञ्चालन आम्दानीको १२.७% लियो।
२. वर्षभरिको नाफा

हरेक त्रैमासलाई छुट्टाछुट्टै हेर्दा (वर्षको सुरुदेखिको नाफाबाट अघिल्लो त्रैमाससम्मको नाफा घटाएर): प्रथम त्रैमास २०८२/८३: रु ५.४३ करोड; दोस्रो त्रैमास २०८२/८३: रु ३.१८ करोड; तेस्रो त्रैमास २०८२/८३: रु ४.६४ करोड; प्रथम त्रैमास २०८३/८४: रु २.८८ करोड।
Share Hub का रेकर्ड अनुसार २०८२/८३ मा त्रैमासिक नाफा पहिलोमा रु ५.४३ करोड (यस प्रतिवेदन अनुसार), दोस्रोमा रु ३.१८ करोड र तेस्रोमा रु ४.६४ करोड थियो; सम्पदाको चौथो त्रैमासको अंक Share Hub मा छैन। देखाइएका चार त्रैमासमध्ये यो पहिलो त्रैमास सबैभन्दा कम हो।
३. निक्षेप, कर्जा र तरलता
| विवरण | असोज २०८३ | असार २०८३ | परिवर्तन |
| ग्राहकको निक्षेप | रु ३,१२,०७,१४,६६१ | रु २,७५,०९,९९,११८ | +१३.४४% |
| ग्राहकलाई कर्जा तथा सापटी | रु १०,४८,६३,७८,६२० | रु १०,०८,६९,५६,०१० | +३.९६% |
| नगद तथा नगद सरह | रु ६,११,२१,१४६ | रु ७२,४३,६२,५४५ | −९१.५६% |
| नेपाल राष्ट्र बैंकमा मौज्दात | रु ५,०१,११,४०४ | रु ५,०१,११,४०४ | +०.००% |
| लगानी | रु ० | रु ० | – |
| कुल सम्पत्ति | रु १०,८८,८१,७८,११८ | रु ११,१३,६२,९०,९५६ | −२.२३% |
| कुल इक्विटी | रु १,२४,१४,८९,५९० | रु १,३०,७६,३७,१४६ | −५.०६% |
यस त्रैमासमा निक्षेप १३.४४% ले बढ्यो र ग्राहक कर्जा ३.९६% ले बढ्यो। कर्जा-निक्षेप अनुपात (CD ratio) ११८.६०% छ (गत वर्ष १०९.००%)।
ब्याजदर: कोषको लागत ५.५४% (गत वर्ष ६.८१%), आधार दर १०.९६% (गत वर्ष ११.८०%), ब्याजदर अन्तर ८.६९% (गत वर्ष ७.९७%)।
प्रतिवेदनको तुलना गर्ने स्तम्भमा 'अघिल्लो वर्षको अन्त्य' लेखिए पनि त्यसका अंक Share Hub को असोज २०८२ को रेकर्डसँग ठ्याक्कै मिल्छन्, त्यसैले यहाँ त्यसलाई गत वर्षको अंक मानिएको छ। त्यस आधारमा कर्जा ३.९६% बढेर रु १०.४९ अर्ब र निक्षेप १३.४४% बढेर रु ३.१२ अर्ब पुगेको छ, भने सापटी रु ६.६९ अर्ब बाट घटेर रु ६.०४ अर्ब भएको छ। नगद रु ७२.४४ करोड को तुलनामा रु ६.११ करोड मात्र छ। कुल पुँजी रु १.२४ अर्ब (प्रति शेयर रु १७७.१४) छ, जुन गत वर्षभन्दा ५.०६% कम हो, किनकि गत वर्षको लाभांश वितरणपछि पुस मसान्तमा पुँजी रु १.११ अर्ब मा झरेको थियो।
४. खराब कर्जा र पुँजी

- NPL १४.३८% छ र गत वर्ष ६.८२%। कर्जा नोक्सानी व्यवस्थाले खराब कर्जाको ३५.२२% ढाकेको छ (गत वर्ष २७.९६%)।
- पुँजी पर्याप्तता ९.७८% छ र गत वर्ष ९.६२%। NRB को न्यूनतम सीमा ८% हो, त्यसैले १.७८ अंकको फरक छ।
- NPL १४.३८% छ, गत वर्षको ६.८२% भन्दा दोब्बरभन्दा बढी, यद्यपि चैत मसान्तको १६.०६% भन्दा कम; व्यवस्थाले खराब कर्जाको ३५.२२% मात्र कभर गर्ने भएकाले अझै कर्जा नोक्सानी खर्च आउन सक्छ। पुँजी पर्याप्तता ९.७८% छ, ८% न्यूनतमभन्दा १.७८ अंक मात्र माथि। व्यवस्थापनले सदस्यको दोहोरो ऋण, कर्मचारी पलायन, लघुवित्तविरुद्धको आन्दोलन र कर्जाको कमजोर माग लाई चुनौती भनेको छ।
५. वितरणयोग्य नाफा
| विवरण (रु) | रकम |
| यस त्रैमासको खुद नाफा | २,८७,७१,०३९ |
| घटाउ: साधारण जगेडा | (५७,५४,२०८) |
| घटाउ: CSR र ग्राहक संरक्षण कोष | (११,५०,८४१) |
| पहिलो त्रैमासको वितरणयोग्य नाफा | २,१८,६५,९९० |
साधारण जगेडा, CSR र ग्राहक संरक्षण कोषमा रु ६९.०५ लाख छुट्याएपछि यस त्रैमासको नाफाबाट रु २.१९ करोड वितरणयोग्य छ। प्रतिवेदनले कुल वितरणयोग्य रकम छापेको छैन; असोज मसान्तमा सञ्चित नाफा रु २१.२९ करोड छ। वार्षिकीकृत गर्दा पहिलो त्रैमासको वितरणयोग्य नाफा प्रति शेयर रु १२.४८ हुन्छ।
६. प्रति शेयर सूचक तथा मूल्याङ्कन
| सूचक | मान |
| प्रति शेयर आम्दानी (प्रतिवेदन अनुसार) | रु १६.४२ |
| प्रति शेयर नेटवर्थ | रु १७७.१४ |
| प्रति शेयर वितरणयोग्य नाफा | रु १२.४८ |
| असोज मसान्त २०८३ को अन्तिम मूल्य | रु ७२६.०० |
| त्रैमासभरिको मूल्य दायरा | रु ७०७.०० – रु ८३०.०० |
| P/E (वार्षिकीकृत EPS मा) | ४४.२ गुणा |
| मूल्य/बुक भ्यालु (P/B) | ४.१० गुणा |
रु ७२६ मा शेयर वार्षिकीकृत EPS को ४४.२१ गुणा र प्रति शेयर नेटवर्थको ४.१० गुणामा छ। नाफा करिब आधा भएको र NPL १४% भन्दा माथि रहेको लघुवित्तका लागि यो महँगो हो।
निष्कर्ष
सकारात्मक पक्ष: ब्याज खर्च १७.४९% कम, कोषको लागत ६.८१% बाट ५.५४%, ब्याज अन्तर ८.६९% पुगेको, निक्षेप १३.४४% बढेको, सापटी घटेको, पुँजी पर्याप्तता अलिकति बढेको।
ध्यान दिनुपर्ने पक्ष: कर्जा नोक्सानी खर्च तेब्बर, NPL १४.३८%, व्यवस्था कभर ३५.२२% मात्र, पुँजी न्यूनतमभन्दा १.७८ अंक मात्र माथि, नगद रु ६.११ करोड मा झरेको, P/E ४४।
मूल ब्याज कारोबार ठीकै टिकेको छ, तर खराब कर्जाले नाफा खाइरहेको छ। NPL नघटेसम्म र पर्याप्त व्यवस्था नगरेसम्म आम्दानी कमजोर नै रहने देखिन्छ।
कम्पनीको लेखापरीक्षण नभएको पहिलो त्रैमासिक प्रतिवेदनमा आधारित। लेखापरीक्षण वा नियामकको निर्देशनपछि अङ्क परिवर्तन हुन सक्छन्। यो लगानी सल्लाह होइन।


