उपकार लघुवित्त वित्तीय संस्था लिमिटेड – प्रथम त्रैमासिक विश्लेषण, आ.व. २०८३/८४
असोज मसान्त २०८३ सम्मको लेखापरीक्षण नभएको विवरण, गत वर्षको सोही त्रैमास (असोज मसान्त २०८२) र आर्थिक वर्षको अन्त्य (असार मसान्त २०८३) सँग तुलना गरिएको।

सारांश
उपकार लघुवित्त ले यस पहिलो त्रैमासमा रु २३.२९ लाख खुद नाफा कमाएको छ, जुन गत वर्षको सोही त्रैमासको रु ७७.२७ लाख भन्दा ६९.८६% ले कम हो। प्रति शेयर आम्दानी (EPS) रु ८.७८ छ, गत वर्ष रु २९.१२ थियो।
गत वर्षको तुलनामा सबैभन्दा ठूलो सहयोग आयकर (+रु २३.१३ लाख) र कर्जा नोक्सानी व्यवस्था (+रु १५.८७ लाख) बाट भयो, भने सबैभन्दा ठूलो असर खुद ब्याज आम्दानी (−रु ८७.९८ लाख) ले पार्यो।
उपकार लघुवित्तको पहिलो त्रैमासको खुद नाफा गत वर्षको रु ७७.२७ लाखबाट ६९.८६% ले घटेर रु २३.२९ लाखमा झर्यो। कर्जा घट्नु र कर्जाको ब्याजदर घट्नुले ब्याज आम्दानी १४.७८% ले घट्यो, तर ब्याज खर्च ८.९०% ले मात्र घट्यो, त्यसैले खुद ब्याज आम्दानी २०.५७% ले घटेर रु ३.४० करोड भयो। कर्जा नोक्सानी व्यवस्था कम (रु ६१.१९ लाख, गत वर्ष रु ७७.०६ लाख) र कर्मचारी खर्च १.८२% ले घटे पनि त्यो पर्याप्त भएन। पुँजी पर्याप्तता ४.५७% मा झरेको छ, जुन नेपाल राष्ट्र बैंकको ८% न्यूनतमभन्दा धेरै कम हो, र NPL १०.९३% पुगेको छ।
| सूचक | प्रथम त्रैमास २०८३/८४ | प्रथम त्रैमास २०८२/८३ | परिवर्तन |
| खुद नाफा | रु २३,२९,२०१ | रु ७७,२७,०८५ | −६९.८६% |
| खुद ब्याज आम्दानी | रु ३,३९,८०,१७० | रु ४,२७,७८,५३५ | −२०.५७% |
| खुद शुल्क तथा कमिशन आम्दानी | रु ७७,३६,४९६ | रु ७८,३०,८९८ | −१.२१% |
| कर्जा नोक्सानी व्यवस्था/(फिर्ता) | रु ६१,१९,१५६ | रु ७७,०६,०४९ | −२०.५९% |
| सञ्चालन नाफा | रु ३३,२७,४३० | रु १,१०,३८,६९२ | −६९.८६% |
| प्रति शेयर आम्दानी | रु ८.७८ | रु २९.१२ | – |
| प्रति शेयर नेटवर्थ | रु २३५.४६ | – | – |
| NPL (खराब कर्जा) | १०.९३% | ४.४५% | +६.४८ अंक |
| पुँजी पर्याप्तता | ४.५७% | ९.२९% | −४.७२ अंक |
१. नाफा कहाँबाट आयो

ब्रिज चार्टले गत वर्षको रु ७७.२७ लाख बाट यस वर्षको रु २३.२९ लाख सम्म नतिजा कसरी पुग्यो भन्ने देखाउँछ:
- खुद ब्याज आम्दानी (−रु ८७.९८ लाख): ब्याज आम्दानी १४.७८% ले घट्यो भने ब्याज खर्च ८.९०% ले घट्यो।
- आयकर (+रु २३.१३ लाख): कर रु ९.९८ लाख रह्यो, गत वर्ष रु ३३.१२ लाख थियो।
- कर्जा नोक्सानी व्यवस्था (+रु १५.८७ लाख): बैंकले कर्जा नोक्सानीका लागि रु ६१.१९ लाख छुट्यायो, गत वर्ष रु ७७.०६ लाख थियो।
- अन्य खर्च (−रु ९.१७ लाख): अन्य सञ्चालन खर्च, ह्रास कट्टी र गैर-सञ्चालन शीर्षक मिलाएर।
- कर्मचारी खर्च (+रु ५.१२ लाख): कर्मचारी खर्च १.८२% ले घटेर रु २.७६ करोड पुग्यो।
- शुल्क तथा कमिशन (−रु ९४,४०२): खुद शुल्क आम्दानी रु ७७.३६ लाख रह्यो, गत वर्ष रु ७८.३१ लाख थियो।
सजिलो भाषामा: सञ्चालन खर्चले सञ्चालन आम्दानीको ७७.४% लियो, गत वर्ष ६३.०% थियो। कर्जा नोक्सानी व्यवस्थाले सञ्चालन आम्दानीको १४.७% लियो।
२. वर्षभरिको नाफा

हरेक त्रैमासलाई छुट्टाछुट्टै हेर्दा (वर्षको सुरुदेखिको नाफाबाट अघिल्लो त्रैमाससम्मको नाफा घटाएर): प्रथम त्रैमास २०८२/८३: रु ७७.२७ लाख; दोस्रो त्रैमास २०८२/८३: रु ६६.३३ लाख; तेस्रो त्रैमास २०८२/८३: रु १.६३ करोड; चौथो त्रैमास २०८२/८३: रु २.५५ करोड; प्रथम त्रैमास २०८३/८४: रु २३.२९ लाख।
Share Hub का रेकर्ड अनुसार २०८२/८३ मा त्रैमासिक नाफा पहिलोमा रु ७७.२७ लाख, दोस्रोमा रु ६६.३३ लाख, तेस्रोमा रु १.६३ करोड र चौथोमा रु २.५५ करोड थियो। तर चौथो त्रैमासका अङ्क पुराना देखिन्छन्: यो प्रतिवेदनले वर्षको सुरुमा सञ्चित नाफामा रु ९.०८ करोड नोक्सान देखाएको छ, जबकि चौथो त्रैमासिक प्रतिवेदनमा रु ४८.८८ लाख नाफा थियो। त्यसैले २०८२/८३ को नतिजा धेरै घटाएर सच्याइएको (सम्भवतः लेखापरीक्षणमा) देखिन्छ।
३. निक्षेप, कर्जा र तरलता
| विवरण | असोज २०८३ | असार २०८३ | परिवर्तन |
| ग्राहकको निक्षेप | रु १,६६,६०,३८,६५८ | रु १,६४,१६,४९,७५० | +१.४९% |
| ग्राहकलाई कर्जा तथा सापटी | रु २,२५,३६,४१,७४१ | रु २,३०,३६,१६,५०८ | −२.१७% |
| नेपाल राष्ट्र बैंकमा मौज्दात | रु १,४२,९९,६५५ | रु १,४२,९९,६५५ | +०.००% |
| कुल सम्पत्ति | रु २,८१,९४,५०,२७१ | रु २,८८,२६,९४,२०४ | −२.१९% |
| कुल इक्विटी | रु २४,९९,४१,५७९ | रु ३२,४३,२४,७९३ | −२२.९३% |
यस त्रैमासमा निक्षेप १.४९% ले बढ्यो र ग्राहक कर्जा २.१७% ले घट्यो। कर्जा-निक्षेप अनुपात (CD ratio) १३५.२७% छ (गत वर्ष ११४.७४%)।
ब्याजदर: कोषको लागत ६.६८% (गत वर्ष ७.६१%), आधार दर १२.२१% (गत वर्ष १३.३१%), ब्याजदर अन्तर ६.९४% (गत वर्ष ६.१७%)।
यस त्रैमासमा कर्जा २.१७% ले घटेर रु २.२५ अर्ब भयो भने निक्षेप १.४९% ले बढेर रु १.६७ अर्ब पुग्यो (असार मसान्तका अङ्क Share Hub को चौथो त्रैमासिक रेकर्डबाट)। सापटी रु ६५.९२ करोड छ, जुन गत वर्ष रु ८०.४१ करोड थियो। कर्जा निक्षेप र सापटीको १३५.२७% छ। सञ्चित नोक्सान रु ८.९० करोड पुगेकाले इक्विटी गत वर्षको रु २७.१५ करोड (सच्याइएको) बाट घटेर रु २४.९९ करोडमा झरेको छ।
४. खराब कर्जा र पुँजी

- NPL १०.९३% छ, असार मसान्तमा ९.९७% थियो र गत वर्ष ४.४५%। कर्जा नोक्सानी व्यवस्थाले खराब कर्जाको ११०.६०% ढाकेको छ (गत वर्ष ९५.४३%)।
- पुँजी पर्याप्तता ४.५७% छ, असार मसान्तमा ८.२३% थियो र गत वर्ष ९.२९%। NRB को न्यूनतम सीमा ८% हो, त्यसैले -३.४३ अंकको फरक छ।
- जोखिम धेरै उच्च छ। NPL १०.९३% छ, जुन असार मसान्तमा ९.९७% र गत वर्ष ४.४५% थियो; व्यवस्थाले खराब कर्जाको ११०.६०% ढाकेको छ। पुँजी पर्याप्तता ४.५७% मात्र छ (असार मसान्तमा ८.२३%, गत वर्ष ९.२९%), जुन ८% न्यूनतमभन्दा धेरै कम हो। संस्थालाई थप पुँजी (जस्तै हकप्रद शेयर वा मर्जर) चाहिन्छ र यसले लाभांश दिन सक्दैन।
५. वितरणयोग्य नाफा
| विवरण (रु) | रकम |
| यस त्रैमासको खुद नाफा | २३,२९,२०१ |
| घटाउ: साधारण जगेडा | (४,६५,८४०) |
| घटाउ: CSR कोष | (२३,२९२) |
| घटाउ: ग्राहक संरक्षण कोष | (६९,८७६) |
| पहिलो त्रैमासको वितरणयोग्य नाफा | १७,७०,१९३ |
| सुरुको सञ्चित नोक्सान | (९,०८,१६,८५१) |
| असोज मसान्तको वितरणयोग्य नाफा/(नोक्सान) | (८,९०,४६,६५८) |
साधारण जगेडा, CSR र ग्राहक संरक्षण कोषमा रु ५.५९ लाख छुट्याएपछि यस त्रैमासको नाफामध्ये रु १७.७० लाख वितरणयोग्य भयो। वर्षको सुरुमा रु ९.०८ करोड सञ्चित नोक्सान थियो, त्यसैले सञ्चित नाफामा अझै रु ८.९० करोड नोक्सान छ, अर्थात् प्रति शेयर करिब रु ८३.८९। लाभांश सम्भव छैन।
६. प्रति शेयर सूचक तथा मूल्याङ्कन
| सूचक | मान |
| प्रति शेयर आम्दानी (प्रतिवेदन अनुसार) | रु ८.७८ |
| प्रति शेयर नेटवर्थ | रु २३५.४६ |
| प्रति शेयर वितरणयोग्य नाफा | रु -८३.८९ |
| असोज मसान्त २०८३ को अन्तिम मूल्य | रु २५७५.०० |
| त्रैमासभरिको मूल्य दायरा | रु २३१०.०० – रु ३०७२.०० |
| P/E (वार्षिकीकृत EPS मा) | २९३.३ गुणा |
| मूल्य/बुक भ्यालु (P/B) | १०.९४ गुणा |
रु २,५७५ मा शेयर वार्षिकीकृत EPS को २९३.२७ गुणा र प्रति शेयर नेटवर्थको १०.९४ गुणामा कारोबार भइरहेको छ। घट्दो नाफा, उच्च खराब कर्जा र न्यूनतमभन्दा कम पुँजी भएको संस्थाका लागि यो अत्यन्त महँगो हो।
निष्कर्ष
सकारात्मक पक्ष: कम कर्जा नोक्सानी व्यवस्था, थोरै घटेको कर्मचारी खर्च, बढ्दो निक्षेप, र खराब कर्जाभन्दा बढी व्यवस्था (११०.६०%)।
ध्यान दिनुपर्ने पक्ष: पुँजी पर्याप्तता ४.५७% (८% न्यूनतमभन्दा कम), १०.९३% NPL, २०.५७% ले घटेको खुद ब्याज आम्दानी, गत वर्षका अङ्क ठूलो मात्रामा सच्याइएपछि रु ८.९० करोडको सञ्चित नोक्सान, र धेरै उच्च P/E।
उपकार लघुवित्तको यो त्रैमासले घट्दो कारोबार र कमजोर पुँजी देखाउँछ। पुँजी नबढाएसम्म र खराब कर्जा नियन्त्रण नगरेसम्म नाफा र लाभांशमा दबाब रहिरहने देखिन्छ।
कम्पनीको लेखापरीक्षण नभएको पहिलो त्रैमासिक प्रतिवेदनमा आधारित। लेखापरीक्षण वा नियामकको निर्देशनपछि अङ्क परिवर्तन हुन सक्छन्। यो लगानी सल्लाह होइन।


