विजय लघुवित्त वित्तीय संस्था लिमिटेड – प्रथम त्रैमासिक विश्लेषण, आ.व. २०८३/८४
असोज मसान्त २०८३ सम्मको लेखापरीक्षण नभएको विवरण, गत वर्षको सोही त्रैमास (असोज मसान्त २०८२) र आर्थिक वर्षको अन्त्य (असार मसान्त २०८३) सँग तुलना गरिएको।

सारांश
विजय लघुवित्त ले यस पहिलो त्रैमासमा रु ६.७० करोड खुद नोक्सानी बेहोरेको छ, गत वर्ष रु ३.२० करोड नाफा थियो। प्रति शेयर आम्दानी (EPS) रु -३३.८४ छ, गत वर्ष रु १७.१९ थियो।
गत वर्षको तुलनामा सबैभन्दा ठूलो सहयोग आयकर (+रु १.२० करोड) र कर्मचारी खर्च (+रु ८.९१ लाख) बाट भयो, भने सबैभन्दा ठूलो असर खुद ब्याज आम्दानी (−रु ८.३१ करोड) ले पार्यो।
विजय लघुवित्तले आव २०८३/८४ को पहिलो त्रैमासमा रु ६.७० करोड खुद नोक्सानी गर्यो, जबकि गत वर्ष यही अवधिमा रु ३.२० करोड नाफा थियो। मुख्य कारण आम्दानी हो: धेरै ऋणीले किस्ता र ब्याज समयमै नतिरेकाले ब्याज आम्दानी २९.६१% घट्यो, त्यसैले खुद ब्याज आम्दानी झन्डै आधा (४७.७८% घटेर रु ९.०९ करोड) भयो। सँगै खराब कर्जाका लागि गरिने नोक्सानी व्यवस्था (impairment) ७६.८३% बढेर रु ५.४६ करोड पुग्यो। खराब कर्जा (NPL) अहिले १९.६८% छ र पुँजी पर्याप्तता ८.३५% छ, जुन ८% न्यूनतमको नजिक हो।
| सूचक | प्रथम त्रैमास २०८३/८४ | प्रथम त्रैमास २०८२/८३ | परिवर्तन |
| खुद नाफा | −रु ६,६९,८६,९१५ | रु ३,२०,११,१४० | नोक्सानमा |
| खुद ब्याज आम्दानी | रु ९,०८,५०,१९४ | रु १७,३९,७१,८६५ | −४७.७८% |
| खुद शुल्क तथा कमिशन आम्दानी | रु १,५३,८१,९०८ | रु १,६५,४३,६६४ | −७.०२% |
| कर्जा नोक्सानी व्यवस्था/(फिर्ता) | रु ५,४५,५८,४५१ | रु ३,०८,५३,७४४ | +७६.८३% |
| सञ्चालन नाफा | −रु ६,५२,८८,६५९ | रु ४,७९,७७,७८५ | नोक्सानमा |
| प्रति शेयर आम्दानी | रु -३३.८४ | रु १७.१९ | – |
| प्रति शेयर नेटवर्थ | रु १६१.२८ | रु १६६.२१ | −२.९७% |
| NPL (खराब कर्जा) | १९.६८% | १३.६०% | +६.०८ अंक |
| पुँजी पर्याप्तता | ८.३५% | ९.६३% | −१.२८ अंक |
१. नाफा कहाँबाट आयो

ब्रिज चार्टले गत वर्षको रु ३.२० करोड बाट यस वर्षको −रु ६.७० करोड सम्म नतिजा कसरी पुग्यो भन्ने देखाउँछ:
- खुद ब्याज आम्दानी (−रु ८.३१ करोड): ब्याज आम्दानी २९.६१% ले घट्यो भने ब्याज खर्च १०.३१% ले घट्यो।
- कर्जा नोक्सानी व्यवस्था (−रु २.३७ करोड): बैंकले कर्जा नोक्सानीका लागि रु ५.४६ करोड छुट्यायो, गत वर्ष रु ३.०९ करोड थियो।
- आयकर (+रु १.२० करोड): कर रु १६.९८ लाख रह्यो, गत वर्ष रु १.३७ करोड थियो।
- अन्य खर्च (−रु ४४.१६ लाख): अन्य सञ्चालन खर्च, ह्रास कट्टी र गैर-सञ्चालन शीर्षक मिलाएर।
- शुल्क तथा कमिशन (−रु ११.६२ लाख): खुद शुल्क आम्दानी रु १.५४ करोड रह्यो, गत वर्ष रु १.६५ करोड थियो।
- कर्मचारी खर्च (+रु ८.९१ लाख): कर्मचारी खर्च १.११% ले घटेर रु ७.९६ करोड पुग्यो।
- ट्रेडिङ तथा अन्य आम्दानी (+रु ४.९५ लाख): ट्रेडिङ आम्दानी र अन्य सञ्चालन आम्दानी मिलाएर।
सजिलो भाषामा: सञ्चालन खर्चले सञ्चालन आम्दानीको ११०.०% लियो, गत वर्ष ५८.७% थियो। कर्जा नोक्सानी व्यवस्थाले सञ्चालन आम्दानीको ५१.०% लियो।
२. वर्षभरिको नाफा

हरेक त्रैमासलाई छुट्टाछुट्टै हेर्दा (वर्षको सुरुदेखिको नाफाबाट अघिल्लो त्रैमाससम्मको नाफा घटाएर): प्रथम त्रैमास २०८२/८३: रु ३.२० करोड; दोस्रो त्रैमास २०८२/८३: −रु ३.३७ करोड; तेस्रो त्रैमास २०८२/८३: −रु २.५१ करोड; चौथो त्रैमास २०८२/८३: रु २२.३० करोड; प्रथम त्रैमास २०८३/८४: −रु ६.७० करोड।
Share Hub का रेकर्ड अनुसार २०८२/८३ मा त्रैमासिक नाफा पहिलोमा रु ३.२० करोड दोस्रोमा रु ३.३७ करोड नोक्सानी, तेस्रोमा रु २.५१ करोड नोक्सानी र चौथोमा रु २२.३० करोड नाफा (वर्षान्तमा ठूलो फेरबदल, सम्भवतः व्यवस्था फिर्ताबाट) थियो। यो पहिलो त्रैमासको नोक्सानी शृङ्खलाकै सबैभन्दा खराब हो।
३. निक्षेप, कर्जा र तरलता
| विवरण | असोज २०८३ | असार २०८३ | परिवर्तन |
| ग्राहकको निक्षेप | रु २,३६,२२,६८,७११ | रु २,३३,१७,०८,३७० | +१.३१% |
| ग्राहकलाई कर्जा तथा सापटी | रु १०,१९,७५,२८,३७४ | रु १०,२३,६५,६०,१६० | −०.३८% |
| नगद तथा नगद सरह | रु १६,७३,३५,२४३ | रु ९१,५४,२१,६५९ | −८१.७२% |
| नेपाल राष्ट्र बैंकमा मौज्दात | रु ३२,५८,४१,४५८ | रु १,५१,४२१ | +२१५०८९.०८% |
| लगानी | रु १०,००० | रु १०,००० | +०.००% |
| कुल सम्पत्ति | रु ११,३४,८२,५०,८२६ | रु ११,७७,३०,४७,९९३ | −३.६१% |
| कुल इक्विटी | रु १,३०,८८,३६,८०० | रु १,३७,६१,७५,७४९ | −४.८९% |
यस त्रैमासमा निक्षेप १.३१% ले बढ्यो र ग्राहक कर्जा ०.३८% ले घट्यो। कर्जा-निक्षेप अनुपात (CD ratio) ११२.९०% छ (गत वर्ष १०३.८२%)।
ब्याजदर: कोषको लागत ६.२१% (गत वर्ष ७.०३%), आधार दर ११.४३% (गत वर्ष ११.८५%), ब्याजदर अन्तर ३.००% (गत वर्ष ६.१८%)।
कर्जा रु १०.२० अर्ब मा स्थिर (०.३८% कम) रह्यो र निक्षेप १.३१% बढेर रु २.३६ अर्ब पुग्यो। कम्पनीले नगद प्रयोग गरेर बैंकलाई तिर्नुपर्ने रु ४७.१७ करोड घटायो: नगद तथा नगद सरह ८१.७२% घटेर रु १६.७३ करोड मा झर्यो, भने नेपाल राष्ट्र बैंकमा रहेको मौज्दात बढेर रु ३२.५८ करोड पुग्यो। पुँजी ४.८९% घटेर रु १.३१ अर्ब भयो। नोक्सानी र प्रतिवेदनमा कारण नखुलेको रु ९३.५१ लाख समायोजनपछि सञ्चित मुनाफा ऋणात्मक (रु ४.०६ करोड) भयो।
४. खराब कर्जा र पुँजी

- NPL १९.६८% छ, असार मसान्तमा १७.३७% थियो र गत वर्ष १३.६०%। कर्जा नोक्सानी व्यवस्थाले खराब कर्जाको २८.३१% ढाकेको छ (गत वर्ष ३०.११%)।
- पुँजी पर्याप्तता ८.३५% छ, असार मसान्तमा ८.८९% थियो र गत वर्ष ९.६३%। NRB को न्यूनतम सीमा ८% हो, त्यसैले ०.३५ अंकको फरक छ।
- जोखिम उच्च छ। NPL १९.६८% छ (असार मसान्तमा १७.३७%, गत वर्ष १३.६०%) र व्यवस्थाले खराब कर्जाको २८.३१% मात्र ढाकेको छ, त्यसैले थप नोक्सानी व्यवस्था आउन सक्छ। पुँजी पर्याप्तता ८.३५% छ, ८% न्यूनतमभन्दा ०.३५ बिन्दु मात्र माथि; अर्को त्रैमास पनि नोक्सानी भए यो न्यूनतमभन्दा तल जान सक्छ। ब्याजदर अन्तर (spread) ६.१८% बाट घटेर ३.००% भएको छ। संस्थाले बागेश्वरी शाखाका तत्कालीन शाखा प्रमुख र अरू विरुद्ध बैंकिङ कसुरमा जिल्ला प्रहरी कार्यालय, बाँकेमा जाहेरी पनि दिएको छ।
५. वितरणयोग्य नाफा
| विवरण (रु) | रकम |
| यस त्रैमासको खुद नोक्सानी | (६,६९,८६,९१५) |
| पहिलो त्रैमासको वितरणयोग्य नोक्सानी | (६,६९,८६,९१५) |
| सुरुको सञ्चित नाफा (साउन १) | ३,५७,६४,८४२ |
| समायोजन (कारण नखुलेको) | (९३,५०,५६५) |
| कुल वितरणयोग्य नोक्सानी (असोज मसान्त) | (४,०५,७२,६३८) |
वितरण गर्न केही छैन। रु ६.७० करोड को पहिलो त्रैमासको नोक्सानी र रु ९३.५१ लाख समायोजनले सुरुको रु ३.५८ करोड सञ्चित मुनाफा सिध्याएर रु ४.०६ करोड वितरणयोग्य नोक्सानी बनायो, अर्थात् प्रतिवेदनअनुसार वार्षिकीकृत प्रति शेयर रु -२०.५०। यो नोक्सानी पूरा नभएसम्म लाभांश सम्भव छैन।
६. प्रति शेयर सूचक तथा मूल्याङ्कन
| सूचक | मान |
| प्रति शेयर आम्दानी (प्रतिवेदन अनुसार) | रु -३३.८४ |
| प्रति शेयर नेटवर्थ | रु १६१.२८ |
| प्रति शेयर वितरणयोग्य नाफा | रु -२०.५० |
| असोज मसान्त २०८३ को अन्तिम मूल्य | रु ६१०.५० |
| त्रैमासभरिको मूल्य दायरा | रु ५८५.०० – रु ७१२.८० |
| मूल्य/बुक भ्यालु (P/B) | ३.७९ गुणा |
रु ६१०.५० मा शेयर प्रति शेयर नेटवर्थको ३.७९ गुणामा छ; नोक्सानी भएकाले P/E अर्थपूर्ण छैन। करिब २०% खराब कर्जा र न्यूनतमको नजिक पुँजी भएको संस्थाका लागि यो उच्च मूल्य हो।
निष्कर्ष
सकारात्मक पक्ष: निक्षेप अझै बढ्दो छ, कर्जा घटेको छैन, बैंकबाट लिएको ऋण रु ४७.१७ करोडले घटाइयो, संस्थाले १३५ शाखामार्फत बक्यौता असुलीमा जोड दिने योजना बनाएको छ, र पुँजी अझै न्यूनतमभन्दा माथि छ।
ध्यान दिनुपर्ने पक्ष: रु ६.७० करोड नोक्सानी, २८.३१% मात्र व्यवस्था कभरसहित १९.६८% NPL, न्यूनतमभन्दा ०.३५ बिन्दु मात्र माथिको पुँजी, झन्डै आधा भएको खुद ब्याज आम्दानी, ऋणात्मक वितरणयोग्य जगेडा, कारण नखुलेको रु ९३.५१ लाख समायोजन, र पूर्व शाखा प्रमुखविरुद्ध प्रहरी जाहेरी।
विजय लघुवित्त गम्भीर दबाबमा छ: कर्जा असुली नसुध्रिएसम्म नाफा र पुँजीमा दबाब रहिरहन्छ, र पुँजी थप्नुपर्ने वा थप नोक्सानी हुने सम्भावना छ। दोस्रो त्रैमासको असुली, NPL र पुँजी अनुपात नजिकबाट हेर्नुपर्छ।
कम्पनीको लेखापरीक्षण नभएको पहिलो त्रैमासिक प्रतिवेदनमा आधारित। लेखापरीक्षण वा नियामकको निर्देशनपछि अङ्क परिवर्तन हुन सक्छन्। यो लगानी सल्लाह होइन।


