बेष्ट फाइनान्स कम्पनी लिमिटेड – प्रथम त्रैमासिक विश्लेषण, आ.व. २०८३/८४
असोज मसान्त २०८३ सम्मको लेखापरीक्षण नभएको विवरण, गत वर्षको सोही त्रैमास (असोज मसान्त २०८२) र आर्थिक वर्षको अन्त्य (असार मसान्त २०८३) सँग तुलना गरिएको।

सारांश
बेष्ट फाइनान्स ले यस पहिलो त्रैमासमा रु २.१४ करोड खुद नाफा कमाएको छ, जबकि गत वर्षको सोही त्रैमासमा रु ५.४७ करोड नोक्सान थियो। प्रति शेयर आम्दानी (EPS) रु ९.६३ छ, गत वर्ष रु -२४.५८ थियो।
गत वर्षको तुलनामा सबैभन्दा ठूलो सहयोग कर्जा नोक्सानी व्यवस्था (+रु ७.३६ करोड) र खुद ब्याज आम्दानी (+रु १.४७ करोड) बाट भयो, भने सबैभन्दा ठूलो असर आयकर (−रु ९१.८५ लाख) ले पार्यो।
नाफामा फर्किनुका दुई मुख्य कारण छन्। पहिलो, खराब कर्जा असुली हुँदा कम्पनीले रु २.१५ करोड कर्जा नोक्सानी व्यवस्था फिर्ता गर्यो, जबकि गत वर्ष रु ५.२२ करोड छुट्याउनुपरेको थियो। दोस्रो, मुख्य कर्जा कारोबार बढी लाभदायक भयो: निक्षेपको ब्याजदर घटेकाले ब्याज खर्च २१.१०% ले घट्यो (कोषको लागत ६.१७% बाट ४.४२%), तर ब्याज आम्दानी ४.३१% ले मात्र घट्यो, त्यसैले खुद ब्याज आम्दानी ४५.५६% ले बढ्यो। व्यवस्था फिर्ता नभएको भए करअघिको नाफा करिब रु ९१.५० लाख मात्र हुने थियो।
| सूचक | प्रथम त्रैमास २०८३/८४ | प्रथम त्रैमास २०८२/८३ | परिवर्तन |
| खुद नाफा | रु २,१४,३२,०१४ | −रु ५,४७,१७,७७२ | नोक्सानबाट नाफामा |
| खुद ब्याज आम्दानी | रु ४,६८,७८,७५३ | रु ३,२२,०६,०९३ | +४५.५६% |
| खुद शुल्क तथा कमिशन आम्दानी | रु ४२,४७,३३७ | रु ५३,०९,६१३ | −२०.०१% |
| कर्जा नोक्सानी व्यवस्था/(फिर्ता) | −रु २,१४,६७,३३७ | रु ५,२१,६१,०२४ | – |
| सञ्चालन नाफा | रु ३,०५,१८,७४१ | −रु ५,८४,७९,७३९ | नोक्सानबाट नाफामा |
| प्रति शेयर आम्दानी | रु ९.६३ | रु -२४.५८ | – |
| प्रति शेयर नेटवर्थ | रु ११५.१३ | – | – |
| NPL (खराब कर्जा) | ९.३०% | १०.१९% | −०.८९ अंक |
| पुँजी पर्याप्तता | १६.२३% | १५.८२% | +०.४१ अंक |
१. नाफा कहाँबाट आयो

ब्रिज चार्टले गत वर्षको −रु ५.४७ करोड बाट यस वर्षको रु २.१४ करोड सम्म नतिजा कसरी पुग्यो भन्ने देखाउँछ:
- कर्जा नोक्सानी व्यवस्था (+रु ७.३६ करोड): बैंकले पहिले छुट्याएको रु २.१५ करोड कर्जा नोक्सानी व्यवस्था फिर्ता (reversal) गर्यो, गत वर्ष रु ५.२२ करोड छुट्याइएको थियो।
- खुद ब्याज आम्दानी (+रु १.४७ करोड): ब्याज आम्दानी ४.३१% ले घट्यो भने ब्याज खर्च २१.१०% ले घट्यो।
- आयकर (−रु ९१.८५ लाख): कर रु ९१.८५ लाख रह्यो, गत वर्ष रु ० थियो।
- अन्य खर्च (−रु ३०.२१ लाख): अन्य सञ्चालन खर्च, ह्रास कट्टी र गैर-सञ्चालन शीर्षक मिलाएर।
- कर्मचारी खर्च (+रु २३.५५ लाख): कर्मचारी खर्च ७.९१% ले घटेर रु २.७४ करोड पुग्यो।
- ट्रेडिङ तथा अन्य आम्दानी (−रु १२.३८ लाख): ट्रेडिङ आम्दानी र अन्य सञ्चालन आम्दानी मिलाएर।
- शुल्क तथा कमिशन (−रु १०.६२ लाख): खुद शुल्क आम्दानी रु ४२.४७ लाख रह्यो, गत वर्ष रु ५३.१० लाख थियो।
सजिलो भाषामा: सञ्चालन खर्चले सञ्चालन आम्दानीको ८३.४% लियो, गत वर्ष ११५.०% थियो।
२. वर्षभरिको नाफा

हरेक त्रैमासलाई छुट्टाछुट्टै हेर्दा (वर्षको सुरुदेखिको नाफाबाट अघिल्लो त्रैमाससम्मको नाफा घटाएर): प्रथम त्रैमास २०८२/८३: −रु ५.४७ करोड; दोस्रो त्रैमास २०८२/८३: रु ७.२२ करोड; तेस्रो त्रैमास २०८२/८३: रु ४.१३ करोड; चौथो त्रैमास २०८२/८३: रु १.१० करोड; प्रथम त्रैमास २०८३/८४: रु २.१४ करोड।
गत वर्षको पहिलो त्रैमासमा ठूलो घाटापछि कम्पनीले त्यसपछिका तीनै त्रैमासमा नाफा कमायो, यद्यपि चौथो त्रैमासमा नाफा घटेर रु १.१० करोड मा झरेको थियो। यस वर्षको पहिलो त्रैमासको नाफा त्यसको करिब दोब्बर छ।
३. निक्षेप, कर्जा र तरलता
| विवरण | असोज २०८३ | असार २०८३ | परिवर्तन |
| ग्राहकको निक्षेप | रु ६,४३,२६,७५,७६१ | रु ६,३०,६८,९०,२०४ | +१.९९% |
| ग्राहकलाई कर्जा तथा सापटी | रु ४,३६,८२,९७,१५० | रु ४,१८,३४,५१,७४६ | +४.४२% |
| नगद तथा नगद सरह | रु २५,०८,०२,८५८ | रु १७,९१,४९,२१५ | +४०.००% |
| नेपाल राष्ट्र बैंकमा मौज्दात | रु ५०,०६,८७,१५२ | रु ३८,०२,३७,१४९ | +३१.६८% |
| लगानी | रु १,९६,८७,९२,८९७ | रु २,११,५२,५८,१०५ | −६.९२% |
| कुल सम्पत्ति | रु ७,६६,०१,४१,६२६ | रु ७,५१,३६,३६,५१३ | +१.९५% |
| कुल इक्विटी | रु १,०२,५१,६१,५२३ | रु १,००,६८,९२,४७१ | +१.८१% |
यस त्रैमासमा निक्षेप १.९९% ले बढ्यो र ग्राहक कर्जा ४.४२% ले बढ्यो। कर्जा-निक्षेप अनुपात (CD ratio) ७१.६३% छ (गत वर्ष ६९.०७%)।
ब्याजदर: कोषको लागत ४.४२% (गत वर्ष ६.१७%), आधार दर ७.६९% (गत वर्ष ९.६९%), ब्याजदर अन्तर ४.३४% (गत वर्ष ४.३९%)।
यस त्रैमासमा तरलता बढ्यो: नगद ४०.००% र राष्ट्र बैंकमा मौज्दात ३१.६८% ले बढ्यो, जबकि लगानी ६.९२% ले घट्यो। कर्जा निक्षेपभन्दा छिटो बढेकाले (४.४२% बनाम १.९९%) कर्जा-निक्षेप अनुपात ७१.६३% पुग्यो।
४. खराब कर्जा र पुँजी

- NPL ९.३०% छ, असार मसान्तमा १०.७०% थियो र गत वर्ष १०.१९%। कर्जा नोक्सानी व्यवस्थाले खराब कर्जाको ७८.२१% ढाकेको छ (गत वर्ष ७२.५३%)।
- पुँजी पर्याप्तता १६.२३% छ, असार मसान्तमा १५.५६% थियो र गत वर्ष १५.८२%। NRB को न्यूनतम सीमा ११% हो, त्यसैले ५.२३ अंकको फरक छ।
- NPL लगातार तीन त्रैमासदेखि सुध्रिँदै छ (दोस्रो त्रैमासको १३.८७% बाट अहिले ९.३०%), तर अझै पनि लगानी गरिएको करिब दश रुपैयाँमध्ये एक रुपैयाँ निष्क्रिय छ, र त्यसको ७८.२१% मात्र व्यवस्थाले ढाकेको छ।
५. वितरणयोग्य नाफा
| विवरण (रु) | रकम |
| सुरुको सञ्चित नोक्सानी | (४५,५५,८९,४८२) |
| समायोजन | (३६,१८,९७३) |
| जोड: पहिलो त्रैमासको खुद नाफा | २,१४,३२,०१४ |
| घटाउ: विनियोजन (नियामकीय जगेडा फिर्ता घटाएर) | (३९,०२,१७३) |
| असोज मसान्तको सञ्चित नोक्सानी | (४४,१६,७८,६१४) |
यस त्रैमासको नाफापछि पनि सञ्चित नोक्सानी रु ४४.१७ करोड छ, जुन शेयर पुँजीको करिब आधा हो। यो नोक्सानी पूर्ण रूपमा पूर्ति नभएसम्म लाभांश सम्भव छैन।
६. प्रति शेयर सूचक तथा मूल्याङ्कन
| सूचक | मान |
| प्रति शेयर आम्दानी (प्रतिवेदन अनुसार) | रु ९.६३ |
| प्रति शेयर नेटवर्थ | रु ११५.१३ |
| प्रति शेयर वितरणयोग्य नाफा | रु -४९.६० |
| असोज मसान्त २०८३ को अन्तिम मूल्य | रु ४४४.०० |
| त्रैमासभरिको मूल्य दायरा | रु ४१८.०० – रु ५६२.०० |
| P/E (वार्षिकीकृत EPS मा) | ४६.१ गुणा |
| मूल्य/बुक भ्यालु (P/B) | ३.८६ गुणा |
रु ४४४ मा शेयर वार्षिकीकृत EPS को करिब ४६ गुणा र प्रति शेयर नेटवर्थको ३.८६ गुणामा कारोबार भइरहेको छ। सञ्चित नोक्सानी र करिब १०% NPL भएको कम्पनीका लागि यो उच्च मूल्य हो।
निष्कर्ष
सकारात्मक पक्ष: नाफामा फिर्ती, सस्तो निक्षेपका कारण धेरै बलियो खुद ब्याज आम्दानी, खराब कर्जाको निरन्तर असुली, घट्दो NPL र सन्तोषजनक पुँजी पर्याप्तता (१६.२३%)।
ध्यान दिनुपर्ने पक्ष: नाफा अझै व्यवस्था फिर्तामा निर्भर, पूर्ण व्यवस्था नभएको करिब १०% NPL, रु ४४.१७ करोड सञ्चित नोक्सानी, र आम्दानीको तुलनामा उच्च शेयर मूल्य।
बेष्ट फाइनान्स सुधारको बाटोमा छ। व्यवस्था फिर्ता घट्दै जाँदा पनि मुख्य कर्जा कारोबारबाट नाफा बढ्न सक्छ कि सक्दैन भन्ने नै बाँकी वर्षको मुख्य परीक्षा हो।
कम्पनीको लेखापरीक्षण नभएको पहिलो त्रैमासिक प्रतिवेदनमा आधारित। लेखापरीक्षण वा नियामकको निर्देशनपछि अङ्क परिवर्तन हुन सक्छन्। यो लगानी सल्लाह होइन।
२०८३ कात्तिक १७ मा कम्पनीको संशोधित पहिलो त्रैमासिक प्रतिवेदन अनुसार अद्यावधिक गरिएको: NPL (९.३०%), व्यवस्था कभरेज, CD ratio, आधार दर र निक्षेप सच्याइएको।


