एक्सेल डेभलपमेन्ट बैंक लिमिटेड – प्रथम त्रैमासिक विश्लेषण, आ.व. २०८३/८४
असोज मसान्त २०८३ सम्मको लेखापरीक्षण नभएको विवरण, गत वर्षको सोही त्रैमास (असोज मसान्त २०८२) र आर्थिक वर्षको अन्त्य (असार मसान्त २०८३) सँग तुलना गरिएको।

सारांश
एक्सेल डेभलपमेन्ट बैंक ले यस पहिलो त्रैमासमा रु ४०.०८ लाख खुद नाफा कमाएको छ, जबकि गत वर्षको सोही त्रैमासमा रु ८.९८ करोड नोक्सान थियो। प्रति शेयर आम्दानी (EPS) रु १.२८ छ, गत वर्ष रु -२८.७४ थियो।
गत वर्षको तुलनामा सबैभन्दा ठूलो सहयोग कर्जा नोक्सानी व्यवस्था (+रु ७.८० करोड) र खुद ब्याज आम्दानी (+रु १.९५ करोड) बाट भयो, भने सबैभन्दा ठूलो असर अन्य खर्च (−रु १.०२ करोड) ले पार्यो।
एक्सेल डेभलपमेन्ट बैंक नाफामा फर्किनुको मुख्य कारण खराब कर्जाका लागि छुट्याउनुपर्ने रकम धेरै घट्नु हो: कर्जा नोक्सानी व्यवस्था ४९.२३% ले घटेर रु ८.०४ करोड मा झर्यो (गत वर्ष रु १५.८४ करोड)। मुख्य आम्दानी पनि सुध्रियो। ब्याज खर्च १६.५३% ले घट्यो, जुन ब्याज आम्दानी (२.१३% ले घटेको) भन्दा छिटो हो, त्यसैले खुद ब्याज आम्दानी १४.६३% ले बढेर रु १५.२८ करोड पुग्यो, र खुद शुल्क आम्दानी ५७.६४% ले बढ्यो। तर अन्य सञ्चालन खर्च ४०.९३% ले बढ्यो, र कर्जा नोक्सानी व्यवस्थाले अझै सञ्चालन आम्दानीको ४३.३% लियो, त्यसैले नाफा पातलो रह्यो। शेयर लगानीमा रु १.९२ करोड नोक्सानी (अन्य विस्तृत आम्दानी) भएकाले कुल विस्तृत आम्दानी भने ऋणात्मक रह्यो।
| सूचक | प्रथम त्रैमास २०८३/८४ | प्रथम त्रैमास २०८२/८३ | परिवर्तन |
| खुद नाफा | रु ४०,०७,५६७ | −रु ८,९७,९६,९०७ | नोक्सानबाट नाफामा |
| खुद ब्याज आम्दानी | रु १५,२८,४३,३६४ | रु १३,३३,३१,२४४ | +१४.६३% |
| खुद शुल्क तथा कमिशन आम्दानी | रु २,९१,६०,८५५ | रु १,८४,९८,४१७ | +५७.६४% |
| कर्जा नोक्सानी व्यवस्था/(फिर्ता) | रु ८,०४,१८,९७७ | रु १५,८४,०४,२५० | −४९.२३% |
| सञ्चालन नाफा | रु ७४,९७,६२९ | −रु ८,९७,९६,९०७ | नोक्सानबाट नाफामा |
| प्रति शेयर आम्दानी | रु १.२८ | रु -२८.७४ | – |
| प्रति शेयर नेटवर्थ | रु १७६.६३ | रु १५५.३७ | +१३.६८% |
| NPL (खराब कर्जा) | ४.८५% | ९.६८% | −४.८३ अंक |
| पुँजी पर्याप्तता | १४.२१% | १२.५५% | +१.६६ अंक |
१. नाफा कहाँबाट आयो

ब्रिज चार्टले गत वर्षको −रु ८.९८ करोड बाट यस वर्षको रु ४०.०८ लाख सम्म नतिजा कसरी पुग्यो भन्ने देखाउँछ:
- कर्जा नोक्सानी व्यवस्था (+रु ७.८० करोड): बैंकले कर्जा नोक्सानीका लागि रु ८.०४ करोड छुट्यायो, गत वर्ष रु १५.८४ करोड थियो।
- खुद ब्याज आम्दानी (+रु १.९५ करोड): ब्याज आम्दानी २.१३% ले घट्यो भने ब्याज खर्च १६.५३% ले घट्यो।
- शुल्क तथा कमिशन (+रु १.०७ करोड): खुद शुल्क आम्दानी रु २.९२ करोड रह्यो, गत वर्ष रु १.८५ करोड थियो।
- अन्य खर्च (−रु १.०२ करोड): अन्य सञ्चालन खर्च, ह्रास कट्टी र गैर-सञ्चालन शीर्षक मिलाएर।
- आयकर (−रु ३५.९५ लाख): कर रु ३५.९५ लाख रह्यो, गत वर्ष रु ० थियो।
- कर्मचारी खर्च (−रु २०.४५ लाख): कर्मचारी खर्च ३.७४% ले बढेर रु ५.६७ करोड पुग्यो।
- ट्रेडिङ तथा अन्य आम्दानी (+रु १५.०६ लाख): ट्रेडिङ आम्दानी र अन्य सञ्चालन आम्दानी मिलाएर।
सजिलो भाषामा: सञ्चालन खर्चले सञ्चालन आम्दानीको ५२.७% लियो, गत वर्ष ५५.५% थियो। कर्जा नोक्सानी व्यवस्थाले सञ्चालन आम्दानीको ४३.३% लियो।
२. वर्षभरिको नाफा

हरेक त्रैमासलाई छुट्टाछुट्टै हेर्दा (वर्षको सुरुदेखिको नाफाबाट अघिल्लो त्रैमाससम्मको नाफा घटाएर): प्रथम त्रैमास २०८२/८३: −रु ८.९८ करोड; दोस्रो त्रैमास २०८२/८३: रु १७.८३ करोड; तेस्रो त्रैमास २०८२/८३: रु ६.७२ करोड; चौथो त्रैमास २०८२/८३: रु १५.३७ करोड; प्रथम त्रैमास २०८३/८४: रु ४०.०८ लाख।
Share Hub का रेकर्ड अनुसार २०८२/८३ मा पहिलो त्रैमासमा रु ८.९८ करोड नोक्सान, त्यसपछि दोस्रोमा रु १७.८३ करोड तेस्रोमा रु ६.७२ करोड र चौथोमा रु १५.३७ करोड नाफा थियो। यस पहिलो त्रैमासको रु ४०.०८ लाख नाफा गत वर्षको पहिलो त्रैमासभन्दा धेरै राम्रो, तर पछिल्ला तीन त्रैमासभन्दा धेरै कम हो।
३. निक्षेप, कर्जा र तरलता
| विवरण | असोज २०८३ | असार २०८३ | परिवर्तन |
| ग्राहकको निक्षेप | रु १८,१६,०२,६२,५०९ | रु १८,५८,२२,१५,१२६ | −२.२७% |
| ग्राहकलाई कर्जा तथा सापटी | रु १३,५४,०७,७९,१७७ | रु १३,१८,८६,३४,८३१ | +२.६७% |
| नगद तथा नगद सरह | रु ८३,४८,०६,३९० | रु १,४०,७६,५६,८६१ | −४०.७०% |
| नेपाल राष्ट्र बैंकमा मौज्दात | रु १,२५,२५,५९,२२९ | रु १,४२,३७,६४,८१२ | −१२.०२% |
| लगानी | रु ३,९७,२०,६४,४०९ | रु ४,१९,१०,०६,८६२ | −५.२२% |
| कुल सम्पत्ति | रु २०,७८,८७,७७,३६२ | रु २१,३२,९५,८०,३२६ | −२.५४% |
| कुल इक्विटी | रु २,२०,७३,९५,६०७ | रु २,२२,२६,२०,३७८ | −०.६८% |
यस त्रैमासमा निक्षेप २.२७% ले घट्यो र ग्राहक कर्जा २.६७% ले बढ्यो। कर्जा-निक्षेप अनुपात (CD ratio) ७८.०९% छ (गत वर्ष ७८.०७%)।
ब्याजदर: कोषको लागत २.७६% (गत वर्ष ३.७२%), आधार दर ५.०६% (गत वर्ष ६.२७%), ब्याजदर अन्तर ४.२३% (गत वर्ष ४.५५%)।
यस त्रैमासमा निक्षेप २.२७% ले घटेर रु १८.१६ अर्ब मा झर्यो भने ग्राहक कर्जा २.६७% ले बढेर रु १३.५४ अर्ब पुग्यो। बैंकले थप कर्जाको केही रकम आफ्नो नगदबाट (४०.७०% ले घटेको) र नेपाल राष्ट्र बैंकमा रहेको मौज्दातबाट (१२.०२% ले घटेको) जुटायो। CD ratio ७८.०९% छ, गत वर्षजस्तै, र तरलता अनुपात ३०.६३% छ।
४. खराब कर्जा र पुँजी

- NPL ४.८५% छ, असार मसान्तमा ४.५७% थियो र गत वर्ष ९.६८%। कर्जा नोक्सानी व्यवस्थाले खराब कर्जाको १०७.०२% ढाकेको छ (गत वर्ष ८१.६५%)।
- पुँजी पर्याप्तता १४.२१% छ, असार मसान्तमा १४.६३% थियो र गत वर्ष १२.५५%। NRB को न्यूनतम सीमा ११% हो, त्यसैले ३.२१ अंकको फरक छ।
- NPL ४.८५% छ, गत वर्षको ९.६८% भन्दा धेरै राम्रो, तर असार मसान्तको ४.५७% बाट भने बढेको छ। कर्जा नोक्सानी व्यवस्थाले अहिले खराब कर्जाको १०७.०२% ढाकेको छ (गत वर्ष ८१.६५%), अर्थात् सुरक्षा कवच बलियो भएको छ। पुँजी पर्याप्तता १४.२१% (Tier 1 ११.७६%) छ, ११% न्यूनतमभन्दा आरामदायी रूपमा माथि। बैंकले गैर-बैंकिङ सम्पत्ति (कर्जा नतिर्नेबाट लिएको सम्पत्ति) मा रु २.१४ करोड छुट्याउनुपर्यो, जसले पुराना खराब कर्जा असुल्न अझै गाह्रो भएको देखाउँछ।
५. वितरणयोग्य नाफा
| विवरण (रु) | रकम |
| यस त्रैमासको खुद नाफा | ४०,०७,५६७ |
| घटाउ: साधारण जगेडा | (८,०१,५१३) |
| घटाउ: कर्मचारी तालिम कोष | (५०,७१,३९१) |
| घटाउ: CSR कोष | (४०,०७६) |
| जोड: अन्य | ६,२०,५५८ |
| घटाउ: पाउन बाँकी ब्याज | (५२,८३,२१८) |
| घटाउ: गैर-बैंकिङ सम्पत्तिमा व्यवस्था | (२,१४,०८,०४८) |
| घटाउ: अन्य नियामकीय समायोजन | (३१,२३,१७०) |
| पहिलो त्रैमासको वितरणयोग्य नाफा/(नोक्सान) | (३,१०,९९,२९१) |
| सुरुको सञ्चित नाफा | १७,९७,१३,८८७ |
| असोज मसान्तको वितरणयोग्य नाफा | १४,८६,१४,५९६ |
रु ४०.०८ लाख नाफामध्ये रु ५२.९२ लाख आवश्यक कोषमा गयो (धेरैजसो कर्मचारी तालिम कोष, रु ५०.७१ लाख)। त्यसपछि NRB को नियम अनुसार नउठेको पाउन बाँकी ब्याज (रु ५२.८३ लाख), गैर-बैंकिङ सम्पत्तिको व्यवस्था (रु २.१४ करोड) र अन्य (रु ३१.२३ लाख) घटाइयो। त्यसैले यो त्रैमास रु ३.११ करोड वितरणयोग्य घाटामा सकियो। वितरणयोग्य नाफा असार मसान्तको रु १७.९७ करोड बाट घटेर रु १४.८६ करोड मा झर्यो; यो अझै धनात्मक छ, प्रति शेयर करिब रु ११.८९।
६. प्रति शेयर सूचक तथा मूल्याङ्कन
| सूचक | मान |
| प्रति शेयर आम्दानी (प्रतिवेदन अनुसार) | रु १.२८ |
| प्रति शेयर नेटवर्थ | रु १७६.६३ |
| प्रति शेयर वितरणयोग्य नाफा | रु ४.४३ |
| असोज मसान्त २०८३ को अन्तिम मूल्य | रु ५७६.५० |
| त्रैमासभरिको मूल्य दायरा | रु ५३५.९० – रु ६२२.०० |
| P/E (वार्षिकीकृत EPS मा) | ४५०.४ गुणा |
| मूल्य/बुक भ्यालु (P/B) | ३.२६ गुणा |
रु ५७६.५० मा शेयर वार्षिकीकृत EPS को करिब ४४९ गुणा र प्रति शेयर नेटवर्थको ३.२६ गुणामा कारोबार भइरहेको छ। त्रैमासको नाफा अति सानो भएकाले P/E धेरै उच्च देखिएको हो; बजार मूल्यले आम्दानी सुध्रिने आशा गरेको देखिन्छ।
निष्कर्ष
सकारात्मक पक्ष: नाफामा फर्किनु, खुद ब्याज आम्दानी १४.६३% ले बढ्नु, शुल्क आम्दानी ५७.६४% ले बढ्नु, कर्जा नोक्सानी व्यवस्था आधा हुनु, NPL गत वर्षभन्दा धेरै कम र पूर्ण व्यवस्था कभर, अनि बलियो पुँजी (१४.२१%)।
ध्यान दिनुपर्ने पक्ष: कर्जा नोक्सानी व्यवस्थाले अझै सञ्चालन आम्दानीको ४३% लिनु, अन्य सञ्चालन खर्च ४०.९३% ले बढ्नु, असारदेखि NPL बढ्नु, गैर-बैंकिङ सम्पत्तिमा रु २.१४ करोड व्यवस्था, घट्दो निक्षेप, ऋणात्मक कुल विस्तृत आम्दानी र अति उच्च P/E।
एक्सेल डेभलपमेन्ट बैंकले गत वर्षको ठूलो नोक्सानी पार गरेको छ र मुख्य कर्जा व्यवसायबाट आम्दानी बढेको छ। अब शेयर मूल्य अनुसारको नाफा बनाउन कर्जा नोक्सानी व्यवस्था घट्नु र असुली सुध्रिनु जरुरी छ।
कम्पनीको लेखापरीक्षण नभएको पहिलो त्रैमासिक प्रतिवेदनमा आधारित। लेखापरीक्षण वा नियामकको निर्देशनपछि अङ्क परिवर्तन हुन सक्छन्। यो लगानी सल्लाह होइन।


