लक्ष्मी सनराइज बैंक लिमिटेड – प्रथम त्रैमासिक विश्लेषण, आ.व. २०८३/८४
असोज मसान्त २०८३ सम्मको लेखापरीक्षण नभएको विवरण (बैंक मात्रको), गत वर्षको सोही त्रैमास (असोज मसान्त २०८२) र आर्थिक वर्षको अन्त्य (असार मसान्त २०८३) सँग तुलना गरिएको।

सारांश
लक्ष्मी सनराइज बैंक ले यस पहिलो त्रैमासमा रु ६५.३४ करोड खुद नाफा कमाएको छ, जुन गत वर्षको सोही त्रैमासको रु ३३.२३ करोड भन्दा ९६.६१% ले बढी हो। प्रति शेयर आम्दानी (EPS) रु ९.७६ छ, गत वर्ष रु ५.४६ थियो।
गत वर्षको तुलनामा सबैभन्दा ठूलो सहयोग कर्जा नोक्सानी व्यवस्था (+रु ७४.२४ करोड) र खुद ब्याज आम्दानी (+रु ४.६५ करोड) बाट भयो, भने सबैभन्दा ठूलो असर आयकर (−रु १८.२५ करोड) ले पार्यो।
नाफामा उछालको मुख्य कारण कम व्यवस्था हो: कर्जा नोक्सानी व्यवस्था रु १.९४ अर्ब बाट घटेर रु १.२० अर्ब मा झर्दा रु ७४.२४ करोड थपियो। ब्याज खर्च (७.७१%) ब्याज आम्दानी (३.८९%) भन्दा छिटो घटेकाले खुद ब्याज आम्दानी १.७१% ले बढेर रु २.७६ अर्ब पुग्यो। शुल्क आम्दानी ४.५३% र ट्रेडिङ आम्दानी ३२.८७% ले बढ्यो, तर अन्य सञ्चालन आम्दानी ४६.८२% ले घट्यो, कर्मचारी खर्च ११.७०% र अन्य सञ्चालन खर्च २३.२४% ले बढ्यो। घटेपछि पनि व्यवस्थाले कुल सञ्चालन आम्दानीको करिब ३१% लियो।
| सूचक | प्रथम त्रैमास २०८३/८४ | प्रथम त्रैमास २०८२/८३ | परिवर्तन |
| खुद नाफा | रु ६५,३३,८५,००० | रु ३३,२३,३१,००० | +९६.६१% |
| खुद ब्याज आम्दानी | रु २,७६,१७,२०,००० | रु २,७१,५१,७६,००० | +१.७१% |
| खुद शुल्क तथा कमिशन आम्दानी | रु ६४,४७,६५,००० | रु ६१,६८,३६,००० | +४.५३% |
| कर्जा नोक्सानी व्यवस्था/(फिर्ता) | रु १,१९,६८,१०,००० | रु १,९३,९१,६१,००० | −३८.२८% |
| सञ्चालन नाफा | रु ९३,३१,७५,००० | रु ४३,८१,७२,००० | +११२.९७% |
| प्रति शेयर आम्दानी | रु ९.७६ | रु ५.४६ | – |
| प्रति शेयर नेटवर्थ | रु १७८.०० | – | – |
| NPL (खराब कर्जा) | ५.५८% | ५.४२% | +०.१६ अंक |
| पुँजी पर्याप्तता | ११.९६% | १२.४९% | −०.५३ अंक |
१. नाफा कहाँबाट आयो

ब्रिज चार्टले गत वर्षको रु ३३.२३ करोड बाट यस वर्षको रु ६५.३४ करोड सम्म नतिजा कसरी पुग्यो भन्ने देखाउँछ:
- कर्जा नोक्सानी व्यवस्था (+रु ७४.२४ करोड): बैंकले कर्जा नोक्सानीका लागि रु १.२० अर्ब छुट्यायो, गत वर्ष रु १.९४ अर्ब थियो।
- आयकर (−रु १८.२५ करोड): कर रु २९.४६ करोड रह्यो, गत वर्ष रु ११.२२ करोड थियो।
- कर्मचारी खर्च (−रु १२.१४ करोड): कर्मचारी खर्च ११.७०% ले बढेर रु १.१६ अर्ब पुग्यो।
- ट्रेडिङ तथा अन्य आम्दानी (−रु १०.३० करोड): ट्रेडिङ आम्दानी र अन्य सञ्चालन आम्दानी मिलाएर।
- अन्य खर्च (−रु ८.८९ करोड): अन्य सञ्चालन खर्च, ह्रास कट्टी र गैर-सञ्चालन शीर्षक मिलाएर।
- खुद ब्याज आम्दानी (+रु ४.६५ करोड): ब्याज आम्दानी ३.८९% ले घट्यो भने ब्याज खर्च ७.७१% ले घट्यो।
- शुल्क तथा कमिशन (+रु २.७९ करोड): खुद शुल्क आम्दानी रु ६४.४८ करोड रह्यो, गत वर्ष रु ६१.६८ करोड थियो।
सजिलो भाषामा: सञ्चालन खर्चले सञ्चालन आम्दानीको ४५.२% लियो, गत वर्ष ३९.३% थियो। कर्जा नोक्सानी व्यवस्थाले सञ्चालन आम्दानीको ३०.८% लियो।
२. वर्षभरिको नाफा

हरेक त्रैमासलाई छुट्टाछुट्टै हेर्दा (वर्षको सुरुदेखिको नाफाबाट अघिल्लो त्रैमाससम्मको नाफा घटाएर): प्रथम त्रैमास २०८२/८३: रु ३३.२३ करोड; दोस्रो त्रैमास २०८२/८३: −रु ६०.५९ करोड; तेस्रो त्रैमास २०८२/८३: रु २.३१ अर्ब; चौथो त्रैमास २०८२/८३: रु १.०८ अर्ब; प्रथम त्रैमास २०८३/८४: रु ६५.३४ करोड।
Share Hub का रेकर्ड अनुसार २०८२/८३ मा त्रैमासिक नतिजा पहिलोमा रु ३३.२३ करोड नाफा, दोस्रोमा रु ६०.५९ करोड नोक्सानी, तेस्रोमा रु २.३१ अर्ब नाफा र चौथोमा रु १.०८ अर्ब नाफा थियो। व्यवस्थासँगै नतिजा धेरै उतारचढाव हुने भएकाले एउटा त्रैमासले मात्र धेरै कुरा भन्दैन।
३. निक्षेप, कर्जा र तरलता
| विवरण | असोज २०८३ | असार २०८३ | परिवर्तन |
| ग्राहकको निक्षेप | रु ४,३९,५५,३९,३६,००० | रु ४,२४,३७,९६,६९,००० | +३.५८% |
| ग्राहकलाई कर्जा तथा सापटी | रु ३,२१,०८,६३,४०,००० | रु ३,०५,८०,३४,४८,००० | +५.००% |
| नगद तथा नगद सरह | रु १०,०७,३७,१७,००० | रु ६,२०,५३,७१,००० | +६२.३४% |
| नेपाल राष्ट्र बैंकमा मौज्दात | रु २३,५७,०१,२१,००० | रु १७,६६,१५,७१,००० | +३३.४५% |
| लगानी | रु १,१०,३७,८८,४५,००० | रु १,२०,९८,१०,२१,००० | −८.७६% |
| कुल सम्पत्ति | रु ५,३८,२८,१७,००,००० | रु ५,११,२८,७३,८१,००० | +५.२८% |
| कुल इक्विटी | रु ४७,६६,९२,८३,००० | रु ४७,३५,४१,२३,००० | +०.६७% |
यस त्रैमासमा निक्षेप ३.५८% ले बढ्यो र ग्राहक कर्जा ५.००% ले बढ्यो। कर्जा-निक्षेप अनुपात (CD ratio) ७४.२८% छ (गत वर्ष ७७.०९%)।
ब्याजदर: कोषको लागत ३.२०% (गत वर्ष ४.०५%), आधार दर ४.८९% (गत वर्ष ५.८९%), ब्याजदर अन्तर ३.१५% (गत वर्ष ३.६६%)।
बैंक राम्रोसँग बढ्यो: निक्षेप ३.५८% ले बढेर रु ४३९.५५ अर्ब र ग्राहक कर्जा ५.००% ले बढेर रु ३२१.०९ अर्ब पुग्यो। सापटी रु ६१.३९ करोड बाट ह्वात्तै बढेर रु ५.५३ अर्ब पुग्यो भने अन्य बैंकलाई तिर्नुपर्ने रकम ४२.४१% ले घट्यो। नगद, राष्ट्र बैंकमा मौज्दात र अन्य बैंकमा राखिएको रकम सबै बढे; लगानी ८.७६% ले घट्यो। कर्जा-निक्षेप अनुपात ७४.२८% र तरलता अनुपात ३०.७२% छ।
४. खराब कर्जा र पुँजी

- NPL ५.५८% छ, असार मसान्तमा ५.२३% थियो र गत वर्ष ५.४२%। कर्जा नोक्सानी व्यवस्थाले खराब कर्जाको ९८.२३% ढाकेको छ (गत वर्ष ९७.३८%)।
- पुँजी पर्याप्तता ११.९६% छ र गत वर्ष १२.४९%। NRB को न्यूनतम सीमा ११% हो, त्यसैले ०.९६ अंकको फरक छ।
- NPL असार मसान्तको ५.२३% बाट बढेर ५.५८% पुगेको छ (गत वर्ष ५.४२%) र व्यवस्थाले खराब कर्जाको ९८.२३% ढाकेको छ। पुँजी पर्याप्तता ११.९६% (Tier 1 ९.१९%) छ, ११% न्यूनतमभन्दा ०.९६ अंक मात्र माथि र गत वर्षको १२.४९% भन्दा कम। Share Hub मा २०८२/८३ को तेस्रो र चौथो त्रैमासको पुँजी अंक Tier 1 जस्तो देखिएकाले चार्टमा राखिएको छैन।
५. वितरणयोग्य नाफा
| विवरण (रु) | रकम |
| यस त्रैमासको खुद नाफा | ६५,३३,८५,००० |
| घटाउ: विनियोजन (साधारण जगेडा, विनिमय कोष, ऋणपत्र भुक्तानी जगेडा; CSR फिर्ता घटाएर) | (२०,३४,९०,०००) |
| घटाउ: पाउनुपर्ने ब्याज | (२५,५९,७७,०००) |
| घटाउ: स्थगन कर सम्पत्ति | (१५,८४,७५,०००) |
| घटाउ: पुँजीकृत ब्याज (NBA फिर्ता घटाएर) | (२,६९,०७,०००) |
| पहिलो त्रैमासको वितरणयोग्य नाफा | ८५,३६,००० |
| सुरुको सञ्चित नाफा (साउन १) | १,४१,८५,४२,००० |
| असोज मसान्तको वितरणयोग्य नाफा | १,४२,७०,७८,००० |
नाफाको लगभग कुनै अंश वितरणयोग्य भएन। रु ६५.३४ करोड मध्ये जगेडामा खुद रु २०.३५ करोड (ऋणपत्र भुक्तानीका लागि रु ११.११ करोड सहित) र नियामकीय कट्टीमा रु ४४.१४ करोड (पाकेको ब्याज रु २५.६० करोड स्थगन कर रु १५.८५ करोड र पुँजीकृत ब्याज रु ३.५३ करोड) गयो। रु ८५.३६ लाख मात्र थपिएर वितरणयोग्य नाफा रु १.४३ अर्ब पुग्यो (चुक्ता पुँजीको वार्षिकीकृत ५.३३%, गत वर्ष १०.७८%)।
६. प्रति शेयर सूचक तथा मूल्याङ्कन
| सूचक | मान |
| प्रति शेयर आम्दानी (प्रतिवेदन अनुसार) | रु ९.७६ |
| प्रति शेयर नेटवर्थ | रु १७८.०० |
| प्रति शेयर वितरणयोग्य नाफा | रु ५.३३ |
| असोज मसान्त २०८३ को अन्तिम मूल्य | रु २७२.२० |
| त्रैमासभरिको मूल्य दायरा | रु २०८.१० – रु २७४.९० |
| P/E (वार्षिकीकृत EPS मा) | २७.९ गुणा |
| मूल्य/बुक भ्यालु (P/B) | १.५३ गुणा |
रु २७२.२० मा शेयर वार्षिकीकृत EPS को २७.८९ गुणा र प्रति शेयर नेटवर्थको १.५३ गुणामा कारोबार भइरहेको छ। ५.५०% ROE भएको बैंकका लागि यो P/E उच्च हो।
निष्कर्ष
सकारात्मक पक्ष: नाफा लगभग दोब्बर, व्यवस्था ३८.२८% ले घट्यो, खुद ब्याज आम्दानी बढ्यो, बलियो निक्षेप र कर्जा वृद्धि, र सस्तो स्रोत (कोषको लागत ४.०५% बाट ३.२०%)।
ध्यान दिनुपर्ने पक्ष: ५.५८% पुगेको बढ्दो NPL, १२% भन्दा कम पुँजी पर्याप्तता, ठूलो व्यवस्था, बढ्दो सञ्चालन खर्च, यस त्रैमासको धेरै सानो वितरणयोग्य नाफा, र उच्च P/E।
लक्ष्मी सनराइज बैंकले कम व्यवस्थाका कारण नाफा दोब्बर बनायो र वासलात बढायो, तर बढ्दो खराब कर्जा, पातलो पुँजी र ठूलो नियामकीय कट्टीले शेयरधनीसम्म धेरै कम पुगिरहेको छ। NPL र पुँजी पर्याप्ततामा विशेष ध्यान दिनुपर्छ।
कम्पनीको लेखापरीक्षण नभएको पहिलो त्रैमासिक प्रतिवेदनमा आधारित। लेखापरीक्षण वा नियामकको निर्देशनपछि अङ्क परिवर्तन हुन सक्छन्। यो लगानी सल्लाह होइन।


