सामुदायिक लघुवित्त वित्तीय संस्था लिमिटेड – प्रथम त्रैमासिक विश्लेषण, आ.व. २०८३/८४
असोज मसान्त २०८३ सम्मको लेखापरीक्षण नभएको विवरण, गत वर्षको सोही त्रैमास (असोज मसान्त २०८२) सँग तुलना गरिएको।

सारांश
सामुदायिक लघुवित्त ले यस पहिलो त्रैमासमा रु ६७.४२ लाख खुद नोक्सानी बेहोरेको छ, गत वर्ष रु ९०.८९ लाख नाफा थियो। प्रति शेयर आम्दानी (EPS) रु -१५.७९ छ, गत वर्ष रु २१.२८ थियो।
गत वर्षको तुलनामा सबैभन्दा ठूलो सहयोग कर्जा नोक्सानी व्यवस्था (+रु ३४.४६ लाख) र शुल्क तथा कमिशन (+रु ६.६४ लाख) बाट भयो, भने सबैभन्दा ठूलो असर खुद ब्याज आम्दानी (−रु १.९० करोड) ले पार्यो।
सामुदायिक लघुवित्तले आव २०८३/८४ को पहिलो त्रैमासमा रु ६७.४२ लाख खुद नोक्सानी गर्यो, जबकि गत वर्ष यही अवधिमा रु ९०.८९ लाख नाफा थियो। ब्याज आम्दानी २६.९६% घटेर रु ५.८५ करोड भयो तर ब्याज खर्च ७.५५% मात्र घट्यो, त्यसैले खुद ब्याज आम्दानी ४१.६३% घटेर रु २.६६ करोड मा झर्यो। प्रतिवेदन अनुसार अब ब्याज आम्दानी नेपाल राष्ट्र बैंकको ब्याज आम्दानी पहिचान मार्गदर्शन, २०२५ अनुसार मात्र लेखिन्छ। कर्मचारी र अन्य खर्च लगभग उस्तै रहेकाले संस्थाको सञ्चालन नोक्सानी रु ६५.३५ लाख भयो।
| सूचक | प्रथम त्रैमास २०८३/८४ | प्रथम त्रैमास २०८२/८३ | परिवर्तन |
| खुद नाफा | −रु ६७,४१,५८५ | रु ९०,८८,५५९ | नोक्सानमा |
| खुद ब्याज आम्दानी | रु २,६६,१७,८४६ | रु ४,५५,९९,३८५ | −४१.६३% |
| खुद शुल्क तथा कमिशन आम्दानी | रु ६०,५०,५०९ | रु ५३,८६,२९१ | +१२.३३% |
| कर्जा नोक्सानी व्यवस्था/(फिर्ता) | −रु ८,६४,७३० | रु २५,८१,०६८ | – |
| सञ्चालन नाफा | −रु ६५,३५,१३० | रु ८०,३३,२६० | नोक्सानमा |
| प्रति शेयर आम्दानी | रु -१५.७९ | रु २१.२८ | – |
| प्रति शेयर नेटवर्थ | रु १३०.४६ | रु १२२.०६ | +६.८८% |
| NPL (खराब कर्जा) | ७.७९% | ४.९७% | +२.८२ अंक |
| पुँजी पर्याप्तता | ७.२३% | ७.२९% | −०.०६ अंक |
१. नाफा कहाँबाट आयो

ब्रिज चार्टले गत वर्षको रु ९०.८९ लाख बाट यस वर्षको −रु ६७.४२ लाख सम्म नतिजा कसरी पुग्यो भन्ने देखाउँछ:
- खुद ब्याज आम्दानी (−रु १.९० करोड): ब्याज आम्दानी २६.९६% ले घट्यो भने ब्याज खर्च ७.५५% ले घट्यो।
- कर्जा नोक्सानी व्यवस्था (+रु ३४.४६ लाख): बैंकले पहिले छुट्याएको रु ८.६५ लाख कर्जा नोक्सानी व्यवस्था फिर्ता (reversal) गर्यो, गत वर्ष रु २५.८१ लाख छुट्याइएको थियो।
- अन्य खर्च (−रु ११.४१ लाख): अन्य सञ्चालन खर्च, ह्रास कट्टी र गैर-सञ्चालन शीर्षक मिलाएर।
- शुल्क तथा कमिशन (+रु ६.६४ लाख): खुद शुल्क आम्दानी रु ६०.५१ लाख रह्यो, गत वर्ष रु ५३.८६ लाख थियो।
- कर्मचारी खर्च (+रु ४.२९ लाख): कर्मचारी खर्च १.३६% ले घटेर रु ३.१२ करोड पुग्यो।
- ट्रेडिङ तथा अन्य आम्दानी (−रु २.४६ लाख): ट्रेडिङ आम्दानी र अन्य सञ्चालन आम्दानी मिलाएर।
सजिलो भाषामा: सञ्चालन खर्चले सञ्चालन आम्दानीको १२२.६% लियो, गत वर्ष ७९.३% थियो।
२. वर्षभरिको नाफा

हरेक त्रैमासलाई छुट्टाछुट्टै हेर्दा (वर्षको सुरुदेखिको नाफाबाट अघिल्लो त्रैमाससम्मको नाफा घटाएर): प्रथम त्रैमास २०८२/८३: रु ९०.८९ लाख; दोस्रो त्रैमास २०८२/८३: रु २.४२ करोड; तेस्रो त्रैमास २०८२/८३: रु २.५५ करोड; प्रथम त्रैमास २०८३/८४: −रु ६७.४२ लाख।
Share Hub का रेकर्ड अनुसार २०८२/८३ मा त्रैमासिक नाफा पहिलोमा रु ९०.८९ लाख दोस्रोमा रु २.४२ करोड र तेस्रोमा रु २.५५ करोड थियो। SLBSL को चौथो त्रैमास २०८२/८३ को सही रेकर्ड Share Hub मा छैन, त्यसैले चार्टमा चौथो त्रैमास छैन। यो पहिलो त्रैमासको रु ६७.४२ लाख नोक्सानी देखाइएका त्रैमासमध्ये पहिलो नोक्सानी हो।
३. निक्षेप, कर्जा र तरलता
| विवरण | असोज २०८३ | असोज २०८२ | परिवर्तन |
| ग्राहकको निक्षेप | रु ८५,२३,६७,५५१ | रु ७३,३४,९५,३४२ | +१६.२१% |
| ग्राहकलाई कर्जा तथा सापटी | रु २,०८,३२,९५,१७८ | रु १,९४,९१,४५,६३९ | +६.८८% |
| नगद तथा नगद सरह | रु ७,४२,७२,६७२ | रु ९,४४,०५,४७९ | −२१.३३% |
| नेपाल राष्ट्र बैंकमा मौज्दात | रु ० | रु ० | – |
| लगानी | रु १०,००,००० | रु १०,००,००० | +०.००% |
| कुल सम्पत्ति | रु २,२४,१२,४५,६९९ | रु २,१३,७०,७९,३२७ | +४.८७% |
| कुल इक्विटी | रु २२,२२,८७,६४२ | रु २०,८४,८०,६५७ | +६.६२% |
यस त्रैमासमा निक्षेप १६.२१% ले बढ्यो र ग्राहक कर्जा ६.८८% ले बढ्यो। कर्जा-निक्षेप अनुपात (CD ratio) २५५.९६% छ (गत वर्ष २८०.३०%)।
ब्याजदर: कोषको लागत ६.३५% (गत वर्ष ७.४०%), आधार दर १४.९३% (गत वर्ष १४.०९%), ब्याजदर अन्तर ८.१८% (गत वर्ष ७.५०%)।
प्रतिवेदनको वासलात गत वर्षको यही त्रैमाससँग तुलना गरिएको छ (त्यो स्तम्भ Share Hub को पहिलो त्रैमास २०८२/८३ को रेकर्डसँग मिल्छ)। एक वर्षमा कर्जा ६.८८% बढेर रु २.०८ अर्ब निक्षेप १६.२१% बढेर रु ८५.२४ करोड पुगेको छ भने सापटी ४.३१% घटेर रु १.०८ अर्ब भएको छ। नगद २१.३३% घटेर रु ७.४३ करोड मा झरेको छ। कुल पुँजी रु २२.२३ करोड (प्रतिवेदन अनुसार प्रति शेयर रु १३०.४६; हिसाब गर्दा रु १३०.१४) छ, तर सञ्चित वितरणयोग्य नोक्सानी रु ७.६१ करोड पुगेको छ।
४. खराब कर्जा र पुँजी

- NPL ७.७९% छ र गत वर्ष ४.९७%। कर्जा नोक्सानी व्यवस्थाले खराब कर्जाको ९१.१३% ढाकेको छ (गत वर्ष ११९.७८%)।
- पुँजी पर्याप्तता ७.२३% छ र गत वर्ष ७.२९%। NRB को न्यूनतम सीमा ८% हो, त्यसैले -०.७७ अंकको फरक छ।
- पुँजी पर्याप्तता ७.२३% छ, जुन लघुवित्तका लागि नेपाल राष्ट्र बैंकले तोकेको ८% न्यूनतमभन्दा कम हो (गत वर्ष ७.२९%)। NPL गत वर्षको ४.९७% बाट बढेर ७.७९% पुगेको छ, यद्यपि व्यवस्थाले खराब कर्जाको ९१.१३% कभर गर्छ। संस्थाले दाङस्थित सञ्जीवनी लघुवित्तसँग गाभ्ने/गाभिने (merger) प्रारम्भिक सम्झौता गरेको छ र नेपाल राष्ट्र बैंकको सैद्धान्तिक सहमति पर्खिरहेको छ। केही शाखामा आर्थिक अनियमितता गरेका कर्मचारीविरुद्ध बैंकिङ कसुरको मुद्दा चलिरहेको पनि प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।
५. वितरणयोग्य नाफा
| विवरण (रु) | रकम |
| यस त्रैमासको खुद नोक्सानी | (६७,४१,५८५) |
| जोड: पाउनुपर्ने ब्याज समायोजन | ५,४२,६५३ |
| पहिलो त्रैमासको वितरणयोग्य नाफा (नोक्सानी) | (६१,९८,९३२) |
| सुरुको वितरणयोग्य नोक्सानी (साउन १) | (६,९९,४३,११४) |
| कुल वितरणयोग्य नोक्सानी | (७,६१,४२,०४६) |
पहिलो त्रैमासको रु ६७.४२ लाख नोक्सानीमा पाउनुपर्ने ब्याजको रु ५.४३ लाख समायोजनपछि सञ्चित नोक्सानीमा रु ६१.९९ लाख थपियो। अघिल्लो रु ६.९९ करोड नोक्सानी जोड्दा कुल वितरणयोग्य नोक्सानी रु ७.६१ करोड अर्थात् प्रति शेयर रु ४४.५८ पुगेको छ। यो नोक्सानी नमेटिएसम्म लाभांश दिन सकिँदैन।
६. प्रति शेयर सूचक तथा मूल्याङ्कन
| सूचक | मान |
| प्रति शेयर आम्दानी (प्रतिवेदन अनुसार) | रु -१५.७९ |
| प्रति शेयर नेटवर्थ | रु १३०.४६ |
| प्रति शेयर वितरणयोग्य नाफा | रु -४४.५८ |
| असोज मसान्त २०८३ को अन्तिम मूल्य | रु ८६८.९० |
| त्रैमासभरिको मूल्य दायरा | रु ८४०.०० – रु ११५७.०० |
| मूल्य/बुक भ्यालु (P/B) | ६.६६ गुणा |
नोक्सानी भएकाले P/E अर्थपूर्ण छैन। रु ८६८.९० मा शेयर प्रति शेयर नेटवर्थको ६.६६ गुणामा छ, जुन नोक्सानीमा रहेको, पुँजी न्यूनतमभन्दा कम र ठूलो सञ्चित नोक्सानी भएको लघुवित्तका लागि धेरै महँगो हो। मूल्य मुख्यतया मर्जरको आशामा टिकेको देखिन्छ।
निष्कर्ष
सकारात्मक पक्ष: निक्षेप १६.२१% बढेको, सापटी ४.३१% घटेको, शुल्क आम्दानी १२.३३% बढेको, कोषको लागत ७.४०% बाट ६.३५% मा झरेको, ब्याज अन्तर ८.१८% पुगेको, सानो कर्जा नोक्सानी फिर्ता, व्यवस्था कभर अझै ९१.१३%।
ध्यान दिनुपर्ने पक्ष: पहिलो त्रैमासमा खुद नोक्सानी, खुद ब्याज आम्दानी ४१.६३% कम, पुँजी पर्याप्तता ७.२३% (८% न्यूनतमभन्दा कम), NPL ७.७९%, सञ्चित वितरणयोग्य नोक्सानी रु ७.६१ करोड कर्मचारी ठगीका मुद्दा, र नेपाल राष्ट्र बैंकको स्वीकृति बाँकी रहेको मर्जर।
नयाँ ब्याज पहिचान नियमपछि सामुदायिकको मूल आम्दानी खुम्चिएको छ, र पुँजी न्यूनतमभन्दा कम तथा ठूलो सञ्चित नोक्सानी भएकाले सञ्जीवनी लघुवित्तसँगको प्रस्तावित मर्जर नै मुख्य बाटो देखिन्छ। मर्जर स्वीकृत भई पुँजी नसुध्रिएसम्म आम्दानी र लाभांश कमजोर देखिन्छ।
कम्पनीको लेखापरीक्षण नभएको पहिलो त्रैमासिक प्रतिवेदनमा आधारित। लेखापरीक्षण वा नियामकको निर्देशनपछि अङ्क परिवर्तन हुन सक्छन्। यो लगानी सल्लाह होइन।


