प्राइम कमर्सियल बैंक लिमिटेड – प्रथम त्रैमासिक विश्लेषण, आ.व. २०८३/८४
असोज मसान्त २०८३ सम्मको लेखापरीक्षण नभएको विवरण, गत वर्षको सोही त्रैमास (असोज मसान्त २०८२) र आर्थिक वर्षको अन्त्य (असार मसान्त २०८३) सँग तुलना गरिएको।

सारांश
प्राइम कमर्सियल बैंक ले यस पहिलो त्रैमासमा रु १.१९ अर्ब खुद नाफा कमाएको छ, जुन गत वर्षको सोही त्रैमासको रु १.२६ अर्ब भन्दा ५.६२% ले कम हो। प्रति शेयर आम्दानी (EPS) रु २२.६७ छ, गत वर्ष रु २५.९४ थियो।
गत वर्षको तुलनामा सबैभन्दा ठूलो सहयोग खुद ब्याज आम्दानी (+रु १९.८३ करोड) र शुल्क तथा कमिशन (+रु ९.०४ करोड) बाट भयो, भने सबैभन्दा ठूलो असर कर्जा नोक्सानी व्यवस्था (−रु १३.६१ करोड) ले पार्यो।
मुख्य कारोबार राम्रो रह्यो: ब्याज खर्च २२.६३% ले घट्दा ब्याज आम्दानी १०.०३% ले मात्र घट्यो, त्यसैले खुद ब्याज आम्दानी ८.२४% ले बढेर रु २.६१ अर्ब पुग्यो, र शुल्क आम्दानी १२.७९% ले बढ्यो। तर तीन कुराले नाफा घटायो: कर्जा नोक्सानी व्यवस्था २८.३०% ले बढेर रु ६१.७१ करोड पुग्यो, अन्य सञ्चालन आम्दानी ६०.५८% ले घट्यो (रु ९.८७ करोड गत वर्ष रु २५.०२ करोड), र कर्मचारी तथा अन्य सञ्चालन खर्च क्रमशः १२.९७% र २७.२६% ले बढ्यो। रु २६.५६ करोड को ठूलो गैर-सञ्चालन खर्च पनि छ, जुन गत वर्षजस्तै हो।
| सूचक | प्रथम त्रैमास २०८३/८४ | प्रथम त्रैमास २०८२/८३ | परिवर्तन |
| खुद नाफा | रु १,१८,७६,५७,१३० | रु १,२५,८४,३०,०७३ | −५.६२% |
| खुद ब्याज आम्दानी | रु २,६०,५७,७२,११८ | रु २,४०,७४,४७,५९७ | +८.२४% |
| खुद शुल्क तथा कमिशन आम्दानी | रु ७९,६९,४२,९७० | रु ७०,६५,४६,८१४ | +१२.७९% |
| कर्जा नोक्सानी व्यवस्था/(फिर्ता) | रु ६१,७०,८३,३०० | रु ४८,०९,८१,७१८ | +२८.३०% |
| सञ्चालन नाफा | रु १,९६,१९,६९,५२८ | रु २,०७,५८,२७,०२४ | −५.४८% |
| प्रति शेयर आम्दानी | रु २२.६७ | रु २५.९४ | – |
| प्रति शेयर नेटवर्थ | रु १८१.०८ | रु १७५.८० | +३.००% |
| NPL (खराब कर्जा) | ७.१५% | ५.८६% | +१.२९ अंक |
| पुँजी पर्याप्तता | १२.४२% | १२.१७% | +०.२५ अंक |
१. नाफा कहाँबाट आयो

ब्रिज चार्टले गत वर्षको रु १.२६ अर्ब बाट यस वर्षको रु १.१९ अर्ब सम्म नतिजा कसरी पुग्यो भन्ने देखाउँछ:
- खुद ब्याज आम्दानी (+रु १९.८३ करोड): ब्याज आम्दानी १०.०३% ले घट्यो भने ब्याज खर्च २२.६३% ले घट्यो।
- कर्जा नोक्सानी व्यवस्था (−रु १३.६१ करोड): बैंकले कर्जा नोक्सानीका लागि रु ६१.७१ करोड छुट्यायो, गत वर्ष रु ४८.१० करोड थियो।
- ट्रेडिङ तथा अन्य आम्दानी (−रु १२.९२ करोड): ट्रेडिङ आम्दानी र अन्य सञ्चालन आम्दानी मिलाएर।
- शुल्क तथा कमिशन (+रु ९.०४ करोड): खुद शुल्क आम्दानी रु ७९.६९ करोड रह्यो, गत वर्ष रु ७०.६५ करोड थियो।
- कर्मचारी खर्च (−रु ८.७७ करोड): कर्मचारी खर्च १२.९७% ले बढेर रु ७६.३६ करोड पुग्यो।
- अन्य खर्च (−रु ३.८३ करोड): अन्य सञ्चालन खर्च, ह्रास कट्टी र गैर-सञ्चालन शीर्षक मिलाएर।
- आयकर (+रु ३.१८ करोड): कर रु ५०.८८ करोड रह्यो, गत वर्ष रु ५४.०६ करोड थियो।
सजिलो भाषामा: सञ्चालन खर्चले सञ्चालन आम्दानीको २८.६% लियो, गत वर्ष २५.९% थियो। कर्जा नोक्सानी व्यवस्थाले सञ्चालन आम्दानीको १७.१% लियो।
२. वर्षभरिको नाफा

हरेक त्रैमासलाई छुट्टाछुट्टै हेर्दा (वर्षको सुरुदेखिको नाफाबाट अघिल्लो त्रैमाससम्मको नाफा घटाएर): प्रथम त्रैमास २०८२/८३: रु १.२६ अर्ब; दोस्रो त्रैमास २०८२/८३: रु ७८.४९ करोड; तेस्रो त्रैमास २०८२/८३: रु १.०५ अर्ब; चौथो त्रैमास २०८२/८३: रु १.०२ अर्ब; प्रथम त्रैमास २०८३/८४: रु १.१९ अर्ब।
Share Hub का रेकर्ड अनुसार २०८२/८३ मा त्रैमासिक नाफा पहिलोमा रु १.२६ अर्ब दोस्रोमा रु ७८.४९ करोड तेस्रोमा रु १.०५ अर्ब र चौथोमा रु १.०२ अर्ब थियो। यो पहिलो त्रैमास पछिल्ला तीन त्रैमासभन्दा राम्रो तर गत वर्षको पहिलो त्रैमासभन्दा थोरै कम छ।
३. निक्षेप, कर्जा र तरलता
| विवरण | असोज २०८३ | असार २०८३ | परिवर्तन |
| ग्राहकको निक्षेप | रु २,७५,६५,९९,२८,९९३ | रु २,७७,७४,३६,१४,७३५ | −०.७५% |
| ग्राहकलाई कर्जा तथा सापटी | रु २,३५,२७,७०,७१,८८२ | रु २,२६,४४,११,०१,९५६ | +३.९०% |
| नगद तथा नगद सरह | रु ९,२७,१४,४१,६७७ | रु १०,४७,१७,२४,३२६ | −११.४६% |
| नेपाल राष्ट्र बैंकमा मौज्दात | रु १२,९६,३३,१४,०६९ | रु १९,५२,३५,३५,९६७ | −३३.६०% |
| लगानी | रु ५३,०८,९८,८४,५५२ | रु ५३,०५,७५,३२,०१२ | +०.०६% |
| कुल सम्पत्ति | रु ३,३८,४०,९८,६२,६२८ | रु ३,३६,०६,७९,४९,२५७ | +०.७०% |
| कुल इक्विटी | रु ३७,९४,३९,२८,१३४ | रु ३६,८३,८३,९३,३६२ | +३.००% |
यस त्रैमासमा निक्षेप ०.७५% ले घट्यो र ग्राहक कर्जा ३.९०% ले बढ्यो। कर्जा-निक्षेप अनुपात (CD ratio) ८६.४१% छ (गत वर्ष ८२.६५%)।
ब्याजदर: कोषको लागत ३.६३% (गत वर्ष ४.७९%), आधार दर ४.८७% (गत वर्ष ६.०८%), ब्याजदर अन्तर ३.५०% (गत वर्ष ३.९०%)।
कर्जा ३.९०% ले बढेर रु २३५.२८ अर्ब पुग्यो भने निक्षेप ०.७५% ले घटेर रु २७५.६६ अर्ब मा झर्यो, त्यसैले बैंकले अन्य बैंकबाट सापटी बढायो (५२.३८% ले)। कर्जा-निक्षेप अनुपात ८६.४१% उच्च छ, नियामकीय सीमानजिक, र तरलता अनुपात २३.५१% छ। नगद र राष्ट्र बैंकमा मौज्दात दुवै घटे। निक्षेप नबढेसम्म बैंकसँग थप कर्जा दिने ठाउँ सीमित छ।
४. खराब कर्जा र पुँजी

- NPL ७.१५% छ, असार मसान्तमा ६.६९% थियो र गत वर्ष ५.८६%। कर्जा नोक्सानी व्यवस्थाले खराब कर्जाको ८५.२६% ढाकेको छ (गत वर्ष ९०.४२%)।
- पुँजी पर्याप्तता १२.४२% छ, असार मसान्तमा १२.८७% थियो र गत वर्ष १२.१७%। NRB को न्यूनतम सीमा ११% हो, त्यसैले १.४२ अंकको फरक छ।
- NPL एक वर्षदेखि हरेक त्रैमास बढिरहेको छ: गत वर्ष ५.८६%, असार मसान्तमा ६.६९% र अहिले ७.१५%। व्यवस्था कभर ८५.२६% मा झरेको छ (गत वर्ष ९०.४२%)। पुँजी पर्याप्तता १२.४२% (Tier 1 ९.५०%) छ, असार मसान्तको १२.८७% बाट घटेको र ११% न्यूनतमभन्दा १.४२ अंक माथि।
५. वितरणयोग्य नाफा
| विवरण (रु) | रकम |
| यस त्रैमासको खुद नाफा | १,१८,७६,५७,१३० |
| घटाउ: विनियोजन (साधारण जगेडा, ऋणपत्र भुक्तानी जगेडा, CSR, कर्मचारी तालिम; अन्य घटाएर) | (३०,८२,४४,३६७) |
| घटाउ: पाउनुपर्ने ब्याज | (३७,३४,३२,०५१) |
| घटाउ: गैर-बैंकिङ सम्पत्तिमा कम व्यवस्था | (२०,८२,५०,५२८) |
| घटाउ: स्थगन कर सम्पत्ति | (१६,०५,८२,७४९) |
| पहिलो त्रैमासको वितरणयोग्य नाफा | १३,७१,४७,४३३ |
| सुरुको सञ्चित नाफा (साउन १) र समायोजन | १,९१,४५,९४,९६५ |
| असोज मसान्तको वितरणयोग्य नाफा | २,०५,१७,४२,३९८ |
रु १.१९ अर्ब नाफामध्ये जगेडा (खुद रु ३०.८२ करोड ऋणपत्र भुक्तानीका लागि रु ८.३३ करोड सहित) र रु ७४.२३ करोड नियामकीय कट्टी (पाकेको ब्याज, NBA व्यवस्था र स्थगन कर) पछि रु १३.७१ करोड मात्र वितरणयोग्य रह्यो। सुरुको सञ्चित नाफासहित वितरणयोग्य नाफा रु २.०५ अर्ब छ, अर्थात् वार्षिकीकृत प्रति शेयर रु ११.७५ (गत वर्ष रु १९.६८)।
६. प्रति शेयर सूचक तथा मूल्याङ्कन
| सूचक | मान |
| प्रति शेयर आम्दानी (प्रतिवेदन अनुसार) | रु २२.६७ |
| प्रति शेयर नेटवर्थ | रु १८१.०८ |
| प्रति शेयर वितरणयोग्य नाफा | रु ११.७५ |
| असोज मसान्त २०८३ को अन्तिम मूल्य | रु २७१.७० |
| त्रैमासभरिको मूल्य दायरा | रु २२७.१० – रु २७८.०० |
| P/E (वार्षिकीकृत EPS मा) | १२.० गुणा |
| मूल्य/बुक भ्यालु (P/B) | १.५० गुणा |
रु २७१.७० मा शेयर वार्षिकीकृत EPS को ११.९८ गुणा र प्रति शेयर नेटवर्थको १.५० गुणामा कारोबार भइरहेको छ। १२.७१% ROE भएको बैंकका लागि यो उचित मूल्याङ्कन हो, यद्यपि बढ्दो NPL जोखिम हो।
निष्कर्ष
सकारात्मक पक्ष: बढेको खुद ब्याज आम्दानी (+८.२४%) र शुल्क आम्दानी (+१२.७९%), धेरै सस्तो स्रोत (कोषको लागत ४.७९% बाट ३.६३%), ३.९०% कर्जा वृद्धि, र १२.७१% को राम्रो ROE।
ध्यान दिनुपर्ने पक्ष: १००% भन्दा कम कभरसहित बढ्दो NPL (७.१५%), बढेको व्यवस्था र सञ्चालन खर्च, उच्च कर्जा-निक्षेप अनुपात (८६.४१%) सहित घट्दो निक्षेप, र ठूलो गैर-सञ्चालन खर्च।
प्राइम कमर्सियल बैंकको मुख्य आम्दानी सुध्रिँदै छ, तर सम्पत्तिको गुणस्तर बिस्तारै बिग्रँदै छ र बैंकले लगभग पूरा क्षमतामा कर्जा दिइसकेको छ। आगामी त्रैमासमा NPL र निक्षेप वृद्धि हेर्नुपर्छ।
कम्पनीको लेखापरीक्षण नभएको पहिलो त्रैमासिक प्रतिवेदनमा आधारित। लेखापरीक्षण वा नियामकको निर्देशनपछि अङ्क परिवर्तन हुन सक्छन्। यो लगानी सल्लाह होइन।


