राष्ट्रिय बीमा कम्पनी लिमिटेड – चौथो त्रैमासिक विश्लेषण, आ.व. २०८२/८३
असार मसान्त २०८३ सम्मको लेखापरीक्षण नभएको त्रैमासिक विवरण, असार मसान्त २०८२ सँग तुलना गरिएको।
सारांश
राष्ट्रिय बीमाले रु ३४.४४ करोड खुद नाफा देखाएको छ, जुन अघिल्लो वर्षको रु ४२.७६ करोडभन्दा १९.४६% ले कम हो। प्रति शेयर आम्दानी रु १६०.३८ बाट रु १२९.१८ मा झरेको छ।
तर देखिने नाफाले वर्षभरिको वास्तविकता लुकाउँछ। लगानी पोर्टफोलियोको बजार मूल्यमा भएको नोक्सान समेत जोड्दा कुल विस्तृत आम्दानी रु २३.५४ करोड ऋणात्मक छ, जबकि गत वर्ष रु ११०.९७ करोड धनात्मक थियो। अर्थात् शेयरधनीको सम्पत्ति घट्यो। यसका दुई मुख्य कारण छन् – दाबी दोब्बरभन्दा बढी भयो र लगानी आम्दानी २२% ले घट्यो।
| सूचक | असार २०८३ | असार २०८२ | परिवर्तन |
| खुद नाफा | रु ३४.४४ करोड | रु ४२.७६ करोड | −१९.४६% |
| कुल विस्तृत आम्दानी | रु (२३.५४) करोड | रु ११०.९७ करोड | ऋणात्मक भयो |
| प्रति शेयर आम्दानी | रु १२९.१८ | रु १६०.३८ | −१९.४५% |
| प्रति शेयर नेटवर्थ | रु ६,४०७.०५ | रु ६,४८९.०८ | −१.२६% |
| इक्विटीमा प्रतिफल | २.०२% | २.४७% | कमजोर |
| सम्पत्तिमा प्रतिफल | १.३९% | १.७८% | कमजोर |
| कुल लिखित बीमाशुल्क | रु १५८.३७ करोड | रु १३७.९२ करोड | +१४.८२% |
१. फरक व्यापार मोडेल – पहिले यो बुझ्नुहोस्
राष्ट्रिय बीमाले आफूले लेखेको बीमा जोखिममध्ये धेरै थोरै मात्र आफूसँग राख्छ। रु १४८.१४ करोडको कुल आर्जित बीमाशुल्कमध्ये रु १२४.९८ करोड पुनर्बीमकलाई हस्तान्तरण गरिएको छ। कम्पनीसँग १५.६३% मात्र रह्यो।
यो तथ्यले अरू सबै अंक पढ्ने तरिका बदल्छ। कम्पनीले तीन तरिकाले आम्दानी गर्छ, र बीमाशुल्क तीमध्ये सबैभन्दा सानो हो:
| आम्दानीको स्रोत (रु करोडमा) | आ.व. २०८२/८३ | आ.व. २०८१/८२ | परिवर्तन |
| लगानी तथा कर्जाबाट आम्दानी | ४६.१२ | ५९.१८ | −२२.०७% |
| खुद आर्जित बीमाशुल्क | २३.१६ | २४.७५ | −६.४१% |
| पुनर्बीमकबाट कमिसन आम्दानी | २२.२७ | २०.१८ | +१०.३३% |
| अन्य आम्दानी | (०.३४) | ०.४४ | ऋणात्मक भयो |
| कुल आम्दानी | ९१.२१ | १०४.५६ | −१२.७७% |
सरल भाषामा: यो सामान्य बीमा कम्पनीभन्दा बीमा इजाजतपत्र भएको लगानी कोष जस्तो हो। लगानी आम्दानी मात्रै राखिएको बीमाशुल्कको दोब्बर छ। कुल सम्पत्ति रु २,४८१.४७ करोडमध्ये रु १,८२५.०७ करोड लगानी हो – वासलातको ७३.६%। नाफामा बीमा कारोबारभन्दा पोर्टफोलियोले के कमाउँछ भन्ने कुराको प्रभाव बढी छ।
२. नाफा किन घट्यो
| विवरण (रु करोडमा) | आ.व. २०८२/८३ | आ.व. २०८१/८२ | परिवर्तन |
| कुल आम्दानी | ९१.२१ | १०४.५६ | −१२.७७% |
| खुद दाबी भुक्तानी | १७.७० | ७.०२ | +१५२.१५% |
| कर्मचारी सुविधा खर्च | २०.८२ | २४.७४ | −१५.८४% |
| अन्य सञ्चालन खर्च | ७.५२ | ९.५३ | −२१.११% |
| ह्रास व्यवस्था | ३.०० | ५.०० | −४०.००% |
| कुल खर्च | ५०.३७ | ४७.४५ | +६.१६% |
| कर अघिको नाफा | ४०.८३ | ५७.१० | −२८.४९% |
| आयकर | ६.३९ | १४.३४ | −५५.४३% |
| खुद नाफा | ३४.४४ | ४२.७६ | −१९.४६% |
व्यवस्थापनले नियन्त्रणमा रहेको कुरा गर्यो। कर्मचारी खर्च १५.८४% र अन्य सञ्चालन खर्च २१.११% ले घट्यो। यी वास्तविक बचत हुन्। तर लगानी आम्दानीमा रु १३.०६ करोडको गिरावट र दाबीमा रु १०.६८ करोडको वृद्धि धान्न पर्याप्त भएन।
करले नतिजा राम्रो देखायो। कर अघिको नाफा २८.४९% घट्दा आयकर ५५.४३% ले घट्यो। प्रभावकारी कर दर २५.१% बाट १५.६% मा झर्यो। त्यो नभएको भए खुद नाफाको गिरावट धेरै खराब देखिने थियो।
३. दाबी – यस वर्षको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण परिवर्तन
खुद दाबी रु ७.०२ करोडबाट रु १७.७० करोड पुग्यो। राखिएको बीमाशुल्कको तुलनामा हेर्दा यो नै प्रतिवेदनको सबैभन्दा स्पष्ट संकेत हो:
| दाबी सम्बन्धी सूचक | आ.व. २०८२/८३ | आ.व. २०८१/८२ |
| खुद दाबी भुक्तानी | रु १७.७० करोड | रु ७.०२ करोड |
| खुद आर्जित बीमाशुल्क | रु २३.१६ करोड | रु २४.७५ करोड |
| खुद नोक्सानी अनुपात | ७६.४% | २८.४% |
| कुल बाँकी दाबी (IBNR/IBNER सहित) | रु २५५.४६ करोड | रु २२३.४६ करोड |
| खुद बाँकी दाबी (IBNR/IBNER सहित) | रु ६५.९४ करोड | रु ५५.२० करोड |
| बाँकी दाबी संख्या | ५,९६४ | ५,९२० |
यसको अर्थ के हो। कम्पनीले राखेको प्रत्येक रु १०० बीमाशुल्कमध्ये यस वर्ष रु ७६ दाबीमा गयो, गत वर्ष रु २८ थियो। यसमा कमिसन र सञ्चालन खर्च थप्दा बीमा कारोबार आफैंमा टिक्न सक्ने अवस्थामा छैन। खुद बाँकी दाबी पनि १९.४४% ले बढेको छ, अर्थात् थप दाबीहरू अझै फर्छ्यौट भएका छैनन्।
ध्यान दिनुपर्ने कुरा – कुल दाबी भुक्तानी भने ७.७५% ले घटेको छ। वृद्धि कम्पनीले आफूसँग राखेको हिस्सामा भएको हो, जसले समग्र दाबी अनुभवभन्दा पनि जोखिम बाँडफाँटमा परिवर्तन भएको सङ्केत गर्छ।
४. लगानी पोर्टफोलियो – वास्तविक नोक्सान यहीँ छ
नाफा नोक्सान हिसाबले नाफा देखाउँछ। विस्तृत आम्दानी विवरणले अर्कै कथा भन्छ।
| विस्तृत आम्दानी (रु करोडमा) | आ.व. २०८२/८३ | आ.व. २०८१/८२ |
| अवधिको खुद नाफा | ३४.४४ | ४२.७६ |
| वित्तीय उपकरणको उचित मूल्यमा परिवर्तन | (५७.९८) | ६८.२० |
| कुल विस्तृत आम्दानी | (२३.५४) | ११०.९७ |
सरल भाषामा। कम्पनीको लगानीले वर्षभरिमा रु ५७.९८ करोड बजार मूल्य गुमायो। यो नोक्सान प्रतिवेदित नाफामा देखिँदैन – यो सिधै इक्विटीमा जान्छ। त्यसैले कम्पनीले नाफा देखाए पनि कुल इक्विटी रु १,७३०.२४ करोडबाट रु १,७०८.३७ करोडमा घट्यो, र प्रति शेयर नेटवर्थ रु ६,४८९.०८ बाट रु ६,४०७.०५ मा झर्यो।
रु १२९.१८ को प्रति शेयर आम्दानी मात्र हेर्नेले यो कुरा पूरै छुटाउँछ। प्रतिवेदनको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण अंक यही हो।
पोर्टफोलियोको संरचना पनि बदलिँदैछ – लागतमा दीर्घकालीन लगानी ५२.७२% ले बढेर रु १५२.८८ करोड पुग्यो भने अल्पकालीन लगानी २.०७% ले घटेर रु ६६३ करोड भयो। लामो अवधिले प्रतिफल बढाउन सक्छ तर बजार मूल्यको उतारचढावको जोखिम पनि बढाउँछ।
५. व्यापारको परिमाण – उल्लेख्य परिवर्तन
| बीमालेख सम्बन्धी | आ.व. २०८२/८३ | आ.व. २०८१/८२ | परिवर्तन |
| कुल जारी बीमालेख | ३२,३४३ | १,५९,६७१ | −७९.७४% |
| कुल नवीकरण बीमालेख | १५,३२० | २०,१३६ | −२३.९२% |
| दाबी भुक्तानी संख्या | १,७२९ | २,०९२ | −१७.३५% |
| कुल लिखित बीमाशुल्क | रु १५८.३७ करोड | रु १३७.९२ करोड | +१४.८२% |
| प्रति बीमालेख औसत शुल्क | रु ४८,९६४ | रु ८,६३८ | +४६६.९% |
बीमालेख संख्या ८०% घट्यो तर बीमाशुल्क १५% बढ्यो। कम्पनीले अहिले धेरै कम तर धेरै ठूला बीमालेख लेख्दैछ। प्रति बीमालेख औसत शुल्क करिब रु ८,६०० बाट करिब रु ४९,००० पुगेको छ।
यो केन्द्रीकरणका दुवै पक्ष छन्। कम तर ठूला बीमालेखले प्रति रुपैयाँ बीमाशुल्कको प्रशासनिक लागत घटाउँछ – सञ्चालन खर्च घटेको तथ्यसँग यो मेल खान्छ। तर दाबीहरू ठूला र अनिश्चित पनि हुन्छन्, जसले नोक्सानी अनुपात बढ्नुको आंशिक व्याख्या गर्न सक्छ।
६. पुँजी तथा जगेडा
सोल्भेन्सी अनुपात ३.६२ छ, गत वर्ष जत्तिकै। तर प्रतिवेदनले नै यो आ.व. २०७८/७९ को लेखापरीक्षित विवरणमा आधारित हो, हालको अंकमा होइन भनी उल्लेख गरेको छ।
| इक्विटी (रु करोडमा) | असार २०८३ | असार २०८२ |
| शेयर पुँजी | २६.६६ | २६.६६ |
| बाँडफाँट हुन बाँकी शेयर आवेदन रकम | ३.०५ | १.३५ |
| विशेष जगेडा | ३३२.५८ | ३१५.३५ |
| विपद् जगेडा | ७०.९५ | ६९.२३ |
| सञ्चित नाफा | २५९.५६ | २४७.५३ |
| अन्य इक्विटी | १,०१५.५८ | १,०७०.११ |
| कुल इक्विटी | १,७०८.३७ | १,७३०.२४ |
सम्भावित डाइल्युसन। रु २६.६६ करोडको शेयर पुँजी भनेको २६,६६,३९१ कित्ता हो। तर कर्मचारी सञ्चय कोष, नेपाल बैंक र अर्थ मन्त्रालयबाट प्राप्त रु ३.०५ करोडको शेयर आवेदन रकम बाँडफाँट हुन बाँकी छ। ती शेयर जारी हुँदा कित्ता संख्या करिब ११% बढ्छ र प्रति शेयर आम्दानी रु १२९.१८ तथा प्रति शेयर नेटवर्थ रु ६,४०७.०५ दुवै सोही अनुपातमा घट्छन्।
निष्कर्ष
बलियो पक्षहरू। कुल लिखित बीमाशुल्क १४.८२% ले बढ्यो। सञ्चालन खर्चमा उल्लेख्य कटौती भयो – कर्मचारी खर्च १५.८४% र अन्य सञ्चालन खर्च २१.११% ले घट्यो। पुनर्बीमकबाट कमिसन आम्दानी १०.३३% बढेर अहिले राखिएको बीमाशुल्कको लगभग बराबर छ। रु १५८.३७ करोडको बीमाशुल्कविरुद्ध रु १,७०८.३७ करोडको इक्विटी छ, अर्थात् पुँजी अत्यन्तै बलियो छ।
चिन्ताका विषयहरू। कुल विस्तृत आम्दानी ऋणात्मक भएकाले प्रतिवेदित नाफाका बावजुद शेयरधनीको सम्पत्ति घट्यो। खुद नोक्सानी अनुपात २८.४% बाट ७६.४% पुग्यो। सबैभन्दा ठूलो आम्दानी स्रोत लगानी आम्दानी २२.०७% ले घट्यो। आम्दानी पोर्टफोलियोको प्रदर्शनमा धेरै निर्भर छ, जुन अस्थिर छ र बीमा कारोबारको नियन्त्रणबाहिर छ। बाँडफाँट हुन बाँकी शेयरले प्रति शेयर अंकहरू घटाउनेछन्।
आ.व. २०८३/८४ को पहिलो त्रैमासमा हेर्नुपर्ने विषयहरू:
- खुद नोक्सानी अनुपात ७६.४% बाट घट्छ कि यो संरचनागत बिग्रावट हो
- लगानीको उचित मूल्य नोक्सान उल्टिन्छ कि निरन्तर रहन्छ
- २२.०७% गिरावटपछि लगानी आम्दानी स्थिर हुन्छ कि हुँदैन
- बाँकी शेयर बाँडफाँट कहिले पूरा हुन्छ र प्रति शेयर अंक कति घट्छन्
- अद्यावधिक सोल्भेन्सी अनुपात प्रकाशित हुन्छ कि हुँदैन, किनभने हालको अंक आ.व. २०७८/७९ को लेखापरीक्षित हिसाबमा आधारित छ
स्रोत: राष्ट्रिय बीमा कम्पनी लिमिटेड, आ.व. २०८२/८३ को चौथो त्रैमासिक वित्तीय नतिजा, असार मसान्त २०८३ सम्म, धितोपत्र दर्ता तथा निष्काशन नियमावली २०७३ को नियम २६ को उपनियम (१) अनुसार अनुसूची-१४ मा तथा बीमा ऐन २०७९ को दफा ८४(३) अनुसार प्रकाशित। अंकहरू लेखापरीक्षण नभएका हुन् र लेखापरीक्षक तथा नियामकको निर्देशनअनुसार फरक पर्न सक्छन्। यो संक्षिप्त विवरण लगानीको पुनर्मूल्याङ्कन, कुल बीमा दायित्व र पुनर्बीमा सम्पत्ति समायोजन गरी विगतको GAAP आधारमा तयार गरिएको हो; पूर्ण NFRS रूपान्तरण अघिल्लो वर्षको वित्तीय विवरण अन्तिम भएपछि मात्र हुनेछ। आ.व. २०८२/८३ को ह्रास व्यवस्था कम्पनीकै टिप्पणीअनुसार रु ३ करोड अनुमान गरिएको हो। यो विश्लेषण जानकारीका लागि मात्र हो, लगानी सल्लाह होइन।


